Van (Rûdaw) – Van ve Doğubeyazıt’ta vatandaşlar, çözüm sürecinin ancak halkın talepleri dikkate alındığında anlamlı olacağını belirtiyor. Toplumsal barışın yeniden inşa edilmesi için, geçmişten ders çıkarılması ve siyasi riskler pahasına da olsa kararlılıkla ilerlenmesi gerektiği görüşü hâkim.
Türkiye'de Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümünü amaçlayan Çözüm Süreci’nin yeniden canlandırılması için Meclis’te komisyon kurulması gündemdeyken, süreç halk tarafından da dikkatle takip ediliyor.
Rûdaw ekibi, Van ve Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde halkın nabzını tuttu. Vatandaşlar, sürecin ancak somut adımlarla inandırıcı olabileceğini söylüyor. İlk talepler arasında kayyumların kaldırılması, siyasi tutukluların serbest bırakılması ve anadilde eğitimin tanınması öne çıkıyor.
Van ve Doğubayazıt'ta konuştuğumuz vatandaşlar, sürece destek verirken, geçmiş deneyimlerin tekrar etmemesi için hükümetin güven verici adımlar atması gerektiğini dile getiriyor.
Van’da beklentiler: “Kayyumlar kalkmadan ilerleme olmaz”
DEM Parti’nin 31 Mart’ta kazandığı Van Büyükşehir Belediyesi’ne kısa sürede yeniden kayyum atanmış olması, Vanlıların sürece dair inancını sarsmış durumda.
Görüştüğümüz birçok kişi, çözüm sürecine başlamak için ilk adımın halk iradesine saygı göstermek olduğunu savunuyor.
Vanlı Mehmet Mamok, “Devlet isterse her şeyi iki gün içinde halleder. Ama bu bir niyet meselesidir. Tüm siyasi tutuklular serbest bırakılmalı. Kürtçe eğitim dili olarak kabul edilmeli. Kürt kimliği anayasal güvence altına alınmalı. Eğer bunlar olmazsa, PKK ortadan kalksa bile başka bir örgüt çıkar. Bu sorunun kökten çözümü için adalet şart” diyor.
Benzer şekilde, Adnan Uğur da siyasi sembollerin serbest bırakılmasının toplumsal barış için önemli bir adım olacağını düşünüyor:
“Demirtaş’ın özgürlüğüne kavuşmasını umut ediyoruz. Bu süreç, PKK’nin silah bırakması için de bir fırsat. Barış sadece devletin değil, halkın da çıkarınadır. Abdullah Zeydan’ın da görevine dönmesini istiyoruz.”
Bazı vatandaşlar ise süreci memnuniyetle karşılıyor. Burhan Işık, “Bu adım geç bile kalmıştı. Barış herkesin kazancı. Cumhurbaşkanımıza ve Devlet Bahçeli’ye bu konuda teşekkür ediyorum. Artık Kürt ve Türk kardeşliği temelinde yeni bir dönem başlayabilir” diyor.
Doğubayazıt’ta temkinli iyimserlik: “Anadil hakkı, af ve samimiyet bekliyoruz”
Ünlü Kürt düşünür Ehmedê Xanî’nin türbesine ev sahipliği yapan Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde halk, süreci desteklemekle birlikte geçmişte yaşanan hayal kırıklıklarını unutmamış.
Emekli Mehmet Tekdemir, süreçte samimiyetin önemine dikkat çekiyor:
“Bugün yüz binlerce siyasi tutuklu var. Eğer devlet çözümde samimi olsaydı bu insanlar cezaevinde olmazdı. Bu insanlar anadil, özerklik gibi temel haklar için içeride. Devlet önce onları serbest bırakmalı, sonra sürece başlanmalı.”
Benzer kaygıyı paylaşan Ahmet Karaman ise geçmiş barış sürecini hatırlatarak temkinli yaklaşıyor:
“Önceki süreçte insanlar dağdan indi, sonra hepsi hapse atıldı. Devletin samimiyeti önemli. Biz artık bu döngünün sona ermesini istiyoruz. Ne asker ölsün, ne gerilla, ne siviller. Yeter artık.”
Ancak iyimser bakanlar da var. Kuaför Oktay Sekiran, özellikle Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılmasının sembolik önemine vurgu yapıyor:
“Demirtaş serbest kalırsa bu sürecin adı gerçekten barış olur. Anadilde eğitim verilmesini istiyoruz. Bu, halkın güvenini artırır.”
Köfteci Erdal Tanrıkulu da bu talebi yineliyor:
“Ben Kürtçeyle doğdum, çocuklarım da bu dili öğrenmeli. Anadilde eğitim hakkımızdır. Barış istiyoruz, kardeşlik istiyoruz.”
Öte yandan Mehmet Bilgen ise geçmişin izlerini hâlâ taşıyanlardan.
Bilgen, “Bizi yıllarca kandırdılar. Cezaevinde ömür boyu yatan arkadaşlarım var. Barış diyorsak, af çıkmalı. Rojava’ya müdahaleyle bu işler olmaz. Artık kimse kandırılamaz” diyor.
