Erbil (Rûdaw) – Urmiye’nin Kuran köyünde yaşayan Hekim ve Cevahir çiftinin çocukları Erselan (28) ve Şemzin’nin (18) cenazeleri iki ay arayla İran askerleri tarafından “şartlı” bir şekilde kendilerine teslim edildi.
Rojhılat’ın Urmiye kentine bağlı Soma-Bradost bölgesinde sınır köyü olan Kuran’da yaşayan Şemzin Ahmedi nişanlıydı ve düğün tarihi yaklaşıyordu. Şemzin düğün mastaflarını karşılamak için çalışacak başka işi olmadığı için bölgenin yaygın mesleği olan Kolberlik (sınır ticareti) yapıyordu.
Şafakla birlikte sınırın Türkiye tarafına geçmek için hazırlık yaptığında, annesi Cevahir Ahmedi kendisine gitmemesi için yalvardı. Anne Cevahir, sınırda öldürülen büyük oğlu için henüz yas tutuyordu. Büyük oğlu Erselan Ahmedi, aynı tehlikeli yolculukta altı hafta önce öldürülmüştü.
Ancak Şemzin bunun son bir yolculuk olacağına yemin etti. Şemzin o acımasız yolculuk için dağlara doğru giderken annesi kendisine iyi bakması için yalvardı.
Şemzin, 1 Temmuz günü sabah saat 05.00’da, Türkiye tarafına geçmek için bir balya sigarayı sırtına alarak tehlikeli yolculuğa başladı.
Sınırın sıfır noktasında İran Sınır Muhafızları tarafından vurulan Şemzin, yaralı bir şekilde Türkiye tarafına geçmeyi başardı. Genç Şemzin sınırında Türk güvenlik güçleri tarafından Van’daki hastaneye kaldırıldı. Ancak henüz 18’ide olan genç Şemzin, 9 Temmuz'da ağır yarası yüzünden hayatını kaybetti.
Şemnzin’in ağabeysi Erselan Ahmedi de 24 Mayıs'ta aynı bögede ve yine Türk askerlerinin açtığı ateşle yaşamını yitirmişti.
Yaklaşık 200 haneli Kuran köyünün üç tarafı dağlarla çevrili. Köy İran-Türkiye sınırına birkaç kilometre mesafede, köy ile sınırı ayıran şey ise aradan akan küçük bir ırmak. Sınırın her iki yakasında ise hem İran hem de Türk askerlerine ait sınır gözlem noktaları yer alıyor.
“Erselan Türk askerleri tarafından vuruldu”
İki ay arayla öldürülen çocukların cenazeleri ailelerine “şartlı” verilmiş. Biri 28 diğeri 18 yaşında iki çocuğunu 2 ay arayla kayneden aile hala şokta.
Rûdaw’a konuşan 52 yaşındaki baba Hekim Ahmedi, "İki oğlumun art arda ölümü, hayatlarımızın bir daha asla normal haline dönmeyeceğine inandığımız ölçüde beni ve ailemi şok etti" dedi.
Geçmişte kendisinin de 15 yıl boyunca kolberlik yaptığını belirten Ahmed, “Ancak sınır muhafızları bugünkü kadar acımasız değildi. Yüklerimize el koyuyorlardı, ancak son birkaç yıldır kolberlere ateş etmekten çekinmiyorlar” diye konuştu.
Kolberliğin yaygın bir meslek olduğu Kuran köyünde 2016'dan beri 6 gencin İran sınır muhafızları tarafından öldürüldüğünü belirten Hekim, "Ancak buna rağmen insanlar bu işi bırakmıyor, çünkü yapacak başka iş yok" dedi.
Baba Hekim Ahmedi, büyük oğlu’nun vurulması olayını ise şöyle anlattı:
"En büyük oğlum Erselan 28 yaşındaydı ve altı yıl önce evlenmişti. Ardından 2 yetim çocuk bıraktı ve eşi üçüncü çocuğa hamile. Erselan çok akıllıydı. Ayrı evi vardı ve bazen bana maddi olarak da yardım ederdi.
