Erbil (Rûdaw) - Irak Hükümeti Sözcüsü Basem Awadi, Kürdistan Bölgesi petrolünün ihracatı konusunda merkezi hükümet ile Kürdistan Bölgesi Hükümeti arasındaki görüşmelerin “pozitif” ilerlediğini ve anlaşmanın “bugün ya da yarın” açıklanabileceğini belirtti.
Basem Awadi, anlaşmanın ayrıntıları hakkında, “Heyetler arasındaki görüşmeler devam ediyor. Anlaşma açıklanıncaya değin hakkında konuşmamak daha iyi” dedi.
Irak bütçesi hakkında da açıklamalarda bulunan Irak Hükümeti Sözcüsü, “Önümüzdeki bir hafta ya da 10 gün içerisinde bütçenin parlamento gündemine alınıp özel bir oturum yapılmasını bekliyoruz. Herkesin çıkarlarını dikkate alacak bir bütçenin kısa bir sürede onaylanacağını umuyoruz” şeklinde konuştu.
Öte yandan, Irak petrolü konusunda uzmanlığı bulunan Nebil Mersumi, tarafların 6 madde üzerinde anlaştığını kaydetti.
Mersumi’nin anlaşmaya varıldığını söylediği 6 madde ise şu şekilde:
1- Kürdistan petrolünün Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) tarafından satılması
2- Kürdistan petrolünün satışını izlemesi için iki hükümet tarafından ortak bir komisyonun kurulması
3- Kürdistan Bölgesi'nin petrol gelirlerinin 2023 Bütçe Taslağı’nda belirtildiği gibi özel bir banka hesabına yatırılması, hesabın merkezi hükümetin denetiminde olması ve paranın Kürdistan Bölgesi tarafından kullanılması
4- Kürdistan Bölgesi’nin tüm petrol sözleşmelerini feshetmesi
5- SOMO müdür yardımcılığı görevinin Kürtlere verilmesi
6- Kürdistan petrolünün 2 gün içerisinde ihraç edilmeye başlanması
Bu maddeler, Irak Hükümeti veya Kürdistan Bölgesi tarafından onaylanmış değil fakat SOMO’dan üst düzey bir yetkili, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, “Kürdistan Bölgesi ile birçok madde üzerinde anlaştık. Erbil ile Bağdat arasındaki anlaşmayı yakında açıklayacağız” ifadesini kullandı.
Ne olmuştu?
Irak Petrol Bakanlığı, 25 Mart Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Kürdistan Bölgesi’nden Ceyhan Limanı’na ham petrol ihracına ilişkin olarak Türkiye aleyhine Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Mahkemesi’nde (ICC) açtığı davayı kazandığını bildirmişti.
Kararın ardından Kürdistan Bölgesi ve Kerkük'ün kuzey sahalarından günlük yapılan 450 bin varil ham petrol ihracatı durduruldu.
Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise mahkemenin Irak’ın 5 talebinden birini kabul ettiğini, buna karşılık Türkiye’nin taleplerinin çoğunun kabul edildiğini açıkladı.
Mahkeme, Kürdistan Bölgesi’nin Irak Hükümeti’nin bir bileşeni olduğuna, dolayısıyla Irak Türkiye Petrol Botu Hattı Anlaşması kapsamında meşru hakları olduğuna karar verdi.
Karar metninde, Kürdistan Bölgesi'nin Ceyhan Limanı’na giden petrol boru hattını kullanma ve depolama hakkı bulunduğu ancak Erbil’in sadece gemilere petrol yükleyerek ihlalde bulunduğu belirtildi.
