Didar Abdurahman
Haber Merkezi - Kürt siyasi analist Abbas Vali, İran'daki "kritik koşullara" dikkat çekerek, ülkedeki Kürt muhalif grupların silahlarını bırakmamaları gerektiğini öne sürdü.
Vali, bu grupların "İran'da merkez çökerse" harekete geçmeye hazır olmak için askeri kapasitelerini güçlendirmeleri gerektiğini savundu.
Cuma günü Irak Süleymaniye Amerikan Üniversitesi'nde (AUIS) düzenlenen Kürt Araştırmaları Forumu'nda Rûdaw’a konuşan Abbas Vali, Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ) ve Komala gibi grupların askeri güçlerini korumaları gerektiğini savundu.
"İran'daki gibi kritik koşullarda, tüm Kürt siyasi partileri askeri güçlerini korumalı, hatta güçlendirmelidir. Çünkü İran'da merkez çökerse, kendi bölgelerinde hüküm sürecek güce sahip olmalılar" diyen Abbas Vali, "Silahlı kalmalarının ve askeri güçlerini konsolide etmelerinin çok önemli olduğunu ve İran'daki durumu izlemeleri gerektiğini düşünüyorum" diye ekledi.
İsrail ile 12 günlük savaş
İran'ın "Direniş Ekseni" olarak adlandırılan yapısı özellikle bu yıl büyük darbeler aldı. İsrail'in 2023'te Hamas ile başlayan savaşın ardından yürüttüğü askeri saldırılar, Lübnan'daki Hizbullah'ı ciddi şekilde zayıflattı. Suriye'de Beşar Esad’ın düşmesi ise Tahran'ın Lübnan'a olan hayati tedarik hatlarını kesti. Bu müttefiklerin kaybı ve zayıflaması, İran'ın bölgesel kapasitelerini azalttı.
İran’ın zaafiyetleri ortaya çıktı
Bu yılın başlarında İran ve İsrail arasında yaşanan 12 günlük savaş, İsrail hava saldırılarının onlarca üst düzey İranlı komutan ve bilim insanını öldürmesinin ardından Tahran'ın zafiyetlerini daha da ortaya çıkardı.
Bu gerilemeler, PKK’nin tutuklu lideri Abdullah Öcalan'ın Ankara ile yeni bir barış süreci kapsamında örgütü silahsızlanmaya çağırmasının ardından şubat ayında tek taraflı ateşkes ilan etmesiyle aynı döneme denk geldi. Temmuz ayında Süleymaniye’de sembolik bir silahsızlanma töreni yapıldı. Meclis’te süreci yasal bir çerçeve oturtmak için bir komisyon kuruldu.
PJAK ne yapacak?
Ancak Öcalan'ın çağrısının “PJAK’ı bağlamadığı” yönünde yorumlar yapıldı.
PKK'nin bir uzantısı olduğu savunulan PJAK, PKK'nin merkezinin de bulunduğu Kürdistan Bölgesi'ndeki Kandil Dağı'ndaki üslerde faaliyet gösteriyor. Grup, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ile dönem dönem çatışmalara girdi ve PJAK ile benzeri grupları “terör örgütü” olarak tanımlayan ve onları hedef aldığını iddia ederek sınır ötesi hava ve kara operasyonları düzenleyen İran'da yasaklanmış durumda.
Ancak Abbas Vali, İran'daki koşulların farklı olması nedeniyle silahsızlanmanın İran'ın "siyasi" Kürt partileri için düşünülemez olduğunu öne sürdü.
"İran'daki durum çok hassas; gelecek ay, gelecek yıl hatta gelecek hafta ne olacağını bilmiyoruz" diyen Vali, "İran'daki herhangi bir Kürt siyasi partisi şimdi silahsızlanmayı düşünüyorsa, bence akıl sağlıklarını kontrol ettirmeliler" diye konuştu.
İran-İsrail savaşı sırasında KDP-İ, İran'daki İslami yönetimin sona ermesini destekleyen açıklamalarda bulunmuştu.
Analist Vali, İran'daki Kürt grupların tabanlarıyla yakın bağlarını sürdüren, ülkenin "muhalefetinin" tek "tutarlı" kesimi olduğunu öne sürdü.
