Haber Merkezi - ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio , Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin ülkedeki silahları devlet kontrolü altına alma çabalarını desteklediklerini belirterek, devlet dışı silahlı gruplara son verme konusundaki kararlılığından emin olduklarını açıkladı. Öte yandan Irak hükümeti, silahlı grupların entegrasyonu için yeni bir çözüm planı sundu.
ABD Dışişleri Bakanı, çarşamba günü Iraklı heyetle gerçekleştirdikleri görüşmeye ve Irak hükümetinin silahları kontrol altına alma adımlarına ilişkin basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin bu süreci yürütme kararlılığına inandıklarını vurgulayan Bakan, sürecin zorluklarının farkında olduklarını ancak şimdiden en az üç milis grubunun silah bırakarak ulusal hükümete bağlandığını, bunun önemli bir kazanım olduğunu ifade etti.
Sürecin önündeki engellere de işaret eden Bakan, bazı grupların şu ana kadar işbirlikçi ve yapıcı bir tutum sergilemediğini, bunun hükümetin önünde gerçek bir engel oluşturduğunu bildiklerini kaydetti. ABD'nin bu sürecin başarıya ulaşması için Irak'a her türlü desteği sunacağını belirten Dışişleri Bakanı, Irak için tüm silahları ulusal hükümetin kontrolü altına almaktan ve ülkeyi parçalayan bağımsız güçlerin varlığına son vermekten daha hayati bir konu olamayacağının altını çizdi.
ABD cephesinden gelen bu açıklamalar, IŞİD karşıtı Uluslararası Koalisyon'a bağlı muharip güçlerin Irak'tan çekilmesi için belirlenen 30 Eylül tarihinin yaklaştığı bir döneme denk geliyor. Koalisyon güçlerinin çekilmesi, ülkedeki bazı silahlı grupların 'silah bırakma' sürecine katılmak için öne sürdüğü temel şartlardan biri olarak biliniyor. Mevcut durumda Nuceba Hareketi ile Hizbullah ve Seyyidül Şüheda tugayları silah bırakma sürecine katılacaklarına dair resmi bir açıklama yapmazken, hükümet ve Koordinasyon Çerçevesi komitesinin bu gruplarla müzakereleri devam ediyor.
Zeydi'den silahlı gruplara yeni plan
Rûdaw'ın konuya ilişkin sorusunu yanıtlayan Koordinasyon Çerçevesi bileşenlerinden Yeniden İnşa ve Kalkınma Koalisyonu Siyasi Büro Başkanı Haydar Fuadi, hükümetin silahlı gruplara üzerinde uzlaşı sağlanması amacıyla altı maddelik bir taslak öneri sunduğunu açıkladı.
Muhammed Şiya es-Sudani'nin liderliğini yürüttüğü Koordinasyon Çerçevesi yetkilisinin aktardığına göre, hükümetin sunduğu plan Uluslararası Koalisyon'un misyonunun sona ereceği 30 Eylül 2026 tarihinde başlıyor.
Bu tarihte anlaşma maddeleri ve bir sonraki aşamanın çalışma takvimi kamuoyuna duyurulacak. Ardından başlayacak olan 90 günlük 'test ve yatışma' sürecinde silahlı gruplar herhangi bir saldırı düzenlemeyecek ve ABD güçleri de bu grupları hedef almayacak. Böylece sonraki aşamalar için karşılıklı güven ortamı tesis edilecek.
Bu 90 günlük çatışmasızlık süresinin başarıyla tamamlanmasıyla birlikte, üzerinde uzlaşılan mekanizma doğrultusunda düzenli ve kademeli silah teslimine geçilecek. Silah bırakan grupların üyeleri Heşdi Şabi'ye ve diğer resmi kurumlara entegre edilerek, söz konusu yapıların bağımsız silahlı güç statüsündeki varlıklarına tamamen son verilecek.
Hükümetin taslağında, tüm silahların devlet kontrolüne alınması sürecinin 30 Haziran 2027 tarihine kadar tamamlanması öngörülüyor. Bu takvimin sonunda, devlet ve yasal çerçeve dışında silahlı bir güç olarak faaliyet göstermekte ısrar eden tüm gruplar yasadışı ilan edilerek yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
