Erbil (Rûdaw) – Başkan Mesud Barzani, Suriye'nin yeni lideri Ahmed Şera'nın söylediklerini uygulamaya dökmesini umut ettiklerini belirtti. Barzani ayrıca DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile yaptıkları görüşmede "ümitsizliğe kapılmaması ve diyaloğa bağlı kalması" tavsiyesinde bulunduğunu söylediğini ifade etti.
Başkan Mesud Barzani, Cuma akşamı Erbil’den Arapça yayın hayatına başlayan Shams TV'ye (Şems TV) verdiği röportajda Kürdistan Bölgesi ve Irak’taki durum, Erbil-Bağdat ilişkileri, Suriye’deki gelişmeler, Rojava’da Kürt tarafların durumu, komşularla ilişkiler de dahil geniş bir yelpazede soruları yanıtladı.
Ahmet Şera hakkındaki görüşü
Başkan Barzani'ye Suriye’nin yeni lideri Ahmed Şera hakkındaki görüşü soruldu. Barzani, "Şimdiye kadar söyledikleri olumlu ve yerinde. Umuyoruz ki gelecekte bunlar uygulamaya geçer. Sorunları çözmek ve geçmişten ders çıkarmak için harekete geçmek gerekiyor. Ahmed Şara'nın sözleri somut adımlara dönüştürülmeli” dedi.
Başkan Barzani, "Duyarlı olmak bizim hakkımız. Sadece sözlerle sonuç alınamaz. Söz, eyleme kapı açar. Gelecekte sorunları çözmek için adımlar atılmasını ve geçmişten dersler çıkarılmasını umuyoruz. Beklemeliyiz" diye ekledi.
Suriye’de Kürtlerin durumu ve Şam’dan beklentiler
Kürtlerin Suriye'de uzun süredir “Araplaştırma politikalarına” maruz kaldığını belirten Barzani, özellikle 1962 yılında Abdulhamid Sarrac döneminden bu yana bu politikanın devam ettiğini hatırlattı.
Barzani, "Yeni Şam yönetiminden en önemli beklentimiz, Kürt halkı ve Suriye'deki diğer tüm toplulukların bu acılarını sona erdirilmesi ve özgürlük, vatandaşlık ve insan onurunun garanti altına alınmasıdır. Suriye'deki Kürt halkıyla ilişki içinde olanlardan diyalog yolunu açmalarını istiyoruz. Ayrıca Şam yönetiminden Kürtlerin bölgedeki özel statüsünü anlamalarını talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Rojava’nın statüsü
Yeni Suriye'de Kürtlerin nasıl bir siyasi çerçeveye ve statüye sahip olması gerektiği konusunda Başkan Barzani, "Bu karar Kürtlerin kendisine (Rojava Kürtleri) bırakılmalı. Öncelikle kendi içlerinde bir uzlaşmaya varmalı ve ardından Şam hükümetiyle bir anlaşma yapmalılar. Çözüm şekline ben karar vermek istemiyorum. Bu, onların Şam ile nasıl bir ilişki kuracaklarına bağlıdır” şeklinde konuştu.
Mazlum Abdi ile görüşme
Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Genel Komutanı Mazlum Abdi ile Erbil’de yaptığı görüşmeye ilişkin bir soruya yanıt veren Barzani, şu ifadeleri kullandı:
"Durumu değerlendirdik ve bu görüşme Kürtlerin ulusal çıkarları açısından önemliydi. Sayın Mazlum Abdi’yi ağırladım ve görüşlerini paylaştık. Kendisi bana Ahmed Şera ile yaptıkları görüşmelerden bahsetti. Görünen o ki ortak noktalar kadar çelişkili noktalar da var. Ona asla umudunu kesmemesini, diyaloğa başvurmasını ve dış baskılardan uzak durmasını, Suriye'de Kürt söyleminin birleştirilmesi yönünde adımlar atmasını söyledim. Ayrıca görüşmede, Abdi'ye, kendi kaderlerini kendilerinin tayin etme haklarına kimsenin müdahalesine izin vermemesini söyledim."
