Endamê Parlamentoya Ewropayê Andreas Schieder derbarê êrişên li ser Kurdan ên li Rojavayê Kurdistanê ji Rûdawê re axivî û ragihand ku ji bo ku komkujiyên li dijî Kurdan ducare nebin divê Yekîtiya Ewropayê (YE) zextê li Şamê bike.
Schieder her wiha rexne li siyaseta Komîsyona Ewropayê girt û got, “Dayîna 600 milyon euroyî ya alîkariyê ji bo Şamê bêyî behskirina mafên Kurdan û pêkhateyên din, xeletiyeke mezin bû.”
Andreas Schieder bersiv da pirsên hevkara me Ala Şaliyê û got:
“Şerê navxweyî yê Sûriyeyê û komkujiya li dijî Kurdan bi salan û dehsalan e didome. Beriya dema xwe ya li Parlamentoya Ewropayê, min wekî parlamenterê Awistiryayê şandeyek şandibû Kobaniyê ku di bin dorpêçê de bû. Ez bawer dikim ku miletê li Sûriyeyê hêjayî aştiyê ye. Ev yek Kurd, Êzidî, Elewî, Durzî û komên wekî Aşûrî û Xiristiyanan li xwe digire. Tiştê ku em niha dibînin ev e ku mixabin rejîma nû ya li Sûriyeyê soza xwe ya ji bo avakirina Sûriyeyeke ku her kesî dihewîne bi cih neanî.”
Hevpeyvîna Ala Şalî û Andreas Schieder wisa ye:
Rûdaw: Andreas Schieder, gelekî spas ku tu bi me re yî. Wekî endamê Parlamentoya Ewropayê, hûn çawa dikarin zextê li Şamê bikin da ku komkujiyên li dijî Kurdan li Sûriyeyê ducare nebin?
Andreas Schieder: Di serî de bihêlin ez bêjim ku van wêneyan em gelekî tirsandin çimkî şerê navxweyî yê Sûriyeyê û komkujiya li dijî Kurdan bi salan û dehsalan e didome. Berî dema xwe ya li Parlamentoya Ewropayê, min wekî parlamenterê Awistiryayê şandeyek şandibû Kobaniyê ku di bin dorpêçê de bû. Ji hingê ve rewş gelek caran bûye pirsgirêk û niha jî wisa ye. Ez bawer im ku mirovên li Sûriyeyê hêjayî ne ku di aştiyê de bijîn. Piştî şerê navxweyî yê dijwar, dem hatiye ku ev pêk were. Ev behsa Kurdan, Êzidiyan, Elewiyan, Durziyan û gelek komên din wekî Aşûrî û Mesîhiyan dike. Girîng e ku mafê her kesî hebe ku li wir di nav aştiyê de bijî. Tiştê ku em niha dibînin ev e ku mixabin rejîma nû ya li Sûriyeyê soza xwe ya ji bo avakirina Sûriyeyeke ku her kesî dihewîne bi cih neanî.
Lewma van komkujiyan em du qat tirsandin; ji aliyekî ve ji ber êşa mirovî ya nayê fêmkirin û ji aliyê din ve jî ji ber nebûna perspektîfeke siyasî. Ez li Parlamentoya Ewropayê di nav wan de me ku banga zextê dikin da ku YEyê çavên xwe negire. Her wiha, divê em careke din xeletiyan nekin. Ez bawer im ku serdana Komîsyona Ewropayê ya mehek berê ya ji bo Şamê û soza zêdetirî 600 milyon euroyî ya alîkariyê xeletiyek bû çimkî behsa rewşa Kurdan, Elewiyan, Êzidiyan û Xiristiyanan nehatibû kirin. Ez dibînim ku eger alîkariya darayî ji bo avakirina Sûriyeyê were dayîn, divê ev bi mafên mirovan û mafê jiyanê yê van koman ve were girêdan. Mixabin ev nehat kirin û ev xeletiyek e. Lewma niha em bêhtir zextê dikin, divê em Birêveberiya Xweser a li Rojava û hemû koman biparêzin. Tiştê ku em naxwazin bibînin ev e ku Dewleta Îslamî (DAIŞ) bi cil û bergên sivîl û bi kirevatan careke din desthilata xwe bidomîne.
