Haber Merkezi – DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, Türkiye'deki kamu envanterinde bulunan Kürtçe yazma eserlerin tespiti, korunması ve dijital ortama aktarılması süreçlerinde yaşanan sorunları Meclis gündemine taşıdı.
Gökalp, Kürtçe eserlerin kataloglanması ve erişime açılması süreçlerinde "ihmal, kasıt ve ayrımcılık" iddialarının tüm yönleriyle araştırılması için Meclis Araştırması açılmasını talep etti.
‘Alfabe benzerliği nedeniyle Kürtçe eserler Arapça sayılıyor’
Meclis Başkanlığı’na sunulan önergenin gerekçesinde, Mezopotamya ve Anadolu coğrafyasının çok dilli tarihsel birikimine vurgu yapıldı. Kürtlerin medrese geleneği ve klasik edebiyatla bu birikimin kurucu unsuru olduğunu belirten Gökalp, Kürtçe yazma eserlerin büyük bir kısmının Arap alfabesiyle yazılmış olmasının "yanlış sınıflandırmaya" yol açtığını ifade etti.
Gerekçede, "Alfabe ile dilin özdeşleştirilmesi nedeniyle birçok Kürtçe eser resmi kayıtlara 'Arapça' olarak geçmektedir. Bu durum, Kürt yazı geleneğinin akademik literatürde ve resmi envanterde eksik görünmesine neden olan ciddi bir hatadır" denildi.
'79 eser denilmişti, gerçek sayı çok daha fazla'
Türkiye’deki toplam yazma eser envanterinin 640 bin civarında olduğunun hatırlatıldığı önergede, Kürtçe eser sayısına ilişkin çelişkili verilere dikkat çekildi:
“Kamu koleksiyonlarında Kürtçe yazma eser sayısı uzun süre 25, ardından 79 olarak açıklanmıştır. Ancak Türkiye Yazma Eserler Kurumu envanterindeki ‘Şarkiyat Koleksiyonu’nda, büyük çoğunluğu Kürtçe olan 195 eserin bulunduğu bilinmektedir. Ayrıca, kataloglama izni bekleyen ve içerisinde 300-400 civarında Kürtçe eser olduğu tahmin edilen başka koleksiyonların varlığı da belirtilmektedir."
'Bu bürokratik gecikme değil, yapısal bir sorundur'
Kataloglama süreci tamamlanan bazı eserlerin dijital sisteme dahil edilmediğini ve araştırmacıların erişimine kapatıldığını belirten Semra Çağlar Gökalp, şu ifadeleri kullandı:
"Kürtçe yazma eserlerin görünürlüğünün engellenmesi; eşitlik ilkesine ve kültürel çoğulculuğa aykırıdır. Bu durum yalnızca bürokratik bir gecikme değil.”
Etkin araştırma talebi
Gökalp, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı ve bağlı kütüphanelerdeki gerçek Kürtçe eser sayısının belirlenmesi, erişim engellerinin kaldırılması ve sistematik ihmal iddialarının incelenmesi amacıyla bir araştırma komisyonu kurulmasının "kültürel mirasın korunması" adına elzem olduğunu vurguladı.