Başkan Barzani, Rojava Kürtlerinin gelecekleri ile ilgili iyimser ancak belirsizliklerden dolayı kaygılı olduklarını söyledi.
"Gelecek nasıl olacak bilmiyorlar" diyen Barzani, "Ancak sağlam, onurlu ve refah dolu bir gelecek sağlamak için tüm çabayı göstereceğiz” şeklinde konuştu.
Mazlum Abdi'nin ayrılıkçı bir gündemi olmadığını ifade eden Başkan Barzani, Abdi'nin Suriye'nin bir parçası olarak Kürt halkının haklarının korunmasını istediğini belirtti.
Barzani, bu hakların, Suriye devletinin kuruluşundan bu yana Kürtlerden esirgendiğini söyledi.
Rojava ve Kürdistan Bölgesi deneyimi
PKK'nin Rojava'daki etkisine de değinen Barzani, "PKK'nin Kürtlerin kendi kaderlerini tayin etmesi için serbest bırakmasının, iç işlerine karışmamasının ve bölgeden çekilmesinin zamanı geldi. Onların varlığı büyük bir sorun ve Türkiye’nin müdahalesine gerekçe oluyor” dedi.
Barzani, Kürdistan Bölgesi'nin Suriye'de büyük bir rol oynayabileceğini ifade ederek bu rolün, “Kürt tarafların tutumlarının birleştirilmesi, Şam ile müzakereler için teşvik edilmesi ve Kürdistan Bölgesi'nin deneyimlerinden faydalanılması yönünde olabileceğini” dile getirdi.
Başkan Barzani, "Kürdistan Bölgesi'nin deneyimi Suriye'de kopyalanmak zorunda değil, ancak bu deneyimden dersler çıkarılabilir” yorumunu yaptı.
Başkan Barzani, Rojava’da Kürtlerin karşılaşabileceği olası bir baskı durumunda askeri destek sağlayıp sağlamayacakları hakkında bir soruya, “Umarız ne biz ne de onlar askeri güç kullanmak zorunda kalmaz. Sadece Kürtler değil, herhangi bir insan zulümle karşı karşıya kalırsa ve biz yardım edebilirsek, hiç tereddüt etmeden yardım ederiz” yanıtını verdi.
Kürtlerin Suriye’de zulümle karşı karşıya kalabilmesi konusunda hala tehlike olduğunu belirten Barzani, “Umarız bu gerçekleşmez” diye ekledi.
Başkan Barzani’ye 1996 yılında Rojava’nın Kamışlo kentine yaptığı ziyaret hatırlatıldı. Barzani, Kamışlo için “yüreğimdir” dedi ve fırsat olursa bir kez daha gitmeyi düşündüğünü söyledi.
Kürdistan Bölgesi’nde yeni hükümet
Başkan Mesud Barzani, Kürdistan Demokrat Partisi’ni (KDP) zayıflatmak ve Kürt halkını güçsüz bırakmak için her türlü çabanın sarf edildiğini belirterek, “Ancak ne mutlu ki KDP 800 binden fazla oy aldı. Eğer Kerkük ve Musul'daki oyları da eklersek, 1 milyon oya ulaşıyoruz. Irak'ta hiçbir partinin bu kadar oy toplayabileceğine inanmıyorum. Onların KDP’ye yönelik planlarının amacı, Kürdistan’ı zayıflatmaktı ama başarısız oldular. Böyle bir atmosferde, seçimlerin bu kadar düzenli ve kolay bir şekilde gerçekleşeceğini beklemiyordum” dedi.
Seçimlerden sonra yeni hükümeti kurmak için tüm taraflarla görüştüklerini kaydeden Barzani, “Gerçekten tüm kardeş partilerin hükümete katılmasını isterim çünkü bu, herkesin içinde olduğu bir hükümet olur ve her kesimin yeri olur. Ancak bazıları erken karar verip muhalefette yer almayı tercih etti. Biz de herkesin kararına saygı duyuyoruz ve son ana kadar onları hükümete katılmaya davet ediyoruz” diye konuştu.
