Haber Merkezi - Reuters haber ajansı, Mısır'ın ABD Başkanı Trump'ın 'Gazze planına' karşı hazırladığı alternatif planın Hamas'ı dışladığını, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine karşı çıktığını aktardı.
İsrail ve Hamas arasında, 19 Ocak'ta Mısır, Katar ve ABD'nin arabuluculuğunda varılan Gazze Şeridi'nde ateşkes ve rehine takası anlaşmasının ikinci aşamasına yönelik belirsizlik sürerken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'deki Filistinlileri kalıcı olarak zorla yerinden etme ve Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkelere gönderme planına karşı Mısır tarafından alternatif bir plan geliştirildiği iddia edildi. Reuters haber ajansının gördüğünü belirttiği taslak planın Hamas'ı dışlayarak onun yerini Arap, Müslüman ve Batılı devletler tarafından kontrol edilen geçici kurumların almasını öngördüğü aktarıldı. Habere göre, Mısır'ın söz konusu planı bugün başkent Kahire'deki Arap Birliği zirvesinde sunulacak.
“Hamas Gazze'ye hakim olduğu sürece...”
Mısır'ın Gazze'ye yönelik planının kalıcı barış öngören bir anlaşmaya varılmasından önce mi sonra mı uygulanmasının öngörüldüğü belirtilmedi. Gazze Şeridi'ni gelecekte kimin yöneteceği sorusunun Gazze'nin geleceğine dair müzakerelerde cevaplanmamış bir soru olarak kaldığını aktaran Reuters'ın haberinde, Mısır'ın planının Gazze'nin yeniden inşasının maliyetini kimin karşılayacağı, Gazze'nin nasıl yönetileceği ya da Hamas gibi güçlü bir grubun 'nasıl bir kenara itileceği' konularına değinmediği belirtildi.
Mısır'ın planına göre, Yönetim Yardım Misyonu, Gazze'de henüz belirli olmayan bir süre boyunca Hamas'ın idaresindeki hükümetin yerine geçecek; söz konusu 'misyon' insani yardımlardan ve Gazze Şeridi'nin yeniden inşasından sorumlu olacak. Metinde, Hamas yerel yönetimi kontrol eden hakim, siyasi bir unsur olarak kaldığı sürece Gazze'nin yeniden inşası ve rehabilitasyonu için büyük bir uluslararası finansman olmayacağı ifade edildi. Reuters, Arap liderlerin bu planı destekleyip desteklemeyeceğini tespit edemediğini aktarırken, planda söz konusu 'yönetim misyonunu' kimin idare edeceği de belirtilmedi. Metinde, bu misyonun 'Gazze'nin mümkün olan en hızlı bir şekilde iyileşmesine yardımcı olmak için Gazze'deki ve başka yerlerdeki Filistinlilerin uzmanlığına dayanacağı' kaydedildi.
Hamas'ın Mısır'ın planından 'haberi yok'
Plan taslağını Reuters ile paylaşan ve taslak kamuoyuna duyurulmadığı için kimliğinin gizli kalmasını isteyen kişinin Gazze müzakerelerinde dahli olan bi isim olduğu bilgisi verildi. Öte yandan, plan taslağı, ABD'nin Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilerin Mısır ve Ürdün gibi ülkelere sürülmesini 'bir güvenlik tehdidi' olarak kesin olarak reddetti.
Reuters'a konuşan üst düzey Hamas yetkilisi Sami Abu Zuhri ise Hamas'ın Mısır'ın teklifinden haberdar olmadığını belirterek, Gazze'nin geleceğine sadece Filistinliler tarafından karar verilmesi gerektiğini söyledi, "Hamas, herhangi bir şekilde Filistinli olmayan bir yönetimin empoze edilmesi ya da Gazze Şeridi topraklarında herhangi bir yabancı gücün olmasına yönelik her türlü teşebbüsü reddediyor" dedi. Plan taslağında gelecekte yapılacak seçimlere de atıfta bulunulmadı. Taslakta Hamas'ın silahsızlanmayı ya da siyasetten çekilmeyi reddetmesi halinde nasıl bir adım atılacağına da değinilmedi.
Filistin Yönetimi'nin rolü ne olacak?
Plana göre, öncelikle Arap devletlerinin oluşturacağı Uluslararası İstikrarlılaştırma Gücü, Hamas'tan güvenlik sağlama rolünü devralacak, hem güvenlik hem idari kurumlar, yürütme heyeti tarafından 'ayarlanacak, rehberlik edilecek ve denetlenecek' ve söz konusu heyette Arap ülkeleri, İslami İşbirliği Örgütü üyeleri, ABD, İngiltere, Avrupa Birliği (AB) ve üye devletleri ile diğerleri yer alacak. Planda, Filistin Yönetimi'nin merkezi yönetim rolü hakkında da detay paylaşılmadı. Reuters'a konuşan Filistinli bir yetkili ise Gazze'nin de Batı Şeria gibi Filistin Yönetimi'nin yetki alanına girdiğini söyledi.
Konunun hassasiyeti dolayısıyla isminin verilmesini istemeyen Filistinli yetkili, "6 ay boyunca Filistin Yönetimi'nin Gazze Şeridi'ni yönetmesine yardımcı olacak Filistinli uzmanlardan oluşan bir komite konusunda Mısırlılarla anlaşmaya vardık. Komite, Filistinli uzmanlardan oluşacak, Filistin Yönetimi ile koordinasyon içinde olacak ve Filistinli olmayan kurumlara karşı sorumlu olmayacak" ifadelerini kullandı. Gazze'nin yeniden inşasını maddi olarak kimin karşılayacağına da Mısır'ın planında yer verilmezken, iki kaynak, Reuters'a yaptığı açıklamada, Körfez ve Arap ülkelerinin yeniden inşanın ilk döneminde en az 20 milyar dolar sağlamasının gerekeceğine işaret etti. Plan taslağı, yürütme heyetindeki devletlerin, uzun vadeli yeniden inşa ve kalkınma planı için katkı amacıyla geçici yönetim kurumunu desteklemek ve bağış konferansları ayarlamak üzere bir fon oluşturabileceğini öngörüyor. Plan, yürütme heyetinin akademisyenler, STK liderleri ve diğer önde gelen isimlerle koordinasyon içinde olması çağrısında da bulunuyor.
