Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Politbüro üyesi ve Parti Sözcüsü Mahmud Muhammed, referandumun 2017 yılında gerçekleştirilmesinin kararlaştırıldığını söyledi.
Başkan Mesud Barzani başkanlığında, KDP ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) politbüro düzeyinde 2 Nisan'da gerçekleşen toplantıda referandum ve bağımsızlık konuları konuşulmuştu.
Mahmud Muhammed, KYB ile KDP'nin referandum ve bağımsızlık konusunda hemfikir olduğunu belirtti.
Bağımsızlık kararının bir yıl önce verilmesi gerektiğini dile getiren KDP'li yetkili, “Henüz gecikmiş değil ve önümüzde önemli fırsatlar var. Durum bağımsızlığa doğru atım atılması için uygun” dedi.
“KYB ile KDP'nin referandum konusunda hemfikir olması Kürtlerin birliğini bozmak isteyenlere bir yanıt olacak” diyen Mahmud Muhammed, “Kürtlerin Kürdistan bayrağı konusunda Bağdat'ta sergilediği ortak tavır birçok ihtilafı atlattı. Parlamentonun kararı Kürtlerin Irak'tan ayrılması için itici bir faktör oldu” ifadelerini kullandı.
Kürdistan'da bir kez daha felaketler yaşanmaması için bağımsızlığı istediklerini belirten KDP Sözcüsü, eski Irak Başbakanı Nuri Maliki gibi birinin imkanı olması halinde Kürdistan'a Saddam gibi davranacağını söyleyerek, “Şii Arapların Baas gibi olmamasını ümit ediyorduk” diye konuştu.
Mahmud Muhammed, Rûdaw'ın sorularını yanıtladı:
Başkan Mesud Barzani başkanlığında KDP ile KYB arasında yapılan son toplantıyı Kürdistan Bölgesi'nin siyasi sürecinde önemli bir adım olarak değerlendirebilir miyiz?
KYB daha önceki toplantıda 8 maddelik bir yol haritası sunmuştu. KYB'den bu konuda cevap bekliyorduk. Ancak yaşanan gelişmeler üzerine yapılması planlanan toplantı öne alındı. KYB ile KDP'nin Kürdistan'ın bağımsızlığı konusunda hemfikir olması önemliydi. Bu yüzden önemli bir toplantıydı.
Toplantıda açıkça konuştuğunuz konular nelerdi?
Toplantıda asıl gündemi iki madde oluşturdu. Birincisi bağımsızlık ve referanduma doğru adım atılması, ikinci de Kerkük'te Kürdistan bayrağının asılmasıydı. Bu iki önemli konunun yanı sıra diğer sorunlar da dile getirildi. Ancak yönetimdeki denge ve diğer konuların detayları konuşulmadı.
KDP ile KYB arasında politbüro düzeyinde gerçekleşen bu toplantıda referandum ve bağımsızlık için ortak bir komisyonun oluşturulması kararlaştırıldı. Detayları hakkında bilgi alabilir miyiz?
İlk başta KDP ile KYB'nin Kürdistan Bölgesi'nin iki temel gücü olarak bu gibi konularda anlaşmalı. Çünkü Kürdistan halkı bu iki partiden beklentili. Özellikle Kürdistan Bölgesi'ndeki siyasi sürecin federalizmden bağımsızlığa taşınması konusunda. Bu yüzden ilk başta bu iki tarafın anlaşması gerekiyordu ki diğer taraflar ve farklı etnik gruplarla bağımsızlık ve referandum konularını görüşsünler. Bunun için 4 kişilik bir komisyon oluşturuldu. Komisyon 3 Nisan'dan itibaren çalışmalarına başladı.
Heyette yer alan Dr. Roj Nuri Şawes ve Hoşyar Zebari, Mele Bahtiyar ve Hakim Kadir Erbil'de görüşmelere başlıyor. Partilerle biraraya gelecekler. Türkmen, Keldani ve Süryani partilerle de biraraya gelecekler. Çünkü bu konu Kürdistan’da her bireyi ilgilendiriyor. KDP ile KYB, referandumun tek ulus veya tek parti için olmadığına karar verdi. Bu Kürdistan'daki bütün etnik gruplar ve halk içindir.
