Irak'ın 2027 bütçesinde Türkiye ve Çin ile anlaşmalara büyük pay

Erbil(Rûdaw) - Irak'ın 2027 bütçesinde Çin ve Türkiye anlaşmaları ile Kalkınma Yolu ve petrol sektörüne 16 trilyon dinardan fazla pay ayrıldı.

Irak'ın 2027 yılı genel bütçe taslağında Çin ve Türkiye ile yapılan anlaşmalar, Kalkınma Yolu Projesi ile petrol ve gaz sektöründeki sözleşmeler için 15,8 trilyon dinardan fazla kaynak ayrıldı. Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu üyesi Cemal Koçer, belirlenen tutarların bir bölümünün tahmini olduğunu ve değişiklik yapılabileceğini söyledi.

Irak'ın 2027 yılı genel bütçe yasa taslağına göre, yatırım harcamaları kapsamında Çin ve Türkiye anlaşmaları, petrol ve gaz sözleşmeleri ile Kalkınma Yolu Projesi için toplam 15,8 trilyon dinardan fazla kaynak öngörülüyor.

En büyük pay, petrol ve gaz sözleşmelerine

Yatırım harcamalarında en büyük pay, petrol ve gaz sözleşmelerine ayrıldı. Bu kapsamda 10 trilyon dinarlık kaynak öngörülürken, söz konusu tutarın önceki sözleşmelerin yanı sıra gaz ve elektrik sektörlerinde yapılacak yeni anlaşmalarla da bağlantılı olduğu belirtildi.

Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu üyesi Cemal Koçer, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, 10 trilyon dinarın yabancı şirketlerle yürütülen arama, araştırma, keşif ve petrol çıkarma sözleşmeleri çerçevesinde petrol üretimini artırmak amacıyla kullanılacağını söyledi.

Irak hükümetinin planına göre, günlük petrol üretiminin 2030 yılına kadar 7 milyon varile çıkarılması hedefleniyor. Ayrıca 2030 yılı için üretimin 10 milyon varile ulaşması da öngörülüyor. Irak'ın mevcut günlük petrol üretimi ise yaklaşık 3 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

Çin ile yapılan anlaşmaya 4,2 trilyon dinar bütçe

2027 yılı genel bütçe taslağında yatırım harcamaları kapsamında kaynak ayrılan bir diğer kalem ise Çin ile yapılan anlaşma. Bu anlaşma için 4,2 trilyon dinar öngörülüyor.

Irak hükümeti ile Çin arasında 2019 yılında imzalanan anlaşma, farklı alanlarda sekiz mutabakat ve anlaşmayı kapsıyor. Kalkınma ve yeniden inşa alanlarını içeren anlaşmanın öne çıkan projelerinden biri, bin örnek okulun inşa edilmesiydi.

Cemal Koçer, Çin anlaşması kapsamında yapılacak ödemelerin petrol gelirleriyle karşılandığını belirterek, 2027 yılında Irak'ın üstleneceği mali yükümlülüklerin petrol karşılığında ihraç edilecek miktarla bağlantılı olduğunu ifade etti.

Irak ile Türkiye arasındaki anlaşmalara kaynak

Bütçe taslağında yer alan bir diğer kalem ise Irak ile Türkiye arasındaki anlaşmalar. Bu anlaşmalar için 123,7 milyar dinar kaynak ayrıldı.

28 Haziran 2026'da Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi, Türkiye'yi ziyaret ederek su, petrol, sanayi ve ticaret alanlarında çok sayıda mutabakat ve anlaşmaya imza attı. Bu anlaşmalar arasında öne çıkan başlıklardan biri Kalkınma Yolu Projesi oldu.

Kalkınma Yolu Projesi için 2027 yılında ayrılması öngörülen kaynak ise 1,5 trilyon dinar. Söz konusu tutarın Federal Maliye Bakanlığı tarafından karşılanması gerekiyor.

Yaklaşık bin 200 kilometre uzunluğunda olması planlanan Kalkınma Yolu Projesi, Basra'daki Fav Limanı'ndan başlayarak Kürdistan Bölgesi'nin kuzey sınırına ve Türkiye'ye uzanacak. Toplam maliyetinin 17 milyar dolar olduğu belirtilen projenin 2050 yılında tamamlanması planlanıyor.

Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu üyesi Cemal Koçer, bütçe taslağında belirtilen kaynakların tahmini rakamlar olduğunu ve değişikliğe uğrayabileceğini söyledi. Koçer, buna rağmen söz konusu ödeneklerin gelecek yıl içerisinde harcanması gerektiğini ifade etti.