Erbil (Rûdaw) - ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret alma planına sert tepki gösterdi.
Rubio, "Bu durum bir salgın gibi yayılır ve küresel ticareti tam bir kaosa sürükler" dedi.
İran’ın boğazdan geçen ticari gemilere "deniz hizmet bedeli" adı altında ücret uygulama ve izin şartı getirme girişimi, Washington ve bölge başkentlerinde alarm zillerini çaldırdı.
Rubio: Uluslararası sular kimsenin mülkü değildir
Körfez turu kapsamında Bahreyn’deki Körfez İşbirliği Konseyi toplantısına katılan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaptığı açıklamada uluslararası hukuka vurgu yaptı.
Rubio, "Uluslararası su yolları hiçbir devletin mülkü değildir. Eğer bir ülkenin sadece kıyısına yakın olduğu için bu yollardan haraç almasına göz yumarsak, bu durum tüm dünyada tehlikeli bir emsal oluşturur ve bir salgın gibi yayılır" ifadelerini kullandı.
İran’dan "izin şartı" ve müdahale tehdidi
Gerilim, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun "Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için tek yetkili rotanın İran tarafından belirlenen rota olduğu" yönündeki açıklamasıyla tırmandı.
Tahran yönetimi, bu rotayı kullanmayan veya kendisinden izin almayan gemilere müdahale edileceği uyarısında bulundu. İran, uygulamanın bir "vergi" değil, sunulan denizcilik hizmetlerinin karşılığı olduğunu ifade ediyor.
Umman’dan "ücretsiz geçiş" güvencesi
Boğazın diğer yakasında yer alan Umman ise krizde dengeleyici bir rol üstleniyor. Umman Dışişleri Bakanlığı, kendi karasularındaki geçişlerden herhangi bir ücret alınmayacağını teyit etti.
Ayrıca Umman, BM’ye bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordineli olarak kendi kıyılarına yakın yeni bir geçici rota oluşturduğunu duyurdu. Ancak İran tarafı, bu yeni rotayı "bazı otoritelerin yetkisiz adımı" olarak niteleyerek reddetti.
Stratejik kilid: Hürmüz Boğazı
Dünyadaki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, en dar noktasında sadece 30 kilometre genişliğinde. Washington ve Tahran arasında devam eden "savaşı sonlandırma" müzakerelerinde boğazın statüsü en kritik başlıklar arasında yer alıyor.
Geçtiğimiz hafta imzalanan geçici mutabakata göre, gemilerin 60 gün boyunca ücretsiz geçişi güvence altına alınmıştı. Ancak bu sürenin dolmasının ardından kalıcı bir düzenleme yapılıp yapılamayacağı belirsizliğini koruyor.