Başkan Barzani'in BM Genel Sekreteri'ne en kısa zamanda referandumun yapılacağını ilettiği bildirildi. Toplantıda tarih dile getirildi mi?
Ortak heyet kurulduktan sonra taraflarla görüşmeler yapılacak. Daha sonra ortak bir komisyon kurulacak. Ardından sürecin adımları ve tarihini belirlemek için uzmanlar ve hukukçuların görüşleri alınacak. Toplantıda referandumun 2017 yılında yapılmasına karar verildi.
KDP ile KYB'nin 24 saat içinde toplanma karar alması ve hassas bir karar vermelerinin arkasındaki etken nedir?
Açıkçası bu karar bir yıl önce verilmeliydi. Ancak henüz gecikmiş değil ve önümüzde önemli fırsatlar var. Ortadoğu ve etrafımızdaki gelişmelerden aldığımız güç, atmosferin referandum için uygun olduğu hissini veriyor. Durumun bağımsızlığa doğru atım atılması için uygun olduğu ve fırsatın kaçırılmaması gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca düşünce altyapısı ve medya alanında da referandum için hazırlıklar yapıldı.
Referandum konusunda görüşeceğiniz en yakın başkent Bağdat. Ne zaman Bağdat'la bu konuyu görüşeceksiniz?
Bağdat'ın referandum ve Kürdistan'ın bağımsızlığıyla yakından ilgilidir. Onlarla görüşerek bağımsızlığın barış ve demokratik bir şekilde olmasını istiyoruz. İlerde Bağdat'la iki komşu olarak ortak menfaatlerimizi korumamız için bu süreç Çek - Slovakya'ya süreci gibi gelişecek. Çünkü gelecekte Bağdat'la birbirimize işimiz düşer ve birbirimize ihtiyacımız olacak. Bu yüzden herkesten önce Bağdat'la bu konuyu görüşeceğiz.
Komşu ülkeler başta olmak üzere yakın olduğunuz dünya ülkelerinde lobi çalışmaları konusunu KYB ile görüştünüz mü?
Bu konuyu ortak heyete bıraktık.
İranlı yetkililer Kürdistan'ın bağımsızlığından emin olmadıklarını dile getirmişti. Yeni devletin onlar için tehdit olmaması konusunda nasıl bir güvence vereceksiniz?
Yapılacak ziyaretlerde gerekli açıklamalar yapılacak. Bölgede istikrar kaynağı olacağımız konusunda güvence verebiliriz.
Neden KDP, Bağdat üzerinde etkisi olan ve özellikle bağımsızlık konusunda belli bir tavır sergilemesi beklenen İran'a uzak duruyor?
Biz İran'a uzak değiliz aksine sürekli üst düzeyde ilişki ve ziyaretlerimiz oluyor. Görüşmelerde istişare ediyoruz. Biz her zaman şunu söyledik: İran'ın diğer ülkelerle olan sorunları bizim sorunumuz değil. Türkiye ile sorunlarımız olmuştu ancak görüşmeler sonucu bize karşı duydukları endişeleri ortadan kaldırdık. Aynı şekilde İran'a güvence verebiliriz. Çünkü üç taraf arasında ortak menfaat söz konusu.
Irak Başbakanı Haydar Abadi, Kürt liderliğinin referandumla kendilerini zor durumda bırakmamasını istemişti. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Haydar Abadi'nin Amerika'ya yaptığı son ziyaretinde ABD'li yetkililer Kürtler hakkında düşüncesini sormuşlardı. Abadi de, “Kürtlerin rüyasını anladığını” ancak başbakan olarak referandumu kabul etmediğini dile getirmesi gerektiğini ifade etmişti.
Abadi'nin hem Şii kamuoyunda hem de kendi partisi içinde bazı menfaatleri ve rakipleri var. Bunları hesaba katıyor. Belki de bir Arap olarak bağımsızlığı benimsemeyebilir. Ancak şurası bir gerçek ki bu Kürdistan halkı, kendisine sorulmadan, danışılmadan bir ülkeye katılmıştır. Bu ülkeden felaketlerle birlikte her iki tarafın insani ve mali kaynaklarının boşa gitmesinden başka bir şey elde etmedik. Savaşmak üzere binlerce kişiyi göndermeleri onlar için kötüydü. Binlerce insanımızın şehit düşmesi de bizim için kötüydü. Kürdistan'da bir kez daha felaketler yaşanmaması için bağımsızlık istiyoruz. Örneğin eski başbakan Nuri Maliki gibi biri eğer imkanı olsaydı Kürdistan'a Saddam gibi davranacaktı.
