Erbil (Rûdaw) - Kazakistan’da yaşayan ve “Gaz ve Petrol Mareşali” olarak bilinen Kürt Profesör Nadir Nadirov hayata gözlerini yumdu.
Sovyet Kürtlerinin tanınan şahsiyetlerinden birçok uluslararası ödülün sahibi Prof. Dr. Nadir Nadirov 89 yaşında Kazakistan’ın başkenti Nur-Sultan’da yaşamını yitirdi.
Nadirov’un vefat haberini Narin Nadirova sosyal medya hesabı üzerinden duyurdu.
Nadirova, Kürtçe yaptığı paylaşımda, “Mixabin min îro bavê xwe winda kir. Wateya gotinan nema...” (Maalesef bugün babam vefat etti. Söz anlamını yitirdi) dedi.
Prof. Dr. Nadir Nadirov, uzun süredir çeşitli hastalıkları nedeniyle hastanede tedavi görüyordu.
Prof. Dr. Nadir Nadirov kimdir
1932 yılında Nahçıvan Özerk bölgesinde Qîqaçê köyünde dünyaya gelen Prof. Dr. Nadir Nadirov’un ailesi 1925 yılında Van’dan göç ederek bölgeye yerleşmiş bir aile. Nadirov’un ailesi o henüz 5 yaşında iken 1937 yılında bu defa da Kazakistan’a sürgün edildi.
Zorlu şartlarda öğrenim gören Nadirov, Gogol Devlet Pedagoji Enstitüsü Kimya ve Biyoloji Bölümü’nü bitirdi.
1956 yılında Moskova’daki Lenin Enstitüsüne girerek mastır yapan Nadirov 1967’de kimya bilim dalında doktora yaparak eğitim öğretimine devam etti. 1970’de profesörlük unvanı aldı. 1983’de akademisyenlik unvanı alarak üstün başarılara imza attı.
Uluslararası Bilim Akademisi üyeliği yapan Nadirov, Kazakistan Kimya Akademisi başkanlığı yaptı.
Sovyet Kürtleri Birliği Onursal Başkanı ve Kazakistan Halk Meclisi üyesi olan Nadirov 1993'ten bu yana Kazakistan Ulusal Bilimler Akademisi'nin daimi üyesi olarak görev yapıyordu.
Kazakistan Başkanlığı içerisinde yer alan azınlıklar delegasyonunda Kürt azınlığın temsilcisi olarak yer alan Nadirov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev’in danışmanlığını yaptı.
Ünlü Kürt bilim adamı Nadir Nadirov, 950'den fazla bilimsel makale yazdı. 250 bilimsel buluşa sahip olan Nadirov’un 35 kitabı yayınlandı. Bu kitaplardan 8’i kimya ve petrol üzerindir.
İki kitabı kendi hayatı ve Kazakistan Kürtlerine dairdir. Nadirov, Kazakistan Kürtlerinin sosyo- kültürel geçmişleri ve bugünkü yaşamları hakkında yazmıştır.
Kürt profesör, 1956 yılında Moskova’da yaşadığı dönemde ölümsüz lider Mele Mustafa Barzani ile de tanışıp görüşür.
Aldığı ödüller
Petro kimya alanında buluşları ile getirdiği yeniliklerin tüm dünyada kullanılan önemli adımlar olarak nitelendirilen Prof. Dr. Nadir Nadirov hayatı boyunca sayısız uluslararası ödül aldı.
1967’de “Sovyet Sosyalist Halk Eğitiminin Öncüsü” madalyası, 1980’de, “Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Kazakistan Devlet Ödülü”, 1981 yılında “Sovyet Kızıl Bayrak Emek Ödülü”, 1982’de “Sovyet Sosyalist Cumhuriyetlerin Kazakistan Çalışan Ödülü” 1985 yılında “Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Keşif Ödülü, 1991 yılında “Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Fahri Petrolkimya Buluşu ödülü, 2000 yılında “20. Yüzyılın Büyük Mühendisi' ve 2001 yılında “Kazakistan Fahri Mühendisi” ödülleri almıştır.
Nadir Nadirov, 2003 yılında Fransa'da Uluslararası Sanayiyi Destekleme Birliği tarafından 'Altın Madalya' ile ödüllendirildi.
Yine 2004 yılında Fransa Altın Madalyalar Komitesi tarafından “Bilim Mareşali” olarak Napolyon ödülüne layık görüldü.
Nadirov’un “Kazakistan Petrolü ve Doğal Gazı” isimli kitabı 1996 yılında yılın en iyi kitabı ödülünü aldı.
Prof Dr. Nadir Nadirov suyla molekülleri karışık petrolün arıtılması esnasında elektrik kullanımı ile ilgili buluşu nedeniyle Uluslararası Bilim İnsanları Akademisi tarafından ödüllendirilmişti. Petrolün su moleküllerinden elektrik enerjisi kullanılarak ayrıştırılması buluşu bilim dünyasına da yeni bir yol kazandırmıştır.
Dünyaca ünlü kürt bilim adamı Nadir Nadirov yer kürenin belli zamanlarda büzülüp açıldığını öne sürmüştür. Yaptığı hesaplamalar ile dünyanın kendini sıktığı belli dönemlerde daha fazla petrol elde edilebileceğini ispatlamıştır. Yaptığı tüm buluşlar ve dünyaya faydalı bilimsel çalışmaları ile tanınmıştır.
