Haber Merkezi - Polonya’da Anayasa Mahkemesi’nin yönetimi konusunda hükümet ile Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki arasında yaşanan anlaşmazlık, mahkeme binası önündeki olaylarla yeni bir boyuta taşındı.
Polonya’da Anayasa Mahkemesi’nin yönetimi ve yargıçların göreve başlaması konusunda yaşanan siyasi kriz derinleşiyor. Başbakan Tusk, Cumhurbaşkanı Nawrocki ile yaşanan anlaşmazlığa ilişkin yaptığı açıklamada, hükümetin geri adım atmayacağını ve ülkede hukukun üstünlüğünü savunmaya devam edeceğini söyledi.
Başbakan Tusk, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırılmasının ardından yaşanan gelişmelere ilişkin sosyal medya hesabından görüntülü mesaj yayımladı.
Mahkeme binası önünde yaşanan olayları “utanç verici” olarak nitelendiren Tusk, ülkede benzer görüntülerin bir daha yaşanmamasını istediklerini ancak bunun hukuksuzluk ve şiddet karşısında geri adım atılarak sağlanamayacağını ifade etti.
Tusk, “Polonya’da bir daha asla benzer görüntülerle karşılaşmamayı çok isterim ancak huzurun sağlanmasının yolu, hukuksuzluk ve şiddet karşısında geri adım atmak olamaz” dedi.
Tusk: Anayasa Mahkemesi’ne saldırıyorlar
Muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) ile eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ve mevcut Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’yi eleştiren Tusk, bu siyasi aktörlerin ülkede hukukun üstünlüğünü ortadan kaldırmaya yönelik girişimlerin yeni bir aşaması olarak Anayasa Mahkemesine ve yargıçlarına saldırdığını savundu.
Demokratik bir devletin güçlü olması ve adaleti uygulama kapasitesine sahip bulunması gerektiğini belirten Tusk, polislerin yaşanan olaylarda saldırganlığa karşı sakin ancak kararlı şekilde müdahale ettiğini söyledi.
Hükümetin parlamentodaki çoğunluğuyla birlikte Anayasa Mahkemesi'ndeki sorunları çözmek için girişimlerde bulunduğunu kaydeden Tusk, bu girişimlerin Cumhurbaşkanı Nawrocki ve PiS tarafından engellendiğini ileri sürdü.
Tusk, Polonya Parlamentosu’nun alt kanadı Sejm'de yapılan seçimle hukuka uygun şekilde belirlenen yargıçların yemin ettiğini ancak Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin bu yeminleri kabul etmeyi reddettiğini belirtti.
Mahkeme Başkanı Swieczkowski'nin de söz konusu yargıçların görevlerine başlamalarını engellediğini savunan Tusk, haftalar süren bekleyişin ardından görevlerini yerine getirmeye karar veren yargıçların saldırıya uğradığını, polisin ise Anayasa Mahkemesi’ni saldırganlardan koruduğunu söyledi.
Tusk'tan Rusya iddiası
Polonya'da demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü ortadan kaldırmak isteyen siyasi güçlerin bulunduğunu ileri süren Tusk, bu kesimlerin Rusya yanlısı güçlerden destek aldığını iddia etti.
Tusk ayrıca, devam eden siyasi krizde internetteki Rus bot ağlarından yararlanıldığını öne sürdü.
Bağımsız ve demokratik Polonya'yı korumakta kararlı olduklarını vurgulayan Tusk, şu ifadeleri kullandı:
“Bağımsız ve demokratik Polonya gibi bir hazineyi elde etmek için çok uzun süre bekledik. Korkup geri adım atmayacağız. Güçlü bir devlet inşa etmeyi biz Polonyalılar olarak çok iyi başardık, onu teslim etmeyeceğiz.”
Anayasa Mahkemesi'nin yeniden olması gerektiği gibi çalışmaya başlayacağından emin olduğunu belirten Tusk, “Polonya güçlü, demokratik ve kararlıdır. Yok olmadı ve olmayacak” dedi.
Nawrocki siyasi partilerle görüşüyor
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ise Anayasa Mahkemesi'nde anayasal düzenin ihlal edildiğini ve devletin anayasal organlarından birinin zor kullanılarak ele geçirildiğini savundu.
Nawrocki, siyasi durumun istikrara kavuşturulması ve anayasal düzenin yeniden tesis edilmesi amacıyla parlamentodaki siyasi partilerin temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştiriyor.
Anayasa Mahkemesi krizinde neler yaşandı?
Polonya Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde 30 Ekim'de yayımlanan duyuruda, Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığı bildirildi.
Duyurunun ardından muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi mahkeme binası önünde toplandı.
Mahkeme binası polis ablukasına alınırken bazı göstericiler çitleri aşmaya çalıştı, bazıları ise polis memurlarına çeşitli cisimler attı. Polis, olaylar sırasında 3 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Mahkeme başkanı ve yardımcısının görevlerinden uzaklaştırıldığının duyurulmasının ardından Anayasa Mahkemesi'nin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendiğini açıkladı.
Olaylar sırasında Senegal'e gitmek üzere havalanan Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin uçağı, İspanya üzerinden Polonya'ya geri döndü. Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre, Nawrocki'nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi takip etti.
Polonya'ya dönen Nawrocki'nin Anayasa Mahkemesi binasına gelişi sırasında, binaya girmeye çalıştığı esnada mahkeme üyeleriyle arasında arbede yaşandı.
Yaşanan gelişmelere tepki olarak Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch da görevlerinden istifa etti.
Mahkeme binasının çevresindeki polis ablukası devam ediyor.
Muhalefet hükümeti düşürmek istiyor
Anayasa Mahkemesi'ndeki gelişmelerin ardından Polonya'da hükümetin geleceği de tartışmaya açıldı.
Eski Başbakan ve muhalefetteki Rozwoj Plus oluşumunun lideri Mateusz Morawiecki, Başbakan Donald Tusk liderliğindeki koalisyon hükümetine karşı güvensizlik önergesi vereceklerini duyurdu.
Polonya Parlamentosu’nun alt kanadı Sejm'de toplam 460 sandalye bulunuyor. Bir hükümetin güvensizlik önergesiyle düşürülebilmesi için muhalefetin en az 231 milletvekilinin desteğini alması gerekiyor.
Tusk liderliğindeki koalisyon hükümetinin parlamentoda 239 sandalyesi bulunuyor. Bu nedenle muhalefetin hükümeti düşürebilmesi için beş partili koalisyon ortaklarından en az birinin desteğini alması gerekiyor.
