Elegez (Rûdaw) – Ermenistan'da Elegez Dağı'nın eteklerinde bulunan Elegez köyünde yaşayan Ezidi Kürtler, çocuklarını hem Kürtçe hem de “Ezidice” dilinde eğitiyor. Köyde, tanınmış Kürt bilim insanı Şekroyê Xudo Mihoyî'nin adını taşıyan bir okul bulunuyor.
Ermenistan'da Ezidi Kürtler ayrı bir etnik topluluk olarak kabul ediliyor. Aynı dili konuşan köy çocuklarının bir bölümü Kürtçe, diğer bölümü ise “Ezidice” adı altında eğitim alıyor.
Kürtçe Latin, “Ezidice” Kiril alfabesiyle yazılıyor
Elegez Okulu Müdürü Rêzo Mahmudov, iki dilde eğitim uygulamasına ilişkin şunları söyledi:
“Ben öğrenciyken Kürtçe vardı. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra da vardı. Ancak daha sonra halk arasında bazı sorular ortaya çıktı.
İki dil ortaya çıktı. Köyümüz Elegez'de çocukların, toplumun ve devletin isteğiyle hem Ezidice hem de Kürtçe öğretiliyor. Her iki dilde de eğitim veriliyor.”
Rûdaw'ın kitapların farklı olup olmadığına ilişkin sorusunu yanıtlayan Mahmudov, kitapların farklı olduğunu ve iki dilin farklı alfabelerle yazıldığını belirtti.
Hangi dilin hangi alfabeyle yazıldığı sorusuna ise şöyle yanıt verdi:
“Kürtçe Latin alfabesiyle, Ezidice ise Kiril alfabesiyle yazılıyor.”
Öğrenciler Kürtçe dil bilgisi öğreniyor
Okulun 7'nci sınıfında Kürtçe dersi veriliyor. Öğretmen Çîçek, öğrencilerin ödevlerini kontrol ediyor ve öğrenciler Kürtçenin ses bilgisi konusunda öğrendiklerini anlatıyor.
Kürtçe öğretmeni Çîçek Mihoyan, dersleri hakkında şunları söyledi:
“Bugün Kürtçe dersinde dil bilgisi işledik. Çocukların hepsi konuyu anlattı. Cuma günü de Kürt edebiyatı dersimiz var.”
Ermenistan'da yaklaşık 20 Kürt köyünde genel eğitim Ermenice veriliyor. Ancak Sovyetler Birliği döneminden bu yana Kürt öğrencilere ana dillerini öğrenme imkânı da sunuluyor.
Ermenistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından haftada iki saat Kürtçe, bir saat dil bilgisi ve bir saat edebiyat dersi; ayrıca bir saat Ezidice dil bilgisi ve bir saat Ezidice edebiyat dersi veriliyor. Bu dersler seçmeli değil, Eğitim Bakanlığının resmî müfredatında yer alıyor.
Öğretmen Çîçek Mihoyan, müfredatla ilgili açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Daha sonra Mem û Zîn'i işliyorlar. 9'uncu sınıfta Derwêşê Evdî'ye geçiyorlar. Bu eser de dört saat işleniyor.
Çocukların konuyu iyi öğrenmesi için üç-dört saat ayırıyoruz. Daha sonra ikinci ve üçüncü kez tekrar ediyoruz. Ardından yazılı anlatım, yani kompozisyon çalışması yaptırıyoruz.”
Şekroyê Xudo'nun adını taşıyan okul
Elegez Okulu'nda tamamı Ezidi Kürtlerden oluşan toplam 85 öğrenci eğitim görüyor. Altı öğretmen köyde yaşıyor; Ermeni öğretmenler de dışarıdan gelerek okulda ders veriyor.
Okulun temeli 1939 yılında atıldı. 2009'dan bu yana okula, tanınmış Kürt bilim insanı Şekroyê Xudo'nun adı verildi. Xudo da bu okulda eğitim aldıktan sonra burada öğretmenlik yaptı.
Şekroyê Xudo'nun mezarı, Elegez köyünün yukarısında bulunuyor. Mezarı, sanki gözleri her zaman Elegez Okulu'nun üzerindeymiş gibi köye bakıyor.
