Erbil(Rûdaw) - Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (KAFKASSAM) Başkanı Hasan Oktay, Rûdaw TV bültenine katılarak bu yıl beşincisi düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu’nu (ADF) değerlendirdi. Oktay, forumun kısa sürede 450’den fazla üst düzey devlet yetkilisinin katıldığı küresel bir diplomasi markasına dönüştüğünü vurgularken, özellikle İran-ABD gerilimi ve Neçirvan Barzani’nin diplomatik temaslarına dikkat çekti.
"Belirsizliklerle mücadelede önemli bir platform"
Hasan Oktay, forumun bu yılki ana gündeminin "belirsizliklerle mücadele" ve "diplomaside yapay zekanın rolü" olduğunu belirtti. Bölgesel krizlerin gölgesinde toplanan forumun önemine değinen Oktay, "Antalya Diplomasi Forumu, yarını tasarlarken karşılaşılan belirsizliklere cevap verebilmek adına yetkililerin bir araya geldiği, alanında aranan en önemli platformlardan biri haline gelmiştir. Bu forumdan geleceğe dair somut barış adımlarının çıkmasını bekliyoruz" dedi.
"İran-ABD gerilimi ve barış masası"
Oktay, konuşmasında bölgedeki en büyük belirsizliğin İran ve ABD arasındaki çatışma potansiyeli olduğunu ifade etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in foruma katılımının bu bağlamda kritik olduğunu belirten Oktay, Pakistan’da kurulması planlanan barış masasının Antalya’daki görüşmelerle şekillenebileceğini söyledi. İran’daki iç dengelere ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan dönemine atıfta bulunan Oktay, olası bir savaşın önlenmesi için Antalya’dan çıkacak kararların hem İran’ın hem de Pakistan’ın elini güçlendireceğini savundu.
"Neçirvan Barzani bölgenin en önemli diplomatik aktörü"
Forumun en dikkat çeken isimlerinden birinin Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani olduğunu belirten Oktay, Barzani’nin yürüttüğü diplomatik trafiğin önemini şu sözlerle anlattı:
"Neçirvan Barzani, olası bir İran-ABD çatışmasında Irak ve Suriye’nin cephe ülke haline gelmesini önlemek adına kilit bir rol oynuyor. Hem Irak merkezi hükümetinin hem de Barzani’nin tavrı net; ülkeleri üzerinden İran’a yönelik bir kara harekatına sıcak bakmıyorlar. Barzani’nin Antalya’daki temasları, onu bölgenin en önemli siyasi ve diplomatik aktörü olarak ön plana çıkarıyor."
Kalkınma Yolu Projesi ve bölgesel istikrar
Türkiye’nin dış politika gündemindeki Suriye belirsizliği, Rusya-Ukrayna krizi ve Gazze’deki duruma da değinen Oktay, "Kalkınma Yolu Projesi"nin geleceğinin Hürmüz Boğazı ve İran-ABD barışına endeksli olduğunu hatırlattı. Irak’ta henüz hükümetin kurulamamış olmasının bir risk teşkil ettiğini ifade eden Oktay, Neçirvan Barzani’nin Türkiye’deki temaslarının Irak iç siyasetinde istikrarı sağlayacak yeni ittifaklara (Barzani-Sudani ittifakı gibi) kapı aralayabileceğini öngördü.
"Batı'nın katılımı artmalı"
Forumun başarısını takdir etmekle birlikte bir eleştiride de bulunan Oktay, Afrika ve Asya’dan gelen yoğun katılımın yanı sıra, gelecekte ABD ve Batı Avrupa ülkelerinden de daha üst düzey katılımın olması gerektiğini ifade etti. Oktay, ADF’nin 6. ve 7. buluşmalarında dünyanın dev güçlerinin daha aktif katılımıyla küresel sorunlara daha kapsayıcı çözümler üretilebileceğini belirterek sözlerini tamamladı.
