Lozan (Rûdaw) – İsviçre’de yaşayan Nusaybinli Hasan Hüseyin Deniz 2007’den beri değişik kantonlarda açılan sınıflarda gönüllü bir şekilde Kürtçe öğretmenliği yapıyor. Deniz, Kürt ailelerin ülkede var olan anadilinde eğitim hakkını iyi değerlendirmesini istiyor.
“2007’de Zug Kantonunda ilk Kürtçe dersleri bir İtalyan derneğinde vermeye başladım. Çünkü orada Kürt dernekleri yoktu ve ben de bir İtalyan derneğine başvurdum. Haftada iki saat bize imkan sağlamalarını istedim. Bu şekilde Kürtçe eğitim çalışmasına başladık” diye anlatıyor Kürt aktivist Hasan Hüseyin Deniz.
Mardin’in Nusaybin ilçesinde 1960 yılında dünyaya gelen Hasan Hüseyin Deniz, Avrupa’ya göç etmeden önce Türkiye’de 8 yıl siyasi tutuklu olarak yatmış.
Uzun yıllar basın çalışmalarında bulunan Deniz, Lozan Antlaşması’nın 100’üncü yılında anlaşmanın imzalandığı kentte Kürt parti, kurum ve şahsiyetler tarafından düzenlenen organizasyonlar esnasında Rûdaw muhabiri Zinar Şino’ya konuştu.
Deniz, “İsviçre’de 28 ayrı dilde okullarda eğitim görüldüğünü öğrendim. “Anadili ve Ülkenin Kültürü” adlı yasa çerçevesinde ülke resmi bir şekilde analidilinde eğitim verilebildiğini fark ettim. Bu amaçla 2014’de Zürih Kantonunda Kürtçe’nin kurmanci lehçesinde derslerin resmi hale gelmesini sağladık. Aynı yıl Sorani lehçesi de resmileşti” diye anlatıyor.
İsviçre’de 25 kanton bulunuyor. Bunlardan 5’inde çocuklar resmen Kürtçe eğitim alabiliyor.
Hasan Hüseyin Deniz, “Beş kantonda Kürtçe derslerimiz var. Bern, Basel, Aargau, Zürih ve Zug kantonlarında Kürtçe dersler veriliyor. Toplam 11 sınıfta yaklaşık 80 öğrenci ders görüyor. Biz dil derneği olarak siyasi ve inançsal anlamda tarafsız duruyoruz. Annesi veya babası Kürt olmayan çocuklar da geliyor. Sınıflarımız çok renkli. 5 yaşından 16 yaşına kadar öğrencileri alıyoruz” diyor.
Bir grup eğitim uzmanıyla birlikte 1’inci sınıftan 9’uncu sınıfa kadar Kürtçe öğrenimi üzerine 21 kitap hazırladıklarını anlatan Deniz, Kürtçe bilmeyenler için bir, okul çağına gelmemişler için de iki kitap yayınladıklarını belirtiyor. Kitapların basım masrafları ise büyük ölçüde kendilerine ait.
Deniz, "Bu projede İsviçre Kültür Bakanlığı, uzmanların gelip burada çalışmaya katılması için masrafları aldı ancak biz kitapların basımı için kendi cebimizden para ödedik" diye belirtiyor.
Kürt aktivist Deniz ve dokuz meslektaşı hiçbir maaş almadan İsviçre'deki Kürt çocuklara haftada iki saat Kürtçe öğretiyor.
Deniz, “Herkes gönüllüce çalışıyor. Biz dernek olarak sadece yol masraflarını karşılayabiliyoruz. Çünkü aileler yıllık sadece küçük bir miktar ödeme yapıyor. Bunu da öğretmenlerin yol masraflarına ödüyoruz” diyor ve Kürt ebeveynlere, “Kürt diline önem vermelerini istiyoruz. Biz peşlerinden gitmeden kendileri çocuklarını anadillerini öğrenmeleri için okula göndermeli” diye çağrıda bulunuyor.
