Haber Merkezi - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin haftalık Meclis Grup Toplantısı'nda Türkiye'nin siyasi gündemine, barış süreci ve ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Konuşmasında Kürt siyasetçilere yönelik gözaltılara, Sözcü TV'ye kayyum atanmasına ve Abdullah Öcalan'ın çalışma koşullarına değinen Bakırhan, sürecin ilerlemesi için hukuki ve demokratik adımların atılması gerektiğini vurguladı.
Kürt siyasetçilere yönelik gözaltılara tepki
Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK) Genel Başkanı Bayram Bozyel ve parti yöneticisi Hasan Dağtekin ile PDK yöneticisi Mehmet Can Azbay ve siyasetçi Fuat Önen'in gözaltına alınmasına tepki gösteren Bakırhan, Kürtlerin örgütlenme ve düşüncelerini ifade etme haklarını savunmanın kendileri için ilkesel bir tutum olduğunu söyledi.
Bakırhan, "Çok sayıda Kürt siyasetçi gözaltına alındı. Kürtlerin örgütlenme ve düşüncelerini ifade etme haklarını savunmak bizim için ilkesel bir tutumdur. Nasıl düşünürlerse düşünsünler, aramızdaki ideolojik ve politik farklılık ne olursa olsun. Bunu herkes çok iyi bilsin; Kürt siyasi çevrelerinin siyasi faaliyetlerinden ve fikirlerinden dolayı gözaltına alınmasını kabul etmiyor, kınıyoruz" dedi.
Sözcü TV'ye kayyum atanmasına tepki
Sabah saatlerinde kayyum atanan Sözcü TV hakkında da konuşan Bakırhan, basının kayyum uygulamalarıyla kontrol altına alınmasına karşı olduklarını belirtti.
Bakırhan, "Net ifade etmek istiyorum. DEM Parti olarak basını kayyumlarla zapturapt altına alma girişimlerine kesinlikle karşıyız. Kim olursa olsun, bize nasıl yaklaşırsa yaklaşsın, yargının bir susturma aracına dönüştürülmesine amasız fakatsız itiraz ettiğimizi belirtmek istiyorum. Çünkü bu durumların ülkeye neye mal olduğunu geçmiş deneyimlerimizden aslında ortaya çıkardık. Basının sesini kısmak, Türkiye'nin sorunlarını çözmez" ifadelerini kullandı.
"Barışın doğrusu müzakere ve hukuktur"
Barışın doğru tanımlanması gerektiğini belirten Bakırhan, sürecin yanlış adımlarla ilerlemesinin toplumsal umutları boşa çıkarabileceğini söyledi.
Farabi'nin "Önce doğruyu bilmek gerekir. Doğru bilinirse yanlış da bilinir" sözünü hatırlatan Bakırhan, şöyle devam etti:
"Biz de diyoruz ki önce süreci doğru tarif edelim. Doğru tarif edersek yanlış yapmayız. Boşuna bu ülkede oluşan umutları bir daha boşa çıkarmayız. Peki, 'Barışın doğrusu nedir?' diye soruyorsunuzdur muhtemelen içinizde. Barışın doğrusu müzakere ve hukuktur. Barışın yanlışı da bellidir. Barışın yanlışı oyalamaktır, ertelemektir. Bu sabah olduğu gibi demokratik siyasete karşı tahammülsüzlüktür. Bu yanlışları yapmamamız gerekiyor."
"Hareket yönetimi çok net bir tutum ortaya koydu"
Bakırhan, son günlerde hareket yönetiminden üst düzey yöneticilerin sürece ilişkin yaptığı açıklamalara da değindi.
Açıklamalarda çözüm iradesinin tam olduğunun ve iktidarın gerekli hukuki zemini oluşturması halinde sorunun çözülebileceğinin belirtildiğini aktaran Bakırhan, bu tutumu memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Bakırhan, "Hareket yönetimi aynen şöyle söyledi: 'Çözüm irademiz tamdır. İktidar gerekli hukuki ortamı sağlarsa sorun çözülmüş olacak.' Gerçekten bu sözleri biz de memnuniyetle karşıladık. Bir kez daha kimi tartışmalara rağmen arkadaşların söyledikleri şeylerin barışın önünü açacağını, bu süreci kolaylaştıracağını da belirtmek istiyorum" dedi.
Sürecin dört aşamasını anlattı
Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin hangi aşamada olduğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakırhan, sürecin dört aşamadan oluştuğunu söyledi.
