Amerikan basını: Çin, İran’a füze yapımında kullanılan ham madde gönderiyor

Haber Merkezi - İran Washington Post gazetesinin iddiasına göre, İran gemileri Çin’den füze yakıtı yapımında kullanılan kritik kimyasallar taşıyor.

Washington Post’un uydu görüntüleri ve gemi takip verilerine (AIS) dayandırdığı analize göre, İran İslam Cumhuriyeti Nakliye Hatları’na (IRISL) ait iki büyük kargo gemisi, Çin’in güneyindeki stratejik bir kimyasal limanından şüpheli yüklerle ayrılarak İran’a doğru yola çıktı.

Uzmanlar, bu sevkiyatın İran’ın balistik füze programı için hayati önem taşıyan ham maddeleri içerdiğini belirtiyor.

Yaptırımlı gemiler ve 'yasaklı' kanal

Söz konusu sevkiyatı gerçekleştiren "Shabdis" ve "Barzin" adlı gemiler, ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği’nin yaptırım listesinde bulunan IRISL şirketine ait.

ABD Dışişleri Bakanlığı, bu şirketi "İran’ın nükleer ve füze programlarını geliştirmek için kullandığı birincil kanal" olarak tanımlıyor.

Gaolan Limanı: Füze yakıtının merkezi

İran gemilerinin Çin’in Zhuhai kentindeki Gaolan Limanı’ndan yükleme yaptığı tespit edildi. Bu liman, Güney Çin’in en büyük sıvı kimyasal depolama merkezlerinden biri olarak biliniyor.

Uzmanlar, bu bölgenin özellikle "Sodyum Perklorat" maddesinin yükleme noktası olduğuna dikkat çekiyor.

Sodyum Perklorat, İran’ın balistik füze envanterinin temelini oluşturan katı yakıtlı motorların üretiminde vazgeçilmez bir bileşen olarak kabul ediliyor.

Teknik kanıtlar: Gemiler 'ağır' yükle ayrıldı

Araştırma, gemi takip firmaları "Pole Star Defense" ve "Kpler"den alınan verilere dayanıyor.

Gemilerin "draft" (su çekimi) analizi, yani yük miktarına bağlı olarak suyun altında kalan derinlik seviyeleri incelendiğinde; her iki geminin de limandan ayrılırken maksimum kapasitede ve oldukça ağır yüklerle hareket ettiği belirlendi.

Bu durum, gemilerin sadece ticari eşya değil, yoğun ve ağır kimyasal maddeler taşıdığı iddiasını güçlendiriyor.

Pekin'in stratejik tercihi ve bölgesel riskler

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı araştırmacısı Isaac Cardon, Çin’in bu sevkiyatı gümrük denetimi veya idari prosedürler bahanesiyle kolayca durdurabileceğini ancak bunu yapmadığını vurguladı.

Cardon, "Bu durum Pekin’in siyasi bir tercihi olduğunu gösteriyor. Çin bir yandan itidal çağrısı yaparken, diğer yandan İran’ın askeri kapasitesini güçlendirmesine izin veriyor" değerlendirmesinde bulundu.

Washington Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü’nden Grant Rumley ise Çin’in bu adımını "eşi benzeri görülmemiş bir risk" olarak nitelendirdi.

Rumley, bölgenin ateş hattında olduğu bir dönemde İran’a füze malzemesi göndermenin, Çin’in diğer Körfez ülkeleriyle olan ilişkilerine ciddi zarar verebileceğini ifade etti.

Gemiler yolda: Hedef askeri limanlar

Şu anki verilere göre "Barzin" gemisi Malezya açıklarında seyrediyor ve önümüzdeki hafta Bender Abbas’a ulaşması bekleniyor. "Shabdis" gemisinin ise doğrudan Çabahar Limanı’na doğru ilerlediği bildirildi.

Her iki liman da İran’ın en büyük deniz üslerine ev sahipliği yapıyor.