Haber Merkezi – Avrupa Birliği Komisyonu tarihi bir adım atarak, özellikle Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ olmak üzere yeni ülkelerin üyeliği için bir "yol haritası" açıkladı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, aday ülkelerin bazı AB politikalarına üyelik öncesinde katılmasını, katılım müzakerelerinde kararların hızlandırılmasını ve üyelik sonrasında reformlardan geri dönüşe karşı önlemlerin güçlendirilmesini öngören hazırlık paketini kabul etti.
Komisyonun açıklamasına göre, paket Birliğin kurumlarını, politikalarını ve bütçesini yeni muhtemel genişleme dalgasına hazırlamayı amaçlıyor.
Buna göre, aday ülkelerin enerji, ulaştırma, dijital alan ve savunma gibi stratejik sektörlerde AB ile aşamalı bütünleşmesinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Gerekli koşulları sağlayan ülkelerin üyelik öncesinde seçili AB politikalarına katılmasıyla vatandaşlara ve işletmelere somut faydalar sunulması öngörülüyor.
Bu katılım, reform performansına, ilgili politikaları uygulamaya hazırlık düzeyine ve stratejik uyuma bağlı olacak, gerektiğinde geri alınabilecek.
Komisyon, katılım müzakerelerinde bağlantılı politika başlıklarını bir araya getiren kümelerin açılması ve diğer ara kararlar için oybirliği yerine nitelikli çoğunlukla oylama kullanılmasını öneriyor. Böylece söz konusu aşamalarda bütün üye ülkelerin onayını gerektiren kararların daha hızlı alınması amaçlanıyor.
Gelecekteki katılım antlaşmalarında, müzakerelerde verilen taahhütlerden ciddi biçimde geri dönülmesine karşı daha güçlü güvenceler de öngörülüyor.
Ekonomi, iç pazar, adalet ve içişleri alanlarında koruyucu önlemlerin uygulanabileceği süre uzatılacak.
AB'nin temel değerlerinin ve AB'yle işbirliği yükümlülüğünün ciddi biçimde ihlal edilmesi halinde, en ağır durumlarda ilgili ülkenin AB Konseyindeki oy haklarının askıya alınması gündeme gelebilecek.
Komisyona göre, AB bütçesi, mevcut öncelikleri finanse etmeyi sürdürürken yeni üyeleri de kapsayabilecek.
Ukrayna'nın tarım sektörünün büyüklüğü ve yüksek üretkenliği nedeniyle hassas tarım ürünlerinde mali desteği ve pazara erişimi önemli ölçüde sınırlayacak özel düzenlemeler öneriliyor.
Paketin, ekimdeki AB liderleri zirvesi dahil genişleme ve reform görüşmelerine katkı sağlaması bekleniyor.
Kos: "Aşamalı bütünleşme, tam üyeliğin yerine geçmez"
AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, pakete ilişkin Strazburg'da düzenlediği basın toplantısında, daha büyük bir Birliğin, Avrupa'nın siyasi ve ekonomik ağırlığını artıracağını belirtti.
Kos, "Aşamalı bütünleşme, tam üyeliğin yerine geçmez. Genişlemeyi hızlandıran bir araçtır." dedi.
Bu süreç için aday ülkelerin reformlarda ilerlemesi ve AB ile stratejik uyum sağlaması gerektiğini vurgulayan Kos, ilerlemeyen veya geriye giden bir ülke için daha ileri bütünleşmenin anlamlı olmayacağını ifade etti.
Kos, sağlanacak imkanların ülke bazında değerlendirileceğini kaydetti.
Yeni üyelerin de eşit haklara sahip olacağını belirten Kos, "İki kademeli bir üyelik istemiyoruz." ifadesini kullandı.
Kos, hukukun üstünlüğü, demokrasi ve temel haklar konusunda ciddi ihlaller yaşanması halinde mali desteğin kesilmesini veya oy haklarının kısıtlanmasını kolaylaştırmak istediklerini söyledi.
Yeni üyelerin ikili anlaşmazlıklar nedeniyle sonraki genişlemeleri veto etmemeleri için gönüllü bir beyanda bulunmalarını önerdiklerini, bu beyanın katılım antlaşmasının parçası olmayacağını açıklayan Kos; Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna için 28 Ekim'de yayımlanması planlanan genişleme raporlarıyla birlikte yol haritaları sunmayı hedeflediklerini bildirdi.
Bunların öngörülen takvimleri ve somut hedefleri içereceğini belirten Kos, üyelik sürecinin her ülkenin kendi başarısına dayanacağını ve kestirme yollar olmayacağını vurguladı.
Kos, gerekli ilerlemeyi sürdürmesi halinde Karadağ'ın müzakerelerin teknik bölümünü bu yıl sonunda veya gelecek yıl başında tamamlayabileceğini, katılım antlaşmasını gelecek yıl imzalayabileceğini söyledi.
Ülkenin 2028'de AB'nin 28. üyesi olma hedefini desteklediklerini vurgulayan Kos, Ukrayna'nın da eşit haklara sahip bir üye olabileceğini ve AB'nin ortak tarım politikasına katılabileceğini kaydetti.