Irak’taki durum
Kürdistan Bölgesi ve Irak arasında sorunlarının çözülmesini istemeyen taraflar hakkında sorulan bir soruya yanıt olarak Başkan Barzani, bu tarafların şimdiye kadar bir sokak bile inşa edemediğini ve Kürdistan’daki ilerlemeyi çekemediğini söyledi.
Başkan Barzani, "Birçok kez Bağdat’tan çekilmeyi düşündük çünkü biz orada ne makam ne de koltuk talep ettik. Biz halkımızın haklarını talep ettik. Eğer bu hakları elde edemeyeceksek, tamamen çekiliriz" dedi.
Irak’a yönelik İsrail tehdidi hakkında, Başkan Barzani, "Şu anda tehdit azalmış durumda ama hâlâ var. Özellikle milisler silahlarını hükümete teslim etmeye hazır olmazsa ve Irak’a yönelik hava saldırıları durmazsa, tehdit devam eder" dedi.
Başkan Barzani, "Irak’ta, Irak silahlı kuvvetlerinin başkomutanının yetkisi dışında hareket eden bir güç olduğu sürece, İsrail tehdidi devam eder" şeklinde konuştu.
Gazze konusu
Gazze hakkında konuşan Başkan Barzani, "Umarım oradaki felaket sona erer ve bu ateşkes kalıcı olur. Ancak biz Kürdistan Bölgesi olarak bu konuda taraf değiliz ve bu sorunun bir parçası değiliz" ifadelerini kullandı.
İran ve ABD meselesi
Donald Trump’ın ABD Başkanlığı’na gelmesi ve İran üzerindeki etkisiyle ilgili olarak Başkan Barzani, "İranlılar zekidir ve umarım aralarında bir uzlaşma sağlanır. Ama gerçek bir çözüm olur, geçmişte olduğu gibi yüzeysel bir anlaşma olmaz" dedi.
Başkan Barzani, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Kürdistan Bölgesi’ni ziyaretine de değinerek, "Biz her ikimiz de Mahabad şehrinde doğduk ve aynı adı taşıyoruz. Kürtçe çok güzel konuşuyordu ve yumuşak bir insandı. Ziyareti umut vericiydi. Bunun, Rojhilat Kürtleri ile İran arasındaki ilişkilerin güçlenmesine vesile olacağını düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Türkiye ile ilişkiler
Türkiye ile ilişkilerimize değinen Başkan Mesud Barzani, "Türkiye ile ilişkilerimiz iyi ve umarım bu, bölgede barışın gelişmesine katkı sağlar. Resmi toplantılarımızda her zaman Kürtler ile Türkler arasındaki kardeşliği vurguladık. Bu, Türkiye’de yeni bir dil ve daha önce böyle bir dil kabul edilmiyordu" ifadelerini kullandı.
“Türkiye Kürtlere karşı düşmanca politikasını nasıl değiştirdi” şeklinde bir soruya yanıt veren Başkan Barzani, "2009 yılında ilk kez Recep Tayyip Erdoğan’dan Kürt sorununun Türkiye’de çözülmesini istediklerini duydum" şeklinde konuştu.
Barzani, "Bugün Kürtler bölgede güçlü bir nüfusa sahiptir ve artık kimse bizi eskisi gibi bastıramaz. Elbette yolumuz gül bahçesi de değil" diye belirtti.
Mesud Barzani, "Gelecekte Kürt halkı mutlaka bağımsızlığına kavuşacak ama umarım hiçbir zaman bu hakka ulaşmak için şiddete başvurmayız" dedi.
IŞİD’in yeniden ortaya çıkması ihtimaline dair, Başkan Barzani, "Eğer yeniden gelirlerse, Peşmerge onlarla daha önce olduğundan daha iyi mücadele etmeye hazırdır. Kendim ayakta olduğum sürece Kürdistan’ın Peşmergesiyim" sözlerini sarf etti.
Başkan Barzani, tüm Kürtlere mesajnı, "Unutmayın ki siz kutsal bir davanın sahibisiniz ve bu davadan asla vazgeçmeyin. Ancak bu davaya ulaşmak için şiddet yoluna başvurmayın. Ben her şeyimi Kürtlerin birliği için harcıyorum" sözleri ile dile getirdi.
