Süleymaniye (Rûdaw) - Kürdistan dağlarının eteklerinde yer alan Darikeli köyündeki tarihi taş ev, bir zamanlar Kürt tarihinin önde gelen liderlerinden Şeyh Mahmud Hafid Berzenci'nin (Melik Mahmud) karar merkezi ve sığınağıydı. Şimdilerde bir müzeye dönüştürülen bu tarihi yapı, Melik Mahmud'un anılarını günümüz nesillerine aktararak önemli bir turistik ve kültürel merkeze dönüştü.
Melik Mahmud'un bu evdeki serüveni, İngiliz yetkililer tarafından Bağdat'tan getirilerek Darikeli köyünde ev hapsinde tutulduğu 1941 yılına uzanıyor. 1956 yılına kadar burada yaşayan Şeyh Mahmud, hastalığı nedeniyle hastaneye kaldırıldıktan kısa bir süre sonra aynı yıl içerisinde vefat etmişti.
"Müze üç ana bölümden oluşuyor"
Rûdaw'a konuşan Darikeli'deki Melik Mahmud Müzesi Sorumlusu Enver Cevher, tarihi binanın mimari yapısına ve kullanım amacına dair önemli bilgiler paylaştı.
Cevher, "Müze üç ana bölümden oluşuyor; bir bölümü Melik'in resmi heyetleri ve misafirleri ağırladığı özel kabul odası, bir diğeri misafirlerin dinlenmesi ve gece konaklaması için ayrılmış durumda. Üçüncü bölüm ise ailesine ait olup, gerektiğinde saklanma yeri olarak kullanılan gizli bir mahzene sahip" dedi.
Tarihi evin hemen bitişiğinde, İngiliz savaş uçaklarının bombardımanı sırasında Melik Mahmud'un sığınak olarak kullandığı doğal bir mağara da bulunuyor. Ayrıca evin yakınında, o dönemde hem Melik'in evinin hem de tüm köy halkının su ihtiyacını karşılayan tatlı bir su pınarı da günümüzde hala akmaya devam ediyor.
Enfal'de yıkıldı, 2009'da restore edildi
Mekanın Kürdistan tarihindeki büyük olaylara tanıklık ettiğini belirten Enver Cevher, evin geçirdiği tahribatlara da dikkat çekerek şunları ekledi:
"Bu ev Melik'in vefatından sonra iki kez yakıldı; en son 1988'deki Enfal Soykırımı sırasında tamamen yıkıldı. Ancak 2009 yılında aslına uygun olarak restore edilerek müze formatında vatandaşların ve turistlerin ziyaretine açıldı."
Ulusal ve kültürel bir kimlik
Bugün Darikeli köyü, Melik Mahmud Müzesi sayesinde başta Kürdistan Bölgesi olmak üzere geniş bir coğrafyada özel bir üne kavuşmuş durumda. Turistler, tarih araştırmacıları, yabancı heyetler ve özellikle üniversite öğrencileri her gün bilimsel saha gezileri kapsamında burayı ziyaret ediyor.
Müzenin Kürt halkı için taşıdığı anlama vurgu yapan Cevher, sözlerini şöyle tamamladı: "Bu müze tüm Kürtler için ulusal ve kültürel bir kimlik haline gelmiştir. Her kesimden insan burayı ziyaret etmekte ve Kürdistan halkının devrimlerinin, onurunun ayrılmaz bir parçası olan bu tarihe ve Melik'in mücadelesine gururla bakmaktadır."
