Erbil (Rûdaw) - Irak Yükseköğretim Bakanlığı'nın Musul, Kerkük ve Diyala’daki üniversite ve enstitülerde sınav sorularının ve cevaplarının Kürtçe hazırlanmasını yasaklamasının ardından gelen tepkiler üzerine, karar geri çekildi. Irak Meclisi Başkan Yardımcısı Şaxewan Abdullah ve Adalet Bakanı Halid Şivani, Yükseköğretim Bakanı ile görüştüklerini ve kararın iptal edildiğini duyurdu.
Irak Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı’nın Kerkük, Musul ve Diyala’daki üniversite ve enstitülerde Kürtçe ders anlatımını, sınav sorularının hazırlanmasını ve yanıtlanmasını yasaklayan kararı, kamuoyunda tepkiye neden olmuştu.
Bakanlık tarafından söz konusu illerdeki üniversite ve enstitülere gönderilen yazıda, sınav sorularının ve cevaplarının sadece Arapça veya İngilizce olarak hazırlanması gerektiği, Kürtçenin kullanılmaması gerektiği belirtilmişti.
Irak Parlamentosu Başkan Yardımcısı Şaxewan Abdullah yaptığı açıklamada, Yükseköğretim Bakanı ile görüştüğünü ve “kararın uygulanamaz olduğunu” belirttiğini aktardı.
Abdullah ayrıca, “Öğrencileri temin ediyoruz ki, sınav sorularını kendi ana dillerinde, yani Kürtçe olarak yanıtlayabilirler” açıklamasını yaptı.
Adalet Bakanı Halid Şivani de konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Irak Yükseköğretim Bakanı ile görüştüm, bu sorunun çözülmesi yönünde karar alındı ve sınavlar geçtiğimiz yıllarda uygulanan aynı yöntemle devam edecek" dedi.
Kürdistan Bölgesi’nden tepki
Bu gelişmelerin ardından Kürdistan Bölgesi Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırmalar Bakanlığı da yaptığı açıklamada, "Irak Yükseköğretim Bakanlığı’nın kurumlarında Kürtçenin yasaklanması, anayasa ve birlikte yaşam ilkelerine aykırıdır" ifadesini kullandı.
Bakanlık, kararın hem Irak Anayasası’nın 4. maddesini doğrudan ihlal ettiğini hem de federal devletin çok kimlikli yapısına ters düştüğünü belirtti.
Kürdistan Bölgesi Yükseköğretim Bakanlığı, ilgili taraflarla temasa geçilerek bu tür “düşmanca tutumların” tekrarlanmaması için girişimlerin sürdüğünü ve konunun çözüm yoluna girdiğini belirtti.
Öte yandan, Kürdistan Bölgesi'ne bağlı akademisyenler, Irak Yükseköğretim Bakanlığı’nın 16 Temmuz 2025 tarihli 6496 sayılı kararını “ırkçı” olarak nitelendirdi.
Açıklamada, bu kararın, Kürt bölgelerinde ancak Kürdistan Bölgesel Yönetimi idaresi dışında kalan yerlerde Kürtçeyi yasakladığına dikkat çekildi ve “Bu karar anayasaya aykırıdır, iptal edilmesi ve Kürt halkından özür dilenmesi gerekir” denildi.
Rûdaw'ın edindiği bilgilere göre, Kürdistan Bölgesi idaresi dışında kalan Kürdistani bölgelerinde 141 binden fazla öğrenci, anaokulundan 12. sınıfa kadar eğitimlerini Kürtçe sürdürüyor.
