Haber Merkezi - ABD’nin Alaska eyaletinde yer alan HAARP tesisi, yıllardır komplo teorilerinin hedefinde. Peki gerçekten deprem ve selleri tetikleyebilecek bir teknoloji mi, yoksa yalnızca bilimsel araştırmalarda kullanılan masum bir tesis mi?
İstanbul ve çevresinde 23 Nisan 2025 tarihinde yaşanan ve AFAD tarafından 6.2 büyüklüğünde olduğu açıklanan depremin ardından, sosyal medyadaki bazı paylaşımlarda depremin "HAARP gemisi" veya ABD'nin Alaska eyaletindeki HAARP vericileri tarafından tetiklendiği iddiaları yeniden dile getirildi.
Depremin hissedilmesinin yarattığı tedirginlikle birlikte bu tür iddiaların dolaşıma girmesi üzerine konunun bilimsel boyutu önem kazanıyor.
HAARP nedir?
1993 yılında ABD Hava Kuvvetleri, Donanması ve DARPA’nın iş birliğiyle kurulan HAARP (Yüksek Frekanslı Aktif Aurora Araştırma Programı), ilk günden bu yana tartışmaların odağında yer alıyor.
Özellikle 2010 yılında Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez’in Haiti depremini ABD’nin “tektonik silahıyla” ilişkilendirmesi, HAARP’ı küresel komplo teorilerinin baş aktörü haline getirdi.
Ne amaçla kuruldu?
Alaska’daki Gakona kasabasında bulunan HAARP tesisi, iyonosfer adı verilen atmosfer katmanını incelemek amacıyla geliştirilmiş bir araştırma merkezidir.
180 anten ve 360 radyo vericisine sahip olan tesis, iyonosfere yüksek frekanslı (HF) radyo dalgaları göndererek bu bölgedeki fiziksel süreçleri analiz etmeye çalışıyor.
Bu çalışmaların temel amacı, iletişim sistemlerini etkileyen Güneş fırtınaları gibi olayların daha iyi anlaşılması ve bu tür etkilerin önlenmesine yönelik çözümler geliştirilmesidir.
Ancak tesisin askeri kökenleri ve Tesla’nın kablosuz enerji iletimi fikriyle benzerlik taşıyan yaklaşımı, HAARP’ı komplocu anlatıların merkezine yerleştirdi.
Askeri geçmişi şüpheleri besledi
HAARP'ın ilk yıllarında ABD ordusu tarafından işletilmesi ve projeye dair şeffaf bir bilgilendirme yapılmaması, tesise yönelik kuşkuları artırdı.
Askeri iletişim, radar teknolojisi ve düşük frekanslı sinyallerin test edilmesi gibi çalışmalar, HAARP'ın bir “deneysel silah” olduğu yönündeki iddiaların temelini oluşturdu.
Soğuk Savaş döneminde nükleer denizaltılarla iletişim kurmak için iyonosferin stratejik önemi nedeniyle geliştirilen projeye, ilerleyen yıllarda Pentagon tarafından füze savunma araştırmaları için de ilgi gösterilmişti.
Ancak ayrılan fonların tükenmesiyle birlikte bu hedeflerden vazgeçildi.
Günümüzde sivil bir araştırma tesisi
2014 yılında HAARP, Alaska Fairbanks Üniversitesi'ne devredilerek tamamen sivil bir araştırma tesisine dönüştürüldü. Bugün tesis, akademik kurumlar ve araştırma ajansları tarafından proje bazlı olarak kullanılmakta ve fonunu bu projelerden elde etmektedir.
Depremleri HAARP mı tetikliyor?
HAARP’ın özellikle büyük depremler öncesinde gökyüzünde görülen gizemli ışıklarla ilişkilendirilmesi, komplo teorilerinin tazelenmesine yol açtı.
Ancak bilim insanları bu ışıkların yer hareketlerinden kaynaklanan doğal olaylar olduğunu belirtiyor.
Deprem ışıkları olarak adlandırılan bu olgular, yüzyıllardır belgelenmiş durumda ve günümüz teknolojisiyle de doğal yollarla açıklanabiliyor.
HAARP’ın ürettiği HF dalgalarının ise yeryüzüne nüfuzu son derece sınırlı ve yerin derinliklerindeki tektonik hareketleri etkilemesi mümkün değil.
Ayrıca, HAARP’ın deprem tetikleyebileceğini gösteren bilimsel bir veri ya da çalışma da bulunmuyor. Uzmanlara göre, bir depremin oluşturduğu enerji, HAARP gibi tesislerin üretebileceğinden milyarlarca kat daha büyük.
Efsane mi, gerçek mi?
Bilimsel veriler ve mevcut teknoloji göz önünde bulundurulduğunda, HAARP’ın bir doğa felaketini tetikleyebilecek kapasitede olmadığı net bir şekilde ortaya konmuş durumda.
Ancak komplo teorileri, hem geçmişteki askeri bağlantılar hem de kamuoyunda hâlâ var olan bilgi eksikliği nedeniyle etkisini sürdürmeye devam ediyor.
