Haber Merkezi - ABD ile İran heyetleri arasında İsviçre'nin Bürgenstock tatil beldesinde gerçekleştirilen üst düzey diplomatik görüşmelerin ilk aşaması tamamlandı. Taraflar, savaşı kalıcı olarak sona erdirme hedefiyle 60 günlük uygulama yol haritasına geçtiklerini duyurdu.
Görüşmelere arabuluculuk yapan Pakistan ve Katar yetkililerinden yapılan açıklamaya göre, siyasi liderler zirvenin yapıldığı Bürgenstock'tan ayrılırken, teknik ve siyasi uzman heyetleri nihai anlaşmanın detaylarını kaleme almak üzere bölgede kaldı.
Uzman heyetlerin önümüzdeki günlerdeki temel mesaisi; İran'ın nükleer programı, Ortadoğu ile Lübnan'ın güvenliği ve deniz güvenliği başlıklarındaki "uygulama kurallarını" belirlemek olacak.
Nükleer denetim ve uranyum protokolleri
Teknik heyetlerin önündeki en büyük sınamalardan biri, İran'ın nükleer altyapısının bağımsız denetimi için prensipleri belirlemek.
Konuya ilişkin bir basın toplantısı düzenleyen ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ülkeye dönüşüne izin vereceğini açıkladı. ABD basınına yansıyan haberlere göre müfettişlerle ilk görüşmelerin bugün başlaması beklenirken, teknik heyetlerin tesislere erişim takvimini somut bir protokole bağlaması hedefleniyor.
Öte yandan nükleer silah elde etmeyeceği yönündeki taahhüdünü yineleyen İran'ın, UAEA ile koordinasyon halinde elindeki zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltmesi için ilkelerin belirlenmesine çalışılıyor.
Lübnan için 'çatışmayı önleme hücresi' devrede
İsviçre'deki zirvede 14 maddelik bir mutabakat ile geçici ateşkes sağlansa da, Güney Lübnan'daki hassas durum müzakerelerin odak noktasında.
BBC'de yer alan haberlere göre, zirveye rağmen İsrail'in hava saldırıları ve Hizbullah'ın roket atışlarının devam etmesi, sürecin hızlı bir şekilde uygulanmasının ne kadar hayati olduğunu ortaya koyuyor. Diplomatik ekipler, Hizbullah'ın konumlanması ve İsrail ordusunun Güney Lübnan'da kontrol ettiği yüzde 5'lik topraklardan çekilmesi konularında yoğun bir diplomasi yürütüyor.
Hürmüz Boğazı ve yaptırımların esnetilmesi
Küresel deniz ticaretinin ve ekonomik istikrarın korunması amacıyla, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik de yol haritasının üçüncü aşamasını oluşturuyor. Washington ile Tahran arasında kalıcı ve özel bir direkt iletişim hattı kurularak, boğazdan güvenli geçişin garanti altına alınması ve olası krizlerin önüne geçilmesi planlanıyor.
Trump yönetimi, ABD Hazine Bakanlığı üzerinden sağladığı 60 günlük geçici lisans ile İran petrolü ve petrokimya ürünlerine yönelik yaptırımları şimdilik esnetti. Finans uzmanları, ilerleyen süreçte İran'ın dondurulmuş fonlarının serbest bırakılması ile yaptırımların aşamalı olarak kaldırılmasının çerçevesini çizecek.
Süreci üst düzey komite denetleyecek
Diplomatik trafiğin kesintiye uğramaması adına arabulucu ülkeler tarafından üst düzey bir komite oluşturuldu. Bu komite, 60 günlük süre boyunca her hafta toplanarak İsviçre görüşmelerindeki ilerlemeyi raporlayacak ve tarafların kalıcı anlaşma zemininde kalmasını sağlayacak.
.webp&w=3840&q=75)
