Erbil (Rûdaw) - Kürdistan Bölgesi Eğitim Bakanlığı, otizmli çocukların normal okullara alınmasına yönelik karar aldı. Ancak veliler, özel öğretmen eksikliğini gerekçe göstererek okulların bakanlığın kararını uygulamadığını söylüyor. Çalışma Bakanlığı yetkilileri ise Kürdistan Bölgesi’nde kayıtlı 3 bin 561 otizmli bulunduğunu ve bunların bir kısmına maddi yardım yapıldığını dile getiriyor.
Rûdaw TV’nin tanınan siması Renc Sengawi’nin sunduğu “Legel Ranj” (Renc İle) programı bu kez Kürdistan Bölgesi’nde otizm spektrum bozukluğu olan kişiler hakkında farkındalık yaratmak amacıyla eğitim kurumlarında karşılaştıkları sorunları ele aldı.
Prgrama konuk olan Süleymaniye İl Eğitim Müdürlüğü Özel Eğitim Bölümü Başkanı Yadgar Serdar, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı Otizm Yüksek Kurulu Başkanı Dr. Naci Ali, Kürdistan Otizm Derneği Yürütme Kurulu Üyesi Sabir Abdullah, eğitmenler Amanc Muhammed ve Bahar Ali, otizmli çocukların durumunu masaya yatırdı.
Otizm bir hastalık değl spektrum bozukluğu, bebeklerin doğduklarında var olan ya da doğum sonrası ilk 3 yıl içinde ortaya çıkan, ömür boyu devam eden bir gelişimsel bozukluğudur. Bu gelişimsel bozukluk, otizmli bireylerin iletişim kurmada zorluk ve toplum içinde uyum problemleri yaşamasına, birbirini tekrar eden davranışlara veya daha farklı davranış farklılıklarına sebep oluyor.
Ancak Kürdistan Bölgesi’nde de hala bireyler otizm spektrum bozukluğu hakkında oldukça yanlış ya da eksik bilgilere sahip. Kürdistan Bölgesi Eğitim Bakanlığı, otizmli çocukların da diğer öğrencilerle normal okullarda eğitim görmesini sağlayan bir karar aldı. Ancak hala ilgili kurumların yanlış ve yetersiz yaklaştığına dair eleştiriler var.
Otizmlilerin teşhisi
Programa dinleyici olarak katılan otizmli bir çocuğun annesi çocuğunu kabul ettirmek için Süleymaniye'deki bütün okulları gezdiğini ve sonunda özel bir okulda kabul edildiğini dile getirdi.
Süleymaniye İl Eğitim Müdürlüğü Özel Eğitim Bölümü Müdürü Yadgar Serdar ise, Kürdistan Bölgesi’nde çocukları otizm tanı merkezine gönderdikten sonra okullara kaydettiklerini ve daha sonra durumlarını takip ettiklerini söyledi.
Serdar, “Hedefimiz otizmli çocukları normal okullara entegre etmek. Onlara nasıl davranılacağını öğrenmek okullara ve öğretmenlerine düşüyor” dedi.
"Okullar bakanlığın kararını uygulamıyor"
Anaokulu müdürü Amanc Muhammed, "Eğitim Bakanlığı bu yıl otizmli çocukları kabul etme kararı verdi, ancak bu karar yine okul müdürlerinin ruh haline kalıyor" diyerek eleştiriyi yineledi.
Muhammed, Bakanlığın kararının itirazsız tüm okullarda geçerli olması ve bu öğrencilerin de oldukları gibi kabul edilmesinin önemli olduğuna dikkat çekti.
Bu görüşe destek veren Kürdistan Otizm Derneği üyesi Sabir Abdullah da, "İnsan hakları standartlarına göre engelli her çocuğun diğer tüm çocuklar gibi eğitim hakkı vardır. Buna Kürdistan'da saygı gösterilmelidir" ifadelerini kullandı.
Kürdistan'daki mevcut anlayış nedeniyle durumları kötü olan otizmli çocukların aileleriyle Avrupa ülkelerine gittiklerini ve bu ülkelerdeki okulda diğer çocuklara karıştırıldıklarını anlatan Abdullah, “Şimdi artık psikolojik durumları iyi, bilişsel durumları değişti ve rahat konuşuyorlar” dedi.
Sabir Abdullah, otizmli çocuklara şefkatle yaklaşıldığı ve empati yapıldığında konuşma, davranış, bilgi edinme konusunda geliştiklerini belirterek, “Eğitim Bakanlığı'nın otizmli çocukları okullara alma kararı tek başına yeterli değil. Sadece raflarda kalan bir karar otizmli çocuğu olan ailelerin işine yaramaz” yorumunu yaptı.
“Toplum yeterince bilinçli değil”
Anasınıfı Müdürü Bahar Ali de Kürdistan Bölgesi'nde toplumun otizm hakkında yeterince bilinçli olmadığını, bu yüzden bu yaraya net bir şekilde el basılması gerektiğini söyledi.
Bahar Ali, “Birincisi, Milli Eğitim Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı bu çocuklara yeterince olarak yardımcı olmalı. İkincisi henüz otizm hakkında yeterince bilgi sahibi değiliz. Kürdistan'da engelli çocuklar ile özel eğitime ihtiyacı olan bu çocuklar arasında ayrım yapılmıyor. Ama bu yanlış, otizmli bireyler engeli değiller. Yine onların özel eğitimini sağlayabilecek okullar ve eğitim materyallerine sahip değiliz. Dolayısıyla bu çocuklara yönelik eğitim verecek kadro eksikliği var” ifadelerini kullandı.
Otizmli ailelerin yüzde 80'inin maddi durumu zayıf
Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı verilerine göre, otizmli çocuğu olan ailelerin yüzde 80'i çocuklarının masraflarını karşılayabilecek durumda değil.
Eğitmen Bahar Ali, “Otizmli çocukların sayısı her yıl artıyor. Ailelerinin yüzde 80'i otistik bir çocuğa bakamayacak durumda olduğu için okuldan ve hayatın diğer nimetlerinden mahrum kalıyorlar” dedi.
Otizmli bireylere mali yardım
Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı Otizm Yüksek Kurulu Başkanı Dr. Naci Ali, Kürdistan Bölgesi'ndeki otizmli çocukların sayısına dair herhangi bir istatistik bulunmadığını söyledi.
Ali, “Bize sadece 3 bin 561 kişi kayıtlı ve bunların 385'ine aylık 150 bin dinar (100 dolar) mali yardım yapılıyor” diye konuştu.
Bakanlık olarak otizmli çocukların ebeveynlerine de çalışma izni verdiklerini ve maaş ödediklerini belirten Dr. Naci Ali, otizmli çocukların sayısını net bir şekilde belirlemek için çalıştıklarını kaydetti.
