Erbil (Rûdaw) - İsviçre’de düzenlenen Lucerne Barış Zirvesi, Ortadoğu’da yeni bir dönemin kapısını araladı. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, dönüş yolunda Air Force Two uçağında İngiliz UnHerd dergisine verdiği özel mülakatta, ABD ve İran orduları arasında doğrudan bir "askeri irtibat hattı" kurulması konusunda mutabakata varıldığını duyurdu.
"Saha sorunları Doha’da çözülecek"
Vance, anlaşmanın amacının sahadaki gerilimi düşürmek olduğunu belirterek, "İran tarafıyla çatışmaları azaltacak bir kanal oluşturmak temel hedefimizdi ve bunu başardık. İranlılar, Doha’ya bir Devrim Muhafızları temsilcisi göndermeyi kabul etti. Bu temsilci, CENTCOM yetkilileriyle bir araya gelerek sahadaki olası krizleri doğrudan çözecek" dedi.
Yeni nükleer teklif: Obama döneminden çok daha katı
İran’ın masaya getirdiği yeni nükleer şartlara da değinen Vance, Tahran’ın bu kez beklenmedik derecede şeffaf bir tutum sergilediğini ifade etti.
Vance, "İranlılar, ellerindeki tüm zenginleştirilmiş uranyumun imha edilmesi ve son derece sıkı, davetsiz denetim sistemlerini içeren bir paket sunuyor. Bu, Obama dönemi anlaşmasından (JCPOA) çok daha kapsamlı bir teklif" şeklinde konuştu.
Diplomatik protokol ve Lübnan cephesi
Zirvenin arka planında dikkat çekici diplomatik anlar da yaşandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Vance ile el sıkışmaktan kaçınırken, Meclis Başkanı Kalibaf kameralardan uzak durmayı tercih etti.
Görüşmelerin en kritik başlıklarından biri olan "cephelerin birleştirilmesi" konusunda Tahran istediğini aldı.
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Lübnan cephesini (Hizbullah) anlaşmadan ayırma ve operasyonlara devam etme çabalarına rağmen; imzalanan mutabakat zaptı, Lübnan ve İran cephelerini tek bir çözüm paketinde birleştirdi.
107 günlük savaşın ardından 60 günlük sınav
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açan ve 107 gün süren kanlı savaşın ardından bölge şimdi 60 günlük kritik bir diplomasi sınavına giriyor.
Vance, Lübnan’daki ateşkesin 48 saattir başarıyla uygulandığını belirterek, "Durum üç hafta öncesine göre çok daha iyi. Ancak bu bir süreç; Tahran’ın vaatlerini sahada eyleme döküp dökmeyeceğini hep birlikte göreceğiz" uyarısında bulundu.
