New York (Rûdaw) – Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, yeni genel sekreterin belirlenmesi için ilk gizli oylamayı gerçekleştirdi. Kapalı kapılar ardında yürütülen süreç, bir kez daha şeffaflık tartışmalarını gündeme taşırken, nihai kararı veto hakkına sahip beş daimi üye verecek.
BM Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesi, perşembe günü düzenlenen gizli toplantıda yeni genel sekreterin belirlenmesine yönelik ilk "straw poll" (deneme oylaması) yaptı. Oylamanın sonuçları kamuoyuna açıklanmazken, yalnızca aday gösteren ülkelerin daimi temsilcileri ile BM Genel Kurulu Başkanı bilgilendirildi.
Güvenlik Konseyi Dönem Başkanı Makoongo Ngai, ilk gizli oylamanın tamamlandığını doğrulayarak, adayların sonuçlardan ülkelerinin daimi temsilcileri aracılığıyla haberdar edileceğini söyledi.
Şeffaflık tartışmaları yeniden gündemde
BM Genel Sekreteri seçim süreci, uzun yıllardır kapalı kapılar ardında yürütülmesi nedeniyle eleştiriliyor. Süreç, zaman zaman Vatikan'da papanın seçildiği gizli oylamalara benzetiliyor.
Rûdaw'ın sorularını yanıtlayan Güvenlik Konseyi Başkanı Makoongo Ngai, sürece ilişkin kişisel görüş bildirmeyeceğini belirterek, "Burada Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin temsilcisi olarak değil, Güvenlik Konseyi Başkanı olarak görev yapıyorum" dedi.
BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq ise, sürecin daha şeffaf yürütülmesini desteklediklerini ancak yöntemin üye devletlerin kararı olduğunu ifade etti.
Son sözü beş daimi üye söyleyecek
Birleşmiş Milletler'in 80 yıllık tarihinde bugüne kadar hiçbir kadın genel sekreter seçilmedi. Bu yıl yarışan yedi adayın dördü kadın.
Adayların genel sekreter seçilebilmesi için Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesinden en az dokuzunun desteğini alması gerekiyor. Ancak ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'dan oluşan beş daimi üyeden herhangi birinin veto kullanması halinde aday seçilemiyor.
Bu nedenle BM'nin milyonlarca insanı etkileyen kararlarını yönetecek yeni genel sekreterin belirlenmesinde son sözü yine veto yetkisine sahip beş ülke söyleyecek.
ABD: Reform yapacak bir genel sekretere ihtiyaç var
İlk gizli oylamanın ardından ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, yeni genel sekreterden beklentilerini dile getirdi.
Waltz, "Birleşmiş Milletler'de reform yapacak, örgütü daha küçük ve daha etkili hale getirecek bir genel sekretere ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.
İlk gizli oylamanın ardından önümüzdeki dönemde yeni deneme oylamalarının yapılması bekleniyor. Güvenlik Konseyi'nde uzlaşma sağlandıktan sonra BM Genel Kurulu, resmi oylamayla yeni genel sekreteri seçecek.
