Bağdat (Rûdaw) - Irak Parlamentosu’nda 3 gündür devam eden oturumlarda Kürdistan Bölgesi’ni ilgilendiren 14’üncü maddede yaşanan anlaşmazlık nedeniyle kriz yaşanıyor. 66 maddelik bütçenin şuana kadar sadece 13 maddesi Parlamentoda onaylanabildi.
Irak Parlamentosu'nda 2023, 2024 ve 2025 yılı bütçe tasarısının oylanmasına devam ediliyor. 3 yıllık bütçenin Kürdistan Bölgesi’nin ilgilendiren maddelerden 2, 9, 10, 11, 12 ve 13'üncü maddeleri onaylandı.
Kürdistan Bölgesi'nin bütçedeki payı ise 12'inci maddede 12.67 olarak belirlendi.
Görüşmeler 14'üncü madde üzerinde yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle tıkandı.
Maliye Komisyonun’daki Şii Arap üyelerin dayatması ile 14'üncü maddenin 7'inci fıkrasında yapılan değişiklikte; "Erbil ile Bağdat arasında yaşanan sorunlar 15 gün içerisinde çözülmediği taktirde, Bağdat'ın Kürdistan Bölgesi'nin bütçesini kısacağı ve maaşlarını ödenmeyeceği" belirtiliyor.
Irak Dışişleri Bakanı ve aynı zamanda KDP Bağdat Müzakere Heyeti Başkanı Fuad Hüseyin, hükümet yetkilileri ve Şii gruplar ile yapılan görüşmeler esnasında bir anlaşmaya varıldığını söyledi.
Kürt taraflar arasında görüş ayrılığı
Öte yandan 14'üncü maddenin tartışmaya neden olan diğer iki bendinden birinde bütçe konusunda Kürdistan Bölgesi vilayetlerinin doğrudan Bağdat hükümeti ile ilişkilenmesi alt başlığı bulunuyor.
Diğer bir paragrafta ise, Kürdistan Bölgesi'nin 2014'te Erbil ile Bağdat arasında yaşanan bütçe krizi ve IŞİD savaşı nedeniyle Kürdistan Bölgesi'nin ödeyemediği memur maaşları ile ilgili kısım bulunuyor.
Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) 7'inci fıkrada yer alan "15 gün içerisinde iki hükümet arasında sorunların çözülememesi halinde maaşların kesilmesi" teklifini reddederken, "Kürdistan Bölgesi vilayetlerinin bütçe Bağdat ile doğrudan ilişkilenmesini ve memurlara ödenmesi gereken birikmiş borçların ödemesi" kısmını destekliyor. Zira Parlamentodaki KYB grubu, gerekirse Süleymaniye'nin bütçe payını doğrudan Bağdat'tan alması gerektiğini savunuyor.
Rûdaw’a konuşan Irak Parlamentosu KYB milletvekili Biryar Reşid, "14'üncü maddede yazılanların büyük kısmını reddediyoruz; eski metne geri dönülmeli. Kürdistan Bölgesi'nin bütçesini kısmaya yönelik her türlü girişimi kabul etmiyoruz" dedi.
KYB'li milletvekili, 14'üncü maddenin diğer iki bendinin uygulanmasından yana olduklarını belirterek, "Hükümetin geçmişte ödeyemediği birikmiş maaşları geri ödemesi ve Bağdat'ın vilayetlerle doğrudan ilişki kurması maddelerini destekleyeceğiz" diye belirtti.
Rûdaw’a konuşan Irak Parlamentosu Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Milletvekili Şervan Dubardani de, Erbil ile Bağdat arasında sorunların çözülmemesi halinde Kürdistan Bölgesi bütçesinin kesilmesi gibi bir şartı katiyen kabul etmediklerini söyledi.
KDP ayrıca Bağdat hükümetinin Kürt vilayetleri ile doğrudan ilişkilenmesini de reddediyor. Biriken memur maaşlarının geri ödenmesi ile ilgili tasarıya ilişkin de görüş belirten Şervan Dubardani "Ödenmeyen maaşların geri ödenmesini istiyoruz. Buna katılmayan yok bunu pazarlık da etmeyeceğiz. Ancak bizim dediğimiz Bağdat’ın buna kaynak ayırması, sonra oylanması" dedi.
Kürdistan İslami Birlik (Yekgırtu), Bağdat'ın Kürdistan Bölgesi vilayetleri ile eyaletle doğrudan ilişkilenmesine karşı çıkıyor.
Yekgirtu milletvekili Musanna Emin, "Vilayetler ile doğrudan ilişki kuran madde kaldırıldı, ancak Irak Başbakanına vilayetler arasındaki sorunlara müdahale etme ve çözme yetkisi veren başka bir madde eklendi" bilgisini paylaştı.
Emin, Kürdistan Bölgesi hükümetinin memur maaşlarının ödenmesini desteklediklerini ifade etti.
Kürdistan Adalet Topluluğu (Komel) Grup Sözcüsü Soran Omer de "sorunların öngörülen süre içinde çözülmemesi halinde bütçenin kesilmesi" gibi bir şartın kabul edilmez olduğunu belirtti.
Omer, Kürdistan Bölgesi hükümetinin birikmiş maaşları ödemeye hazır olmadığını savunarak, "Ancak her ne olursa olsun bu maaşlar ödenmelidir" diye konuştu.
Yaklaşık 153 milyar dolarlık bütçe 66 maddeden oluşuyor. Söz konusu bütçede yaklaşık 276 milyar dolarlık açık bulunuyor.
.jpg&w=3840&q=75)