Rûdaw: Hûn dikarin çi zextê li Komîsyona Ewropayê bikin ji bo serkeftina rêkeftina Şamê?
Andreas Schieder: Rêkeftin baş e lê hîn çêtir e eger ev rêkeftin werin bicihkirin. Wekî ku bi Almanî tê gotin, "kaxez bi hedar e." Tiştê li ser kaxezê cuda ye lê girîng e ku di jiyana mirovan de cih bigire lê mixabin carinan berevajiya wê diqewime. Em dê zextê bikin, hefteya bê em dê di Parlamentoya Ewropayê de nîqaşan bidomînin. Me berê li Strasbourgê konferanseke çapemeniyê pêk anîbû wekî koma xebatê ya Kurd bi parlamenterên ji fraksiyonên cuda re. Ji bo me girîng e ku em bibêjin ev mijarek e ku hemû fraksiyonên siyasî eleqedar dike.
Rûdaw: Wekî hûn agahdar in, di van hefteyên borî de li Sûriyeyê li dijî Kurdan gelek sûc û binpêkirin hatin kirin. Hûn çawa zextê dikin ji bo dadgehkirina tawanbaran?
Andreas Schieder: Ez bawer im ku di têkiliyên navneteweyî de û di binpêkirinên mafên mirovan, komkujî, kuştin, îşkence û destavêtinan de nabe ku bêcezakirin hebe. Ango, Sûriyeyeke ku dixwaze li paşeroja xwe binêre, divê amade be ku tawanên pêşerojê û yên niha dadgeh bike. Pêdivî bi dadgehekê heye ku berpirsiyar werin darizandin. Kurdan demeke dirêj kampa Holê ji bo tawanbarên Îslamîst girtin û li vir divê Ewropa bi pisporî û amadehî alîkariyê bike. Me demeke dirêj nîqaş kir ku em dê bi şervanên Îslamîst ên ji Ewropayê çûne Sûriyeyê re çi bikin lê li vir Ewropa nikare xwe ji berpirsiyariyê dûr bixe. Divê hemû ev tawan di dawiyê de ji aliyê dadgehên serbixwe ve werin darizandin.
Rûdaw: We serdana Rojava jî kiribû. Hûn niha paşeroja Sûriyeyê çawa dibînin?
Andreas Schieder: Ez her gav geşbîn im. Ez her gav dibînim ku dikare çêtir bibe. Ez bawer im ev ji bo civakê û ji bo siyasetmedarekî girîng e ku hewl bide rewş baştir bibe. Ev tiştê ku me bi mirovên li wir ve girêdide. Lêbelê ez rewşê pir aloz û nebaş dibînim. Ez dibînim ku cîhan bi giştî tevlihevtir bûye û ji ber vê yekê eleqe hinekî kêm bûye. Ez bawer im ku nabe em rê bidin vê yekê. Divê em li ser çavdêriyê bidomin û her tiştî bikin da ku rewş baştir bibe. Eger em gavan biavêjin, dikare baştir bibe. Jiyana mirovekî pir kurt e lê ev erkê me ye, çi ya Kurdan be, çi ya herêmên cîran be û çi jî ya Ewropiyan be.
Rûdaw: Dema ku te ew komkujiya li dijî Kurdan dît, te çi hîs kir?
Andreas Schieder: Di wê kêliyê de ez gelekî dilşikestî bûm çimkî min hêvî dikir ku êdî rewş baştir bibe. Ez ne piştrast bûm ka gelo serokê nû yê Sûriyeyê dê soza xwe bi cih bîne yan na, gumanên min hebûn lê min hêvî dikir ku ew dê pêk bînin. Niha divê Ewropa, YEyê û welatên endam û her wiha Amerîka û yên din zextê bikin da ku Sûriyeyeke ku cih ji her kesî re lê hebe ava bibe. Sûriye berê herêmeke pir xweş bû lê gelek tişt hatin hilweşandin. Ez bawer im ku mesele ew e ku bibe cihê ku mafê jiyanê yê her kesî lê hebe.
Rûdaw: Andreas Schieder, gelekî spas ku tu bi me re bûyî.
Andreas Schieder: Spas.
