Haber Merkezi - Diyarbakır iş dünyası, Türkiye Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan "Sanayi Alanları Master Planı" ve mevcut teşvik sistemine tepki gösterdi.
Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi (DOSB) Başkanı Mustafa Fidan, kentin ve bölgenin mega yatırım planlarının dışında tutulmasını "stratejik bir çelişki" olarak nitelendirirken; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) teşvik sisteminin bölgeler arası uçurumu daha da derinleştirdiğini vurguladı.
“Diyarbakır’ın dışında bırakılması büyük bir eksiklik”
Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, yaptığı açıklamada 16 Ocak’ta yürürlüğe giren ve 13 ilde 16 yeni “Mega Endüstriyel Bölge” kurulmasını öngören planı eleştirdi. Fidan, sanayinin Anadolu’ya yayılma hedefini önemsediklerini ancak Diyarbakır’ın içinde yer aldığı 6. Bölge’nin bu vizyonun dışında bırakılmasının büyük bir eksiklik olduğunu vurguladı.
"Göçü durdurmaz, sadece rotasını değiştirir"
Yatırımların ağırlıklı olarak İç Anadolu hattına kaydırılmasının bölgeden göçü engellemeyeceğini kayeden Fidan, şu ifadeleri kullandı:
"Bu modelin doğudan batıya göçü engelleyeceği ifade edilmektedir. Oysa yatırımın ağırlıklı olarak İç Anadolu hattında kümelenmesi, göçü durdurmaktan ziyade yönünü değiştirebilir. Marmara’daki yoğunluğu azaltırken yeni bir iç cazibe merkezi oluşturmak, Doğu ve Güneydoğu’dan göç eden nüfusun kendi bölgesinde kalmasını sağlamayacaktır. İnsanlar yine yatırımın, istihdamın ve teşvikin yoğunlaştığı yere gidecektir. Bu durum göçü sona erdirmeyebilir; sadece rotasını revize edebilir."
"Ortadoğu pazarına yakınlık göz ardı ediliyor"
Diyarbakır’ın genç nüfusu ve lojistik avantajlarına dikkat çeken Mustafa Fidan, Türkiye’nin ticaret ekseninin Ortadoğu’ya kaydığı bir dönemde bölgenin pasifize edilmesinin yanlış olduğunu belirterek şunları kaydetti:
"Bugün Türkiye’nin yeni ticaret ekseni Irak, Suriye ve genel olarak Ortadoğu pazarına doğru kaymaktadır. Irak’la yakalanan ticari ivme ortadadır. Suriye’de kalıcı istikrar sağlandığında daha büyük bir ekonomik hacim oluşacağı açıktır. Böyle bir dönemde üretim altyapısının bu pazarlara en yakın bölgelerde güçlendirilmesi beklenirken, Diyarbakır’ın da içinde bulunduğu 6. Bölge’nin kapsam dışında kalması stratejik bir çelişki yaratmaktadır."
Fidan, güçlü olanı daha da güçlendiren bir modelin değil, potansiyeli yüksek bölgeleri sisteme entegre eden bir modelin denge sağlayacağını ifade ederek, "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın planın uygulama çerçevesini yeniden değerlendirmesinin ülke yararına olacağı kanaatindeyiz" çağrısında bulundu.
Fidan: Diyarbakır’ın genç nüfus potansiyeli dikkate alınmalı
Mustafa Fidan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Türkiye’nin ekonomik haritası çizilirken Diyarbakır’ın ve 6. Bölge’nin genç nüfus potansiyeli, sınır ticareti avantajı ve Ortadoğu pazarına yakınlığı mutlaka dikkate alınmalıdır."
DTSO: Teşvik sistemi bölgeler arası uçurumu derinleştirdi
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) tarafından yapılan açıklamada ise mevcut teşvik sisteminin bölgesel kalkınma farkını azaltmak yerine derinleştirdiği verilerle ortaya konuldu.
DTSO’nun paylaştığı verilere göre; 2012-2024 yılları arasında yatırım teşviklerinin yüzde 61’i gelişmiş 1. ve 2. bölgelere giderken, Diyarbakır’ın da içinde olduğu 6. Bölge’nin payı sadece yüzde 4,69’da kaldı.
Açıklamada, yeni teşvik sisteminin de benzer bir tablo yarattığı belirtilerek şu verilere yer verildi:
"Ekim 2025 teşvik verileri de benzer bir tabloyu ortaya koymaktadır. 2024-2025 karşılaştırmasında 5. Bölge yatırımları yüzde 66,8, 6. Bölge yatırımları ise yüzde 84,2 oranında gerilerken; buna karşın 1. Bölge’de yüzde 63,4 oranında artış yaşanmıştır."
DTSO, sadece emek yoğun ve kırılgan sektörlerin (tekstil, çağrı merkezi vb.) bölgeye kaydırılmasıyla sorunun çözülemeyeceğini, yatırımcının dezavantajlarını minimize edecek daha kapsayıcı bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