KYB ile yaptığınız toplantıda, Maliki'nin çoğunluk blokunu oluşturmak istediği ve Kürtlerin de onun yanında olduğunu iddia ettiği gündeme geldi mi?
Evet bu konuyu dile getirdik. Ancak Kürt taraflarının Kürdistan bayrağı konusunda Bağdat'ta son olarak sergilediği ortak tavır birçok ihtilafı atlattı. Maliki tarafında Kürt birliğinin bozulması tehlikesi var. Heşdi Şabi'nin kurulma tehlikesi de var ki bu birnevi eski “caş” (hain) sistemini canlandırmaktır. Kürt partileri siyaset ve ekonomi yöntemleriyle bizlere yönelik parçalama siyasetine dikkat etmeli. KYB ile KDP'nin referandum konusunda hem fikir olması Kürtlerin birliğini bozmak isteyenlere bir yanıt olacak.
Adeta birbirlerinin kanına susamış Şiilerle Sünniler Kerkük'te Kürdistan bayrağının indirilmesi konusunda Irak Parlamentosu'nda ortak tavır sergilediler. Peki siz siyasi partiler olarak krizlerin çözülmesi konusunda neden anlaşmıyorsunuz?
Bizler birbirimizin kanını dökmedik. Ayrıca referandum ve bağımsızlık konularını siyasi sorunlara karıştırmıyoruz. Her ikisi üzerinde ayrı ayrı çalışılıyor. Bu iki konu karıştırılırsa Kürtler zarar görecek. Siyasi sorunlar bir iç meseledir. Ancak referandum ve bağımsızlık, Kürdistan halkının başkalarıyla olan sorundur.
Madem referandum kararı verdiniz, neden parlamentoyu yeniden aktifleştirmiyorsunuz? En azından referandum yasasının çıkartılması için.
Bu konu siyasi taraflar arasında yapılacak görüşmelere bağlı. Referandum için illaki bir yasa şart değil. Kurulan heyet çalışma yöntemleri ve mekanizmalara karar verecek.
Toplantıda, sorunların çözülmesi için Başkan Mesud Barzani ile Goran lideri Newşirwan Mustafa arasında bir toplantı yapılması gündeme geldi mi?
Siyasi sorunların detayları uzunca gündeme getirilmedi. Siyasi taraflar arasındaki ihtilafın boşluğa yol açmaması ve başkasının müdahale etmemesi gerektiği vurgulandı. İkili görüşme konuşulmadı. Ortak heyet Goran dahil bütün siyasi partileri ziyaret edecek.
KDP olarak halen Kürdistan Parlamentosu başkanının değişmesi gerektiği görüşünde misiniz?
Biz bunun Kürdistan’ın çıkarlarına hizmet ettiğini düşünüyoruz. KYB ile yaptığımız bir önceki toplantıda bakanlıklar, parlamento ve idari makamlarda bazı değişiklikler yapılabileceğini konuşmuştuk. Önce bizim ikili olarak anlaşmamız lazım. Ancak onlar bu konuda farklı düşünüyor. Bu yüzden bir anlaşmaya varmamız için onları bekliyoruz.
Irak Parlamentosu'nun Kürdistan bayrağıyla ilgili kararı KDP'nin Irak parlamento seçimlerine katılmasını nasıl etkileyecek?
Parlamentonun kararı Irak ve uzlaşıyı bozmak amacıyla verilmiş bir karardır. Şii Arapların Baas gibi olmamasını ümit ediyorduk. Sayıların esas alınmaması ve Irak'ta çoğunluk ve azınlığa göre karar alınmaması için çok çaba sarf ettik. Parlamentonun kararı Kürtlerin Irak'tan ayrılması için itici bir faktör oldu, demek ki buna seviniyorlar. Şimdi başlattığımız bu görüşmeler katılıp katılmayacağımızı belirleyecek.
