Haber Merkezi – Uydu görüntüleri, iklim değişikliği, kuraklık ve su kaynaklarının aşırı kullanımı nedeniyle dünyanın birçok büyük gölü ve sulak alanının hızla kuruduğunu ortaya koydu. Bunlar arasında Doğu Kürdistan'daki Urmiye Gölü ile Güney Irak'taki Chibayish Bataklıkları da yer alıyor. ABD merkezli bilim ve teknoloji platformu Interesting Engineering'in yayımladığı yeni rapor, sularını hızla kaybeden dünyanın dokuz bölgesini sıraladı.
1- Urmiye Gölü (Rojhılat)
1990'lı yıllarda Orta Doğu'nun en büyük tuz gölü olan Urmiye Gölü'nün yüzölçümü yaklaşık 6 bin kilometrekareydi. Ancak bugün gölün yalnızca 581 kilometrekarelik bölümü kaldı. Bu da eski büyüklüğünün yüzde 10'undan daha azına karşılık geliyor.
Rapora göre bunun başlıca nedenleri; art arda yaşanan kuraklıklar, tarımda aşırı su kullanımı, gölü besleyen nehirlerin yönünün değiştirilmesi ve yeraltı sularının yoğun şekilde çekilmesi.
2- Chibayish Bataklıkları (Güney Irak)
Mezopotamya Bataklıkları'nın bir parçası olan Chibayish Bataklıkları, Dicle ve Fırat nehirlerinden besleniyor ve Orta Doğu'nun en önemli sulak alanları arasında yer alıyor.
1984 ile 2020 yılları arasında çekilen uydu görüntüleri, bu önemli ekosistemin büyük ölçüde değişime uğradığını ve su seviyesinin belirgin şekilde azaldığını gösteriyor.
3- Mead Gölü (ABD)
ABD'nin en büyük yapay gölü olan Mead Gölü, dünyadan insanın su sağlıyor. Ancak uydu kayıtları, uzun süre devam eden kuraklık nedeniyle göldeki suyun tehlikeli düzeyde uzandığını ortaya koyuyor.
4- Parana Nehri (Arjantin)
Güney Amerika'nın en uzun ikinci nehri olan Parana, aynı zamanda önemli bir ticaret yolu.
Kuraklık nedeniyle su seviyesinin ciddi şekilde düşmesi sonucu nehir yatağının büyük bölümü ortaya çıkarken, yeni adacıklar oluştu.
- 5- Poopó Gölü (Bolivya)
Bir dönem Bolivya'nın en büyük ikinci gölü olan Poopó Gölü, dağlık bir bölgede bulunuyordu. Ancak bugün gölün büyük bölümü tamamen kurumuş durumda.
6- Faguibine Gölü (Mali)
Afrika'daki Sahra Çölü'nün yakınında bulunan Faguibine Gölü, kuraklık ve nehirlerden gelen sulamanın başlaması nedeniyle büyük ölçüde kurudu.
Bu durum çölleşmeyi hızlandırırken, bölgedeki mevcut su kaynaklarını ve otlaklarını kaybetmesine yol açtı.
7- Ngami Gölü (Botsvana)
Afrika'da bulunan Ngami Gölü'ndeki iklim değişikliğine karşı oldukça hassas.
Kuraklık ve yeterli su girişinin olmaması nedeniyle göl, tamamen kuruma noktasına geldi.
8- Aculeo Lagünü (Şili)
Bir zamanlar popüler bir turizm merkezi olan Aculeo Lagünü, uzun süreli kuraklık ve su kıtlığı nedeniyle tamamen kurudu ve tatlı bir manzara görünümüne büründü.
9- Ambovombe Bölgesi (Madagaskar)
Ambovombe, derin bir çevre krizinin simgesi haline geldi.
Aşırı sıcaklıklar, toz fırtınaları ve kuraklık; su tarımı ve tarım arazilerinin yok olması neden oldu. Bunun sonucunda birçok kişi açlık nedeniyle yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı.
Büyük uyarı
Rapora göre bu uydu görüntüleri yalnızca su kaynaklarının kurumasını belgelemiyor; aynı zamanda su kaybının kısa sürede ekonomiyi, ekosistemleri ve insan yaşamını nasıl yıkıcı biçimde etkileyebileceğini de gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, bazı bölgelerin doğru su yönetimi ve koruma politikalarıyla yeniden toparlanabileceğini belirtirken, bazı alanlarda meydana gelen tahribatın ise eski haline döndürülmesinin artık çok zor olduğuna dikkat çekiyor.
