Erbil (Rûdaw) - Kürdistan Bölgesi, Kor Mor sahasındaki genişleme projesinin tamamlanmasıyla günlük doğal gaz üretimini 1 milyar fit küpün üzerine çıkarmaya hazırlanıyor. Bu tarihi eşik, bölgeyi Ortadoğu'nun önemli bir enerji oyuncusu haline getirirken, Irak'ın İran gazına ve Türkiye elektriğine olan bağımlılığını azaltma potansiyeli taşıyor.
Kürdistan Bölgesi'nin enerji manzarası bu yıl köklü bir değişime tanıklık ediyor. Dana Gas ve ortaklarının, Kor Mor doğal gaz sahasındaki KM250 olarak bilinen genişleme projesinde önümüzdeki hafta ilk testlere başlaması bekleniyor.
Bu testlerin ardından, mevcut 540 milyon fit küplük günlük üretime ek olarak 250 milyon fit küp daha eklenerek üretim aşamasına geçilecek.
Bu adımla birlikte Kürdistan Bölgesi'ndeki toplam doğal gaz üretimi günlük 1 milyar fit küpü aşacak.
Dana Gas tarafından yapılan son açıklamaya göre, KM250 projesindeki çalışmalar planlanandan daha hızlı ilerliyor. Ayrıca, Çemçemal sahasında günlük 75 milyon fit küp üretim hedefiyle yürütülen ilk çalışmalarda da ilerleme kaydedildi.
Bu iki sahadaki gelişmelerle birlikte, Kürdistan Bölgesi'nin gelecek yılın başından itibaren sadece bu sahalardan günlük 865 milyon fit küp doğal gaz üretimine ulaşması hedefleniyor.
Kor Mor Ortadoğu ve Kuzey Afrika'nın en büyük gaz projelerinden biri olacak
Bu üretim seviyesi, Kor Mor sahasını Umman'daki Khazzan, Mısır'daki Zohr ve Akdeniz'deki Leviathan gibi projelerle kıyaslandığında Ortadoğu ve Kuzey Afrika'nın en büyük gaz projelerinden biri haline getirecek.
Geçtiğimiz Mayıs ayında Washington'da Kürdistan Bölgesi Doğal Kaynaklar Bakan Vekili Kemal Muhammed, petrol ve gaz sektöründe iki büyük anlaşmaya imza atmıştı.
Bu anlaşmalar kapsamında KAR Grubu'nun Xurmal petrol sahasında günlük 120-130 milyon fit küp gaz üreteceği belirtilmişti. Miran ve Tophane sahalarının da üretime geçmesiyle Kürdistan Bölgesi'nin gaz üretiminde Irak'ı geride bırakacağı öngörülüyor.
Bu gelişmeler ışığında akıllardaki temel soru şu: Kürdistan Bölgesi'nin kısa sürede 1 milyar fit küpün üzerinde bir üretim seviyesine ulaşması, bölgedeki yeni enerji denklemlerinde yer almasını ve Irak'ı İran gazı ile Türkiye’den elektrik ithalatından kurtarmasını sağlayabilir mi?
Kürdistan Bölgesi ve 1 milyar fit küplük üretim eşiği
Kürdistan Bölgesi'nde, 140. Madde kapsamındaki bölgeler (Kürdistan Bölgesi idaresi dışındaki Kürt bölgeleri) hariç, toplam rezervi 26 trilyon fit küp olan beş adet gaz sahası bulunuyor ve bunlardan şimdilik sadece Kor Mor'da üretim yapılıyor.
Ayrıca, rezervleri 7 trilyon fit küpü aşan beş adet ortak petrol ve gaz sahası mevcut ve bunların üçünde halihazırda gaz üretimi gerçekleştiriliyor.
Böylece Kürdistan Bölgesi'nin toplam doğal gaz rezervi 33 trilyon fit küpü aşıyor ve bu sahalardaki yatırımlar gün geçtikçe artıyor.
Dana Gas'ın açıklamaları ve toplanan verilere göre, KM250 projesi tamamlanma aşamasına gelmiş durumda. Bu da önümüzdeki aylarda Dana Gas ve ortaklarının Kor Mor ve Çemçemal'deki üretim seviyesini günlük yaklaşık 865 milyon fit küpe çıkaracağı anlamına geliyor.
Buna ek olarak KAR Grubu Xurmal'da günlük 120-130 milyon, Western Zagros ve Gazprom Sarqala'da 10-15 milyon ve DNO şirketi de 20 milyon fit küp gaz üretiyor.
Bu rakamlar toplandığında Kürdistan Bölgesi'nin toplam gaz üretimi günlük yaklaşık 1.025 milyar fit küpe ulaşıyor. OPEC ve Enerji Enstitüsü verilerine göre ise Irak'ın tamamında günlük üretim yaklaşık 1.15 milyar fit küp seviyesinde.
Kürdistan Bölgesi 2007'den sonra ciddi adımlar attı
Kürdistan Bölgesi'nin bu üretim seviyesine ulaşması, hem yeni gaz sahalarının geliştirilmesi hem de petrol sahalarında boşa yakılan ilişkili gazın azaltılması sayesinde mümkün oldu.
Bu durum, Irak'ın genelindeki tabloyla tam bir tezat oluşturuyor. Dünya Bankası'nın bu yıl Temmuz ayında yayımladığı rapora göre, Basra'daki Batı Kurna-2 petrol sahası, üst üste üçüncü kez dünyada en çok ilişkili gazın yakıldığı saha oldu. Irak ise 2024'te en çok gaz yakan üçüncü ülke konumunda.
Bir diğer önemli fark ise zamanlama. Enerji Enstitüsü verilerine göre Irak 1970'ten beri gaz üretirken, Kürdistan Bölgesi bu alanda ciddi adımları 2007'den sonra attı. Irak'ın elli yılda ulaştığı üretim seviyesine, Kürdistan Bölgesi yirmi yıldan kısa bir sürede yaklaşmış oldu.
Gelecek ve Irak için fırsatlar
Bu ilerleme, Irak için de önemli fırsatlar sunuyor. Bağdat, bu gelişmeden iki şekilde faydalanabilir: Ya Kürdistan Bölgesi'nden doğrudan gaz satın alarak Kerkük gibi elektrik santrallerine yönlendirebilir ya da artan gaz arzı sayesinde daha fazla elektrik üretebilecek olan Kürdistan Bölgesi'nden elektrik satın alabilir.
Ancak bu büyük potansiyelin hayata geçirilmesi, güvenlik ve istikrarın sağlanmasına bağlı. Kor Mor'daki genişleme projesinin güvenlik endişeleri nedeniyle üç yıl geciktiği unutulmamalıdır.
Bu sektörün sürekli gelişimi, Kürdistan Bölgesi'nin küresel enerji geçişi döneminde yeni bir enerji kaynağı olarak konumunu sağlamlaştırabilir ve Bağdat'ın Tahran'ın gazına ve Ankara'nın elektriğine olan bağımlılığını azaltmasına yardımcı olabilir.
NOT – Bu rapor, Rûdaw Araştırmalar Merkezi’nden Enerji, Ekonomi ve İklim Politikası Uzmanı Mahmood Baban tarafından hazırlandı