Erbil (Rûdaw) – Kürt araştırmacı ve yazar Munzur Çem’in (Hüseyin Beysülen) Berlin’de vefat ettiği öğrenildi. Çem, son yıllarda Berlin'de kanser tedavisi görüyordu.
Yazar Selim Temo, Çem’in ölümüyle ilgili Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Dersimli araştırmacı, derlemeci, dil bilimci yazar, vatan dağlarının akşam yeli, Seyid Rıza’nın arkadaşı ve öğretmenimiz Munzur Çem hakkın rahmetine kavuşmuştur. Milletimizin ve ailesinin başı sağ olsun” ifadelerini kullandı.
Lêkoler, berhevkar, zimanzan û nivîskarê Dêsimî, şevbayê li çiyayên welêt, hevalê Seyîd Rizayî, mamostayê me Munzur Çem çû ser heqiya xwe.
— Selim Temo (@temoselim) December 11, 2022
Serê malbata wî û neteweya me sax be... #MunzurÇem pic.twitter.com/7uj00262vn
Sodir ra canê mi recêfiya!
— Mikaîl Aslan (@MikailAslan_MA) December 11, 2022
Munzur Çemê ma şî heqiya xo. Astarê destê sodirî, zonzanox û tarixnasê ma, rayberê ma şî.
Kekê mi, dostê mi, omêdê mi şî..
Zerrê xatirê sarê Kirmancîyê.#munzurçem pic.twitter.com/oHrJzGpa7P
Nivîskar , lêkolîner û hevalê me yê hêja Munzur Çem mixabin îro koça dawî kir.
— Partiya Sosyalîst a Kurdistan (PSK) (@pskurdistan) December 11, 2022
Em gelek xemgîn in.
Bila serê gelê Kurd, malbat û hezkirîyên wî sax be.
Em keda wî tu car jibîr nakin.
Ew dê her tim di dil û têkoşîna me da bijî. pic.twitter.com/9oPsoeq0UO
Munzur Çem kimdir?
Gazeteci-Yazar-Çevirmen Munzur Çem, 1945 yılında, zamanında bir Dersim köyü olan Bingöl'ün Kiğı ilçesine bağlı Qurze'de dünyaya geldi. On yaşında, komşu köy Seter’de ilkokula başladı.
Ortaokulu Dersim’in Nazımiye ilçesinde okudu. 1966'da Diyarbakır Sağlık Koleji'ni bitirdi. Bir yandan sağlık memuru olarak çalışırken, bir yandan da Özel Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Yüksek Okulu gece bölümüne devam etti ve 1971 yılında bu okulu bitirdi. 1975 yılında Sayıştay Denetçiliği sınavını kazandı, 1980 yılına kadar da bu kurumda çalıştı.
1970'lerin başlarından itibaren yazı yazma denemelerinde bulunan Munzur Çem, 1975 yılında yayın hayatına adım atan aylık Özgürlük Yolu dergisi ile 1987'de çıkan 15 günlük Kürtçe-Türkçe Roja Welat gazetesinde yazmayı sürdürdü. Yazar'ın Kürtçe (Kırmancki/Zazaki lehçesiyle) yazma denemeleri de yine bu yıllara rastlar.
1980 askeri darbesinden kısa bir süre önce, politik faaliyetleri ve yazılarından dolayı polis tarafından aranınca yurt dışına çıktı. 1980 sonlarından 1983 sonuna kadar bir yandan Almanya'da yayınlanmakta olan aylık Dengê KOMKAR gazetesi redaksiyon sorumlusu olarak çalışırken bir yandan da politik faaliyetlerine devam etti. 1984 yılının ilk aylarında ise İsveç'e gitti ve bu ülkeye yerleşti.
Döneme göre değişik takma adlar kullanarak yazan yazarın şu ana kadar yayınlanmış birçok kitabı ile çeşitli dergi ve gazetelerde çıkmış çok sayıda makalesi var.
Son yıllarda Kırmancki ile ilgili çalışmalara göreceli olarak daha çok zaman ayıran yazar, bu alanda çalışma yapan Stockholm Grubu içerisinde yer alıyordu ve Kırmancki kültür dergisi Vate’nin çalışmalarına aktif olarak katılmıştı.
Çem’in kültür, ekonomi ve politika üzerine çok sayıda makalesi bulunmaktadır.
Kurd-PEN'in kurucu üyelerinden olan Çem, Berlin’de yaşıyordu.
Yayınlanmış kitapları
Türkiye Kürdistanı: Ekonomik ve Sosyal Yapı, Özgürlük Yolu Yayınları, 1985
Gülümse ey Dersim, vol. 1, Özgürlük Yolu Yayınları, 1990
Gülümse ey Dersim, vol. 2, Özgürlük Yolu Yayınları, 1991
Dünü ve bugünüyle "gerikalmışlık" sorunu, Öz-Ge Yayınları, 1991
Hotay Serra Usivê Qurzkizî, Roja Nû, 1992
Gülümse ey Dersim, vol. 3, Özgürlük Yolu Yayınları, 1993
Tayê Kilamê Dêrsimî, 1993
Ferheng: Kurdî-Tirkî (Zazakî), 1994
Ormanın Dili (1 ed.), Peri Yayınları, 1996
İsyana Çağrı, Peri Yayınları, 1996
Ekmeği de Yaktılar, Pencînar Yayınları, 1997
Luye Be Biza Kole ra, Weşanên Komkar, 1998
Kulê 38î, Weşanên Komkar, 1998
Dersim'de Alevilik, Peri Yayınları, 1999
Tanıkların Diliyle Dersim 38, Peri Yayınları, 1999
The Voice of the Forest, KOMKAR Publications, 2000
Türkçe Açıklamalı Kirmancca (Zazaca) Gramer, Weşanên Deng, 2003
Ormanın Dili (2 ed.), Peri Yayınları, 2004
Antolojîyê Hîkayanê Kirmanckî (Zazakî), Weqfa kurdî ya kulturî li Stockholmê, 2005
Hewnê Newroze, Weşanxaneyê Vateyî, 2005
Gula Çemê Pêrre, Weşanxaneyê Vateyî, 2007
Ormanın Dili (3 ed.), Peri Yayınları, 2008
Dêrsim Merkezli Kürt Aleviliği (Etnisite, Dini İnanç, Kültür ve Direniş), Weşanxaneye Vateyî, 2009
Hewraman - Dersim Sırrı, İsmail Beşikci Vakfı, 2017
Nuşteyî, Weşanxaneye Vateyî, 2019
Veng û Hesreta Herdê Dewrêşî, Weşanxaneye Vateyî, 2020
Yayınlanmış Yazılar I / Dergi, Gazete Yazıları, Babek Yayınları, 2020
Yayınlanmış Yazılar II / İnternet Yazıları, Babek Yayınları, 2020
Yayınlanmış Yazılar III / Polemik Yazıları, Babek Yayınları, 2020
Kiğı’dan Berlin’e Anılar I, Deng Yayınları, 2021