Ramazan Bayramı'ndan önceki gece Erselan'ı aradım ve ertesi gün gelmesini istedim. Tamam, bu gece işe gidiyorum, bayram gününü birlikte geçireceğiz dedi. Saatler sonra uykudan uyandığımda arkadaşları sınırda Türk askerleri tarafından vurulduğubu ve yaralandığını söyledi. Göğsünden aldığı kurşunla yaralanmıştı, sonra da düştü ve öldü."
Baba Ahmedi, “Allah kabul eder mi? İki karton sigara yüzünden çocuklarımı öldürdüler. Ne bir iş var, ne güç. Devlet bize aylık 300-500 tümen verse kim gider bu işi yapar” dedi.
Hekim Ahmedi, İran askerlerinin cenazeleri verirken, mahkemeye gitmeme konusunda kendilerinden söz aldığını ve cenazeleri şartlı teslim ettiğini söyledi.
“Şemzin ağebeyinin yolunda gitme dedim, gitti”
50 yaşındaki anne Cevahir Ahmedi de oğlu Şemzin’in hikayesini anlatırken soğukkanlılığını korumaya çalışsa da gözyaşlarına halkim olamıyor:
"Erselan öldürüldükten sonra çok üzüldüm, çok korktum. Şemzin’e bu işi bırakması için yalvardım. Ama yaklaşan düğünü için biraz para kazanması gerektiği için bu işte ısrar etti. Şemzin ağabeyinin yolundan gitme dedim, gitti. Evlendikten sonra duracağım diye söz verdi.”
Anne Cevahir Ahmedi, Şemzin’in vurulduğu günü şöyle anlattı:
“Gitmeden önceki gece erken uyudu. Anne, lütfen beni sabah 5'te uyandır dedi. Çok endişelendim ve iki kez onu uyandırmamaya karar verdim. Ama sonunda onu uyandırdım.”
O sabah Cevahir, oğlunun iki arkadaşıyla birlikte dağa, o geri gelmez kaderine doğru yürümesini izledi.
Acılı anne, “Sağ salim geri gelmesi için dua etmeye devam ettim. Gece oldu ve çok geç kalmıştı. Sonunda bir şeylerin ters gittiğini fark ettim. Sonra arkadaşlarından biri bizi aradı ve Şemzin ile iki arkadaşının yaralandığını, Van’daki bir hastaneye kaldırıldığını söyledi.”
Oğlunun yaralarıyla savaştığı 8 günlük süreyi gözyaşları içerisinde anlatan anne Ahmedi, “Şemzin’in iyileşmesi ve bize geri gelmesi için dua etmeye devam ettim. Ama sekiz gün sonra babası çağrıldı ve oğlumuzun öldüğünü söyledi. Sonra cenazesini sınırda aldık ve adli tıp bölümüne götürüldük” dedi.
İki kardeşin mezarı yan yana kazıldı
Erselan ve Şemzin’in mezarları Kuran köyünde yan yana kazıldı, kolberlik yaparken aynı kaderi paylaşan iki kardeş yan yana yatıyor.
Aile, en küçük çocukları Ozal’ın ağabeylerinin izinden gitmemesi için evlerini Urmiye’ye taşımaya karar vermiş.
Ailesinin “yoksul” olduğunu belriten Ozal da bu nedenle okulu liseden bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
Ozal, "Köyümüzdeki çocukların çoğunluğu ilkokul biter bitmez okulu bırakıyor, çünkü hayat zor ve Urmiye'de okumak için gereken okul ücretlerini ödeyemiyorlar” dedi.
Kolberlik
İşsizliğin had safhada olduğu Rojhılat’da yüz bine yakın kişi geçimini sağlamak için için sınır ticareti olarak bilinen bu işi yapıyor.
Yük taşıyıcı olarak adlandırılan “Kolberler”, 80 - 120 kilo ağırlığındaki yükleri, tehlikeli yollardan geçerek sınırın diğer tarafına taşıyor.
Bu tehlikeli işi yapan Kürtler, sık sık İran devlet güçlerinin saldırılarına maruz kalıyor.
İnsan hakları gözlem örgütü Hengaw'a göre 2019'da 237 kolbar sınır muhafızları tarafından öldürüldü veya yaralandı.
