Hejarê Şamil: Kürtler şimdi Kızıl Kürdistan'a geri dönüyor

Erbil (Rûdaw) – Kafkasya Kürt Enstitüsü Başkanı Hejarê Şamil, "Savaştan sonra Kürtler şimdi Kızıl Kürdistan'a geri dönüyor" dedi.

10 yıl aradan sonra Kürdistan Bölgesi'ne gelen Kafkasya Kürt Enstitüsü Başkanı, yazar ve araştırmacı Hejarê Şamil, Rûdaw stüdyosuna konuk olarak Kafkasya'daki, özellikle de Azerbaycan'daki Kürtlerin durumuna ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Yazar Hejarê Şamil, ağır asimilasyona rağmen Azerbaycan'da büyük bir Kürt nüfusunun bulunduğunu ve Karabağ Savaşı'ndan sonra ata topraklarına geri dönmek için tarihi bir fırsatın doğduğunu belirtti.

"Kızıl Kürdistan'a dönüş büyük bir zafer"

Aslen Kelbecerli olan Hejarê Şamil, 1923 yılında "Kızıl Kürdistan" olarak kurulan ve daha sonra statüsü lağvedilen coğrafyaya dikkat çekti.

Laçın, Kelbecer, Kubadlı, Zengilan ve Cebrail'in bir kısmını kapsayan bu bölgelerin, 90'lı yıllardaki "Ermenistan işgali" sonrası boşaltıldığını ancak şimdi tekrar Azerbaycan'ın kontrolüne geçtiğini belirten Şamil, bu bölgelerin son durumuna ilişkin şunları söyledi:

"Buralar harabe şehirlerdi ama şimdi hükümet onları yeniden inşa ediyor. Laçın'ın merkezi şimdi doldu. Kelbecer merkezine de yaklaşık 110 aile geri döndü. Kubadlı ve Zengilan'da da dönüşler var. Kürtler ve Azeriler birlikte geri dönüyor.

Bu dönüş bizim için büyük bir zaferdir, çünkü kendi toprağımızda asimilasyona karşı daha güçlü bir mücadele verebiliriz."

Kürt nüfusu tartışması

Röportajın en dikkat çekici konularından biri, Azerbaycan'daki Kürtlerin sayısıydı.

Hejarê Şamil, resmi rakamları reddederek şunları söyledi:

“Azerbaycan devletine göre sadece yaklaşık 4 bin Kürt var. Bu rakam sahte. Sadece bizim köyümüzde 5 bin Kürt yaşıyordu. Benim araştırmalarıma göre, Azerbaycan'da 300 binden bir milyona kadar Kürt var."

Kimlik sorunu olduğunu belirten Şamil, "Bu sayıdan belki sadece 50-60 bin kişi 'Biz Kürt'üz' diyor. Bunlardan da sadece 10-20 bin kişi Kürtçe biliyor. Objektif ve subjektif bir asimilasyon var. Bir kısmı eski sistemlerin (Çarlık, Sovyet, Azerbaycan) suçu olsa da, bir kısmı da Kürtlerin kendi ihmalkarlığıdır" dedi.

Yeni strateji: "Düşmanlık değil, dostluk"

Hejarê Şamil, Azerbaycan'da Kürt varlığını korumak için yumuşak bir yol izlenmesi gerektiğini vurgulayarak, "Haklarımızı siyasi veya zorlayıcı yollarla elde edemeyiz. Oradaki her Kürt, kendine bir Azeri dost edinmelidir. Biz o devletlerin vatandaşıyız ama Kürt milletinin birer üyesiyiz. İşbirliği yoluyla dilimizi ve kültürümüzü koruyabiliriz" dedi.

Kürdoloji çalışmaları ve Şamil Eskerov'un mirası

Hejarê Şamil, entelektüel çalışmalar hakkında, Sovyetlerin yıkılmasından sonra devletlerin Kürdoloji enstitülerine desteğinin kalmadığını ve kendi bireysel imkanlarıyla çalıştıklarını belirtti.

Şamil, Eski Sovyet Kürt Örgütleri Federasyonu'nun kurulduğunu ve ortak çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Yeni bir Kürdoloji dergisi çıkarma ve 3. Kafkasya Kürtleri Konferansı'nı Kazakistan'da düzenleme hazırlıkları yapılıyor.

Şamil ayrıca babası Şamil Eskerov'dan da bahsederek onu "isimsiz bir kahraman" olarak tanımladı ve "60'lı ve 70'li yıllarda, kimse Kürtlükten bahsetmeye cesaret edemezken, o çalışıyordu ve bunun bedelini 4 yıl hapisle ödedi. O sadece benim babam değil, Kürt milletinin bir mülküdür" dedi.