Haber Merkezi - Rusya’nın, Türkiye’nin elindeki S-400’leri BAE’ye satmasına sıcak baktığı belirtiliyor.
Satış müzakerelerinin aylardır sürdüğünü ancak sürecin tamamlanması için Moskova’nın nihai onayının hala gerektiği belirtiliyor.
Konuya yakın birden fazla kaynağın Middle East Eye’a (MEE) verdiği bilgilere göre; Rusya hükümeti, Türkiye’nin elindeki S-400 hava savunma sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) olası satışına "olumlu" bakıyor. Ancak kaynaklar, müzakerelerin henüz tamamlanmadığı konusunda uyarıda bulunuyor.
Türkiye'nin 2019 yılında satın aldığı Rusya üretimi S-400 sistemleri, Ankara için uzun süredir ciddi bir sorun teşkil ediyor. Bu alım, Türkiye'nin, ABD’de üretilen beşinci nesil F-35 savaş uçağı programından çıkarılmasına yol açmış ve ABD'nin Türk savunma sanayiine yönelik bir dizi yaptırımını tetiklemişti.
6 adet F-35 hala hangarda tutuluyor
ABD, 2020 yılındaki yasalarla Türkiye'ye transferi engellenen altı adet F-35 jetini hala hangarlarında tutuyor.
Donald Trump'ın 2025'te yeniden göreve gelmesinin ardından ABD ve Türkiye ilişkileri onarılmaya çalışılırken, S-400 meselesi ve Türkiye'nin F-35 programına olası dönüşü görüşmelerin en kritik başlıkları haline geldi.
2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA), F-35 jetlerinin teslim edilmesine izin verilmeden önce ABD hükümetinin Türkiye'nin artık S-400 sistemlerine sahip olmadığını garanti etmesini şart koşuyor. Mevzuat ayrıca, Trump tarafından 2019'da uygulanan yaptırımların kaldırılmasına yönelik koşulları da sıkılaştırıyor.
Depolama seçeneği yetersiz görüldü
Kaynaklara göre, son bir buçuk yıldır iki taraf olası çözümleri tartışıyor. MEE’ye konuşan kaynaklar, seçeneklerden birinin S-400'lerin kritik bileşenlerini sökerek onları ABD hükümetiyle koordineli bir şekilde güvenli bir yerde depolamak ve böylece sistemleri "işlevsiz" hale getirmek olduğunu belirtti.
Ancak bu seçenek, Ankara'ya yönelik yaptırımların tamamen sona erdirilmesi yerine sadece "geçici bir muafiyet" sağlayabileceği için daha sonra nihai bir çözüm olarak yetersiz görüldü.
BAE ile aylardır süren pazarlık
Konuya yakın Rus ve Türk kaynaklar, sistemlerin üçüncü bir ülkeye, yani BAE'ye yeniden satılmasına yönelik müzakerelerin aylardır sürdüğünü bildirdi.
Kremlin, cuma günü yaptığı açıklamada sistemlerin üçüncü bir ülkeye satışı konusunda Türkiye ile görüşmelerde bulunulduğuna dair haberleri doğruladı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, konunun son derece hassas olduğunu ve istişarelerin şimdilik devam edeceğini söyledi.
Rus bir kaynak, "Moskova'nın Türkiye'nin sistemleri üçüncü bir ülkeye satma fikrine yanıtı 'neden olmasın?' şeklindeydi. Çözülmesi gereken bazı ayrıntılar var ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bir karar vermesi gerekiyor" dedi.
Aynı kaynak, BAE'nin nihai alımı gerçekleştirmesi durumunda Rusya için Ankara ile imzalanan sözleşme şartlarına tam olarak uyulmasının çok önemli olacağını ekleyerek, "Moskova bunu inceleyecektir” dedi.
BAE halihazırda Rus hava savunma sistemlerini kullanıyor
Bazı Türk kaynaklar, BAE'nin halihazırda Pantsir gibi bazı Rus hava savunma sistemlerini kullandığına dikkat çekti. Abu Dabi'nin genel savunma kapasitesini güçlendirmek için farklı ülkelerden silah tedarikini çeşitlendirdiği belirtildi.
Bununla birlikte, Avrupalı bir yatırımcı MEE'ye yaptığı açıklamada, Tahran'ın bu Körfez ülkesine İHA ve balistik füzeler göndermesi ve Moskova'nın savaş sırasında İran'a verdiği destek nedeniyle BAE ile Rusya arasında alttan alta devam eden bir gerilim olduğunu ifade etti.
Olası bir satış, anlaşma Rusya ile değil Türkiye ile BAE arasında yapılacağı için ABD yaptırımları kapsamına girmeyecek. Kaynaklara göre Moskova, aksi yöndeki haberlere rağmen daha önce Türk sistemlerini geri almayı reddetmişti.
Açıklama son anda iptal edildi
Bir kaynağa göre, Ankara'nın sistemleri üçüncü bir ülkeye satmak için görüşmelere başladığını kamuoyuna duyurmaya hazırlandığı cuma günkü planlanan açıklama son anda iptal edildi. İptalin nedeni belirtilmedi.
Rusya'nın böyle bir hamleye neden izin vereceği ise henüz tam olarak netleşmiş değil. Ankara'daki bazı çevreler, Moskova'nın buna karşılık Türkiye'den bazı tavizler isteyebileceğini öne sürüyor. Örneğin, Türkiye'nin Rusya ile olan kritik doğalgaz anlaşması henüz yenilenmedi ve bu konudaki müzakereler sürüyor.
Ne olmuştu?
7- 8 Temmuz’da Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’ne katılan ABD Başkanı Donald Trump Türkiye'ye F- 35'lerin satılacağını söylemişti. Bu açıklamanın ardından Rusya yapımı ve NOTO Güvenlik Sistemi ile uyumsuz olan S-400'lerin geleceği yeniden gündeme gelmişti.
