Süveyda (Rûdaw) - Suriye'nin çoğunluğu Dürzilerden oluşan Süveyda bölgesindeki halk, yeni Şam yönetiminin çatısı altında ancak kendi kendilerini yönetecekleri ademi merkeziyetçi bir sistem talep ediyor. Dürzi liderler silahları bırakmak için henüz erken olduğunu, önce haklarının anayasada güvence altına alınmasını gerektiğini söylüyor.
Suriye'de yeni sisteme geçiş döneminde Süveyda bölgesi dikkat çekiyor. Bölgeye giden Rûdaw muhabiri Dilxwaz Muhammed kenttin nabzını tuttu. Halkın ve Dürzi liderlerin yeni Şam yönetiminden beklentilerini sordu.
Yılbaşı gecesi, Heyet Tahrir el-Şam'a (HTŞ) bağlı güçler çoğunluğu Dürzilerin yaşadığı Süveyda kentine girmeye çalıştı. Ancak Şeyh Hikmet el-Hicri'nin komutasındaki silahlı gruplar bu güçlerin kente girmesini engelledi ve HTŞ geri çekilmek zorunda bıraktı.
Çoğunluğu Dürzilerden oluşan Süveyda kenti, 2015'ten bu yana Esad'ın kontrolünün dışında kalmış ve Şeyh Hikmet el-Hicri'nin liderliğindeki yerel silahlı gruplar tarafından yönetiliyor.
Süveyda Operasyon Odası komutanlarından Şeyh Mervan el-Rızk, askeri güçlerin girişi için önceden herhangi bir anlaşma yapılmadığını belirterek, Şam ile müzakere kapılarının açık olduğunu söyledi.
"Sivil kıyafetlerle gelmeliler"
Şeyh Mervan el-Rızk şu açıklamalarda bulundu:
"Askeri konvoy yılbaşı gecesi, halk eğlenceyle meşgulken ağır silahlarla geldi. Bu tür bir gelişi reddediyoruz. Anlaşma olmalı ve sivil kıyafetlerle gelmeliler. Kendi kendimizi yönetmek ve Şam'a bağlı olmak istiyoruz. Her türlü işbirliği için elimizi uzatmış durumdayız."
"Âdemi merkeziyetçi bir sistem istiyoruz"
Süveyda, Suriye'nin göç oranının en düşük olduğu ve Esad rejimi tarafından ağır çatışmaların yaşanmadığı kentlerden biri. Halkı, kültür ve birlikteliğini mezhepçilikten uzak bir şekilde korudu.
Bölge halkı, Suriye'de kendilerinin ve tüm Suriye’deki bileşenlerin haklarını güvence altına alacak âdemi merkezi bir yönetim sistemini savunuyor ancak ülkenin bölünmesini reddediyorlar.
Şeyh Mervan el-Rızk bu konuda şunları söyledi:
"Kısacası âdemi merkeziyetçilik, tüm kararların yalnızca Şam'dan gelmemesi anlamına geliyor. Zaten bize bu kadar çok sorun yaratan merkezileşme riskini yeniden nasıl göze alabiliriz ki? Merkezileşmeden kurtulmak için kan döktük, canımızı feda ettik. Şimdi merkezi sisteme dönersek hiçbir şey yapmamış oluruz, kendimizi yeniden tek partinin, boyunduruğun, baskının, diktatörlüğün eline teslim etmiş oluruz.”
"Biz güçlüyüz ve şartlarımızı Şam'a dayatabiliriz"
Kentin yönetimine ilişkin ise "Şehrimizi hukuk ve yasalar çerçevesinde kendimiz yöneteceğiz. Aynı zamanda bir şekilde Şam hükümetine bağlıyız. Birbirimizle her türlü koordinasyonu sağlayacağız ve aramızda hiçbir silah olmayacak. Biz çok güçlüyüz ve şartlarımızı silah gücüyle Şam'a zorla dayatabiliriz" ifadelerini kullandı.
Rûdaw, Süveyde'deki bazı vatandaşlara sistemin nasıl yürütülmesi gerektiğine dair isteklerini sordu.
Aktivist Mecid el-Cebahi şöyle konuştu:
"Sosyal medyada ayrılıkçı olduğumuza dair çok söylenti çıktı. Eğer ayrılıkçı olsaydık, Sultan Paşa Etreş döneminde bir devlet kurardık."
"Süveyda Kamışlo olmadan çalışamaz"
Aktivist Takhrid el-Hicri ise şunları söyledi:
"Yasal ve demokratik bir devletin kurulmasını umuyoruz. Tüm Suriyelilerden el ele vermelerini istiyorum. Çünkü Süveyda Kamışlo olmadan, Kamışlo Tedmur ve diğer vilayetler olmadan çalışamaz. Biz Suriyeliyiz ve bu ülkeye bağlıyız."
Vatandaşlardan Luceyn Hamza, "Bana göre çözüm federalizm, Şeyh Hikmet el-Hicri'nin de dediği gibi ademi merkeziyettir. Başka görüşler de olabilir. Herkes özgürdür. Bu bir Süveyda vatandaşının kişisel görüşüdür" dedi.
Mazen el-Hüsnü isimli bir başka vatandaş ise, "Süveyde Suriye'nin bir parçasıdır. Biz ayrılıkçı değiliz. Biz Suriyeliyiz. Bizim ilk ve son sözümüz Suriyeli olduğumuzdur" şeklinde görüş belirtti.
El Hasan, "Kendi yönetim sistemlerini belirlemek Suriyelilerin hakkıdır ancak bu genel kongrede belirlenecek. Biz Suriye halkı olarak toprakları ve halkıyla birleşik bir Suriye talep ediyoruz" ifadelerini kullandı.
"Silahları bırakmak için henüz erken"
Süveyda'dan bir heyet, Suriye'nin yeni yönetim başkanı Ahmed Şera ile bir araya geldi.
Dürzilerin Şeyhi Hikmet el-Hicri görüşme sonrasında Suriye'de âdemi merkeziyetçilik çağrısında bulundu ve "Silahlarımızı bırakmak için henüz erken. Önce haklarımızın anayasada belirlenmesi gerekiyor" dedi.
Şeyh Hikmet El Hicri, “Devletin kuruluşu gerçekleşmeden, haklarımızın güvenceye alındığı bir anayasa yazılmadan silahları teslim etmeyi asla kabul etmiyoruz” demişti.
“Güven ortamının olduğu bir devletten bahsediyoruz”
Sivil bir yönetim olmadan silah bırakmayacaklarını kaydeden El Hicri, “Güven ortamının olduğu bir devletten bahsediyoruz, geçici bir devletten değil. Bizi geriye çekecek herhangi bir boşluk bırakmamak adına Suriye’de devlet inşası için uluslararası gözleme ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz” diye konuşmuştu.
Süveyda’daki Dürzi silahlı gruplar 31 Aralık’ta HTŞ konvoyunun kente girmesine izin vermemiş, HTŞ konvoyu da Şam’a geri dönmek zorunda kalmıştı.
