Erbil (Rûdaw) – Irak hükümeti yabancı petrol şirketlerinin 30 petrol ve gaz sahasının geliştirilmesine katılmalarını teşvik etmek amacıyla yatırım ve çalışma koşullarını kolaylaştırdı.
Irak hükümeti aldığı yeni bir karar ile Ocak ve Şubat 2024'te yabancı petrol şirketlerinin petrol ve gaz üretimine doğrudan katılmalarını teşvik etmek amacıyla yatırım ve çalışma koşullarında değişikliğe gitti.
Bu kapsamda Irak Petrol Bakanlığı Lisans ve Sözleşmeler Müdürlüğü'nün, petrol şirketlerinin bu petrol bloklarına yatırım koşulları ve katılım yöntemini yabancı şirketlere anlatacak bir çalıştay düzenlemesi planlanıyor.
Beşinci artı (LR5+) ve altıncı (LR6) turların önümüzdeki günlerde gerçekleştirilmesi bekleniyor.
Rûdaw Ekonomi Bölümü Direktörü Omer Ahmad, 2018 yılında şirketlere verilen beşinci lisans turunda Irak Petrol Bakanlığı'nın petrol sözleşmelerinin formatını teknik servis sözleşmelerinden üretim modeli sözleşmeleriyle değiştirdiğini söyledi.
Rûdaw’ın ekonomi bülteni sunucusu Muhammed Şeyh Fatih, sırasıyla petrol sözleşmelerinin çoğunun teknik servis hizmeti sözleşmeleri, ortaklık sözleşmeleri ve kar paylaşımı sözleşmeleri olduğunu ifade etti.
Rûdaw sunucusunun aktardığına göre, "Ortaklık Sözleşmeleri" Kürdistan Bölgesi’nin de halihazırda uyguladığı bir tür sözleşme. Kürdistan Bölgesi bu kapsamda şu ana kadar petrol şirketleriyle 50'ye yakın sözleşme imzaladı.
Bu tür sözleşmelerde petrol şirketleri, tüm ticari riskleri kendi sermayeleriyle üstlenerek, başlangıç maliyetleri ve üretim sonrası yatırımlar ve üretimden pay karşılığında petrol arama, geliştirme ve üretimine yüz milyonlarca dolar harcayacak sahadaki çalışmalara müdahil olurlar.
Muhammed Şeyh Fatih’in aktardığına göre, beş artı ve altıncı turlarda Irak hükümetinin petrol şirketlerini teşvik etmek için mülkiyet oranını yüzde 25'ten yüzde 15'e düşürdü.
Öyle ki Kürdistan Bölgesi’ndeki petrol sözleşmelerinde mülkiyet oranı yüzde 10'dur, bu da petrol üretiminin yüzde 10'unun hissedarlar ile Kürdistan Hükümeti arasında paylaşılmadan önce doğrudan hükümete tahsis edilmesi anlamına geliyor.
2018 yılında petrol şirketlerine verilen ve 2023 yılında Irak Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan beşinci tur sözleşmelerde mülkiyet oranı yüzde 25 iken, şirketleri teşvik etmek amacıyla beşinci tur ve altıncı turda bu oran yüzde 15'e düşürülecek.
Omar Ahmed'in aktardıklarına göre Irak'ta yapılacak iki yeni sözleşmede mülkiyet oranındaki azalma, petrol şirketlerinin masraflarını daha kısa sürede karşılamasını sağlayacak.
Petrol şirketlerinin beş yıllık arama süresi içinde herhangi bir ticari petrol veya doğalgaz bulmaması halinde, Irak Petrol Bakanlığı bu süreyi dokuz yıla kadar uzatacak; beşinci tur sözleşmelerinde ise petrol şirketlerinin faaliyetleri yalnızca beş yıl ile sınırlandırılmıştı.
Irak hükümetinin, petrol veya gaz taşıma altyapısı olmasa bile üretici şirketlere tazminat ödeyecek olması yeni sözleşmelerde yer alan diğer önemli bir hususlar arasında yerini alıyor.
Omar Ahmed bu hususu şöyle özetledi:
“Örneğin gaz kullanımı için gaz taşıma borularının montajını ihtiyaç duyulacak. Şirketlerin belirlenen gaz üretimini yapması ve altyapı eksikliği nedeniyle Irak hükümetinin bu gazı almaması veya kullanamaması durumunda Irak hükümeti, şirketlerin ödeneklerini ve mali haklarını ödemek zorunda kalacak.”
Bu yılın Nisan ve Mayıs aylarında 5, 5 Plus ve 6 turların Irak Petrol Bakanlığı tarafından resmi olarak gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Yürürlüğe girmesi beklenen Irak’ın yeni petrol ve gaz sözleşmelerinin şekli Kürdistan Bölgesi petrol sözleşmelerine çok yakın ancak Irak hükümeti, Kürdistan Bölgesi'nin petrol sözleşmelerini resmi olarak tanımıyor ve şu ana kadar Kürdistan Bölgesi'nin petrol ihracatına izin verme konusunda çekimser davranıyor.
Petrol ihracatının durdurulmasından önce Kürdistan Bölgesi'ndeki petrol üretimi 450 bin varildi, ancak şu anda yaklaşık 280 bin varile kadar düştü.
