Çoğunluğu Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) peşmergelerinden oluşan Peşmerge Güçleri’nin Musul çevresinde stratejik yerleri kontrol ettiği operasyonlar, temel amaç Kürdistan topraklarının kurtarılması da olsa, savaştan sonraki stratejik hesapları da beraberinde getiriyor.
“Şengal Kantonu”nu kurmanın başat amaçlarından biri, KDP’nin Rojava sınırından uzaklaştırılmasıydı. Bu konuda KYB, PKK, IŞİD, İran ve Bağdat hemfikirdi. KDP’nin PKK ve Esed rejimi tarafından Suriye’de yönetilen bölgelerdeki etkisine karşı ortak bir bölgesel tepkiydi.
Şengal toplantısının mali sponsoru olan Bağdat Hükümeti, KDP’nin o bölgelerdeki ilerleyişinin yavaş olmasını umuyor. Bağdat ve diğerlerinin amacı, KDP’nin Kürt bölgelerinde güçlenmesini önlemek. Çünkü yarın, savaş sonrasında KDP’yi o bölgelerden çıkarmanın zor olduğunu biliyorlar.
Amerika da, Bağdat’a kulak vermediği takdirde, Irak’ın tamamen İran’ın kucağına düşmesinden korkuyor. Bu yüzden de KDP lehine savaşı kolaylaştırmak için çaba göstermiyor.
Siyasi anlamda da Amerika, Bağdat’ı İran’ın etki ve iktidarından uzak tutumak için Kürdistan Bölgesi’ni Londra konferansına davet etmedi. Bu Abadi’ye, “Kürtler’le ilişki içindeyiz ve onlara yardım ediyoruz ancak sadece seni tanıyoruz” mesajıydı.
Ancak Peşmerge Güçleri’nin geçen haftaki başarıları, özellikle de Musul civarında Araplar’ın yaşadığı bazı jeostratejik bölgeleri kontrol etmeleri -buralar savaşın dengelerini değiştirebilir- KDP’nin savaşta gözardı edilmesini isteyen çevreler ile Kürdistan Bölgesi’nin daha fazla toprak almasını istemeyenler için sert bir cevaptı.
Savaş son zamanlarda Musul bölgesinde, yani Kürtler’in Dicle’nin doğu ve batı cephesi dediği yerde şiddetlendi. Savaşın öncülüğünü yapan Barzani’nin rolü de hem iç siyasette, hem de ulusal düzeyde gitgide yükseliyor ve büyük bölgesel hesaplar onun üstüne yapılıyor.
Bağdat ile İran şimdilerde Musul’un alınması için hazırlık halinde. Karar merkezleri için en önemli konu kimin, nasıl ve ne zaman Musul’u alacağıdır. Amerika, IŞİD’e kaşı koalisyonunun gücünün İran’ın gölgesinde kalmasından ve Şiiler’in eline mezhepsel soykırım ve yağma fırsatı geçmesinden korkuyor. Bu yüzden Amerika, sakin ve ağır hareket ediyor.
Amerika Kürtler’le Şiiler’i sakinleştirmiş durumda. Elinden geldiğince durumu kontrol ediyor ve sorun çıkmasına izin vermiyor. Başka bir deyişle, Amerika, savaşı ortak bir mesele haline getirip, tüm tarafların Musul’un kurtarılmasına hazır hale getirmeye çalışıyor. Bu durumda her taraf katılımı oranında payını alacak.
Baştaki kırılmalara rağmen KDP artık nüfuz sahibi olduğu bölgelerde başarı elde ediyor ve IŞİD sonrası süreç için statüsünü güçlendiriyor.
KYB’nin iki genel sekreter yardımcısının Barzani’nin öncülüğünü yaptığı cepheleri ziyareti, hem KYB’nin şimdiki siyaseti için bir mesaj, hem de Barzani’ye destek adımıydı.
IŞİD’le savaşın hesapları sona erdi. Artık mevzu, IŞİD sonrası süreçte, “Örgütü Kürtler’e karşı kim kışkırttı?” sorusuna cevap verilmesi.
(Yazılar, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Rûdaw Medya Grubu'nun kurumsal bakış açısıyla örtüşebilir ya da örtüşmeyebilir.)
