Haber Merkezi - Sırbistan’da iki yıldır protestolara öncülük eden öğrenciler, ülkeyi 12 yıldır yöneten Aleksandar Vučić’i sandıkta devirdi. Resmî olmayan sonuçlara göre öğrencilerin desteklediği liste parlamentoda çoğunluğu kazandı. Başkent Belgrad’da binlerce kişi sokaklara dökülürken şu slogan atıldı: “Artık yeniden nefes alabiliyoruz.”
Sırbistan'da 2014'te başbakanlık görevine gelen ve 12 yıldır iktidarda olan Vucic, dün yapılan erken genel seçimde mağlubiyeti kabul ederek Öğrenci Listesi'nin kazandığını duyurdu.
Seçim sonucunun dış destekli bir sürecin ürünü olduğunu öne süren Vucic, bundan sonraki süreçte muhalefet olarak mücadeleye devam edeceklerini belirtti.
Sırbistan'ın önemli siyasi isimlerinden olan Vucic, 2017 ve 2022'de iki kez üst üste cumhurbaşkanı seçildikten sonra, bu seçim için cumhurbaşkanlığından istifa edip başbakan adayı oldu.
16 kişinin ölümüyle
başlayan protestolar iktidarı nasıl değiştirdi?
Sırbistan’daki siyasi değişimin başlangıcı, 1 Kasım 2024’te
Novi Sad tren istasyonunda yaşanan facia ile başlıyor. Yenilenen istasyonun
beton sundurmasının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetmiş, olay kamu
projelerindeki yolsuzluk ve denetimsizlik iddialarını gündeme getirmişti.
Facianın sorumlularının hesap vermesini isteyen üniversite
öğrencilerinin protestoları zamanla ülke çapında bir harekete dönüştü.
Öğrencilere akademisyenler, çiftçiler, sanatçılar ve farklı meslek gruplarından
yurttaşlar katıldı.
Belirli bir lideri bulunmayan hareket, kararlarını öğrenci
ve yurttaş meclislerinde alarak örgütlendi. Seçim kampanyasında ise 250
milletvekili adayından oluşan bir liste hazırladı.
Öğrenciler yalnızca büyük kentlerde gösteriler düzenlemekle
kalmadı. “Her köye bir öğrenci” kampanyasıyla Vučić’in güçlü olduğu kırsal
bölgelere gitti, kapı kapı dolaşarak seçmenlere ulaştı.
Seçime rekor katılım oranı
Sırbistan'daki Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID), resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 56'sının sayıldığını belirtti. Öğrenci Listesi oyların yüzde 52'sini alırken, SNS liderliğindeki Vucic'in listesi ise oyların yüzde 39'unu aldı.
Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için yerel saatle 20.00'ye kadar oy kullandı.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) saat 19.00'a kadar katılımın yüzde 67,6 olduğunu açıkladı. Ülke medyası ise katılım oranının rekor seviyeye ulaşabileceğini, en son 2023 seçimlerinde bu oranın yüzde 58 olduğunu belirtti.
Bazı seçim yerlerinde şiddet olayları yaşandı
Sırbistan'da dün gün boyu devam eden erken genel seçimde bazı sandık yerlerinde şiddet olayları da yaşandı.
Sırbistan medyası, oy kullanılan bazı merkezlerde maskeli grupların sandık merkezlerinden çıkan vatandaşlara şiddet uyguladığını, sopalarla saldırdıklarını aktardı.
Sırbistan İçişleri Bakanlığınca yapılan açıklamada ise Lazarevac'ta yaşanan şiddet olayında 2 polisin yaralandığı, birkaç kişinin polise taş ve tehlikeli maddeler fırlattığı ifade edildi.
Bazı yerlerde ise usulsüzlükler tespit edildiği ileri sürülürken, oy pusulalarının fotoğraflandığı, çoklu oy kullanımını önlemesi gereken sistemlerin doğru kullanılmadığı yönünde iddialar da paylaşıldı.
Öte yandan, başkent Belgrad sokaklarında sandıkların kapanma saatine yakın çok sayıda zırhlı polis aracı gözlemlenirken, yüksek güvenlik önlemleri dikkat çekti.