İlk aşamanın silahların susması ve çatışmaların sona ermesi olduğunu belirten Bakırhan, bu aşamanın tamamlandığını ifade etti.
İkinci aşamanın diyalog ve müzakere zemininin kurulması olduğunu kaydeden Bakırhan, bu konuda da ilerleme sağlandığını dile getirdi.
Üçüncü aşamanın hukuki ve siyasi çerçevenin oluşturulması olduğunu belirten Bakırhan, Meclis'te komisyon kurulmasını ve çıkarılan yasayı bu kapsamda değerlendirdi.
Dördüncü aşamanın ise demokratik siyasetin önünün açılması ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması olduğunu söyleyen Bakırhan, "Yani ilk iki aşamayı geride bıraktık. Artık üçüncü aşamanın içindeyiz. Dördüncü aşamanın da kapısındayız" ifadelerini kullandı.
"Sayın Öcalan'ın çalışma koşulları değişti"
Bakırhan, Abdullah Öcalan'ın yeni yerine geçmesiyle birlikte çalışma koşullarının değiştiğini ve sekretaryasının güçlendirildiğini açıkladı.
Bakırhan, bu konuda ilk kez açıklama yaptıklarını belirterek şunları söyledi:
"Sayın Öcalan'ın yeni yerine geçmesiyle birlikte çalışma koşulları değişti. Bunu buradan açık bir şekilde ifade edeyim. Daha hızlı ve verimli çalışması için de sekretaryası güçlendirildi. Bunu ilk defa söylüyoruz. Hep ifade ettik. Barış sürecinde silahsızlanma oluyorsa, silahsızlanmanın yerine hukuku ve siyaseti koymak gerekiyor. Barış, siyasi iklim normalleştikçe zemin kazanır. Bugün şahit olduğumuz gibi kayyumlarla, gözaltılarla, basını susturmakla bu sürece katkı değil, zarar veririz."
Normalleşme için beş adım sıraladı
Türkiye'de siyasi normalleşmenin sağlanması için atılması gereken adımları da sıralayan Bakırhan, beş başlık üzerinde durdu.
Bakırhan'a göre normalleşme için çerçeve yasanın tüm yönleriyle hayata geçirilmesi, Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanması, siyasetçilerin kim olursa olsun tutuksuz yargılanması, kayyumların geri çekilmesi ve demokratik siyaset hakkıyla düşünce ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınması gerekiyor.
Basın özgürlüğünün de sağlanması gerektiğini belirten Bakırhan, "Gelecek güzel sözlerle yazılmaz. Gelecek anda yazılır, zamanında yazılır. Biz de diyoruz ciddiyetle, cesaretle, büyük bir iradeyle gelin Türkiye'nin geleceğini birlikte yazalım. DEM Parti ile iktidar arasına bırakmayalım" dedi.
Her gün yeni bir baskı, kayyum ve gözaltı haberiyle karşılaştıklarını ifade eden Bakırhan, barış sürecinin yükünün toplumun tüm kesimlerince birlikte omuzlanması gerektiğini söyledi.
"Meclis irade göstermelidir"
Meclis'in barış sürecinde daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirten Bakırhan, düşünce, ifade ve basın özgürlüğünün sağlanmasının önemine dikkat çekti.
Bakırhan, "Düşünce ve ifade özgürlüğü olsaydı Kürt siyasetçilerine dönük operasyon olur muydu? Basın özgürlüğü olsaydı her gün bir kanalın kapısına kilit vurup ya da kayyum atanır mıydı? Toplumsal kesimleriyle birlikte, 86 milyonuyla birlikte, birlikte omuzlamadığımız müddetçe bugün yaşadığımız şeylerin benzerini ve çeşitli türevlerini yaşamak durumunda kalırız. Bunun için diyoruz ki en başta Meclis bir irade göstermelidir. Meclis mesaisini barışa harcamalıdır. Barıştan daha büyük bir gündem ve mesai olamaz" diye konuştu.
"İzleme Komisyonu'nun kurulmasını bekliyoruz"
Meclis'in 100 yıllık bir sorunu gelecek kuşaklara devretmek yerine çözen bir kurum olarak anılması gerektiğini söyleyen Bakırhan, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yaptıkları görüşmede sürece ilişkin önerilerini ilettiklerini aktardı.
Barış sürecinin başarısının demokrasi zemininin genişlemesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Bakırhan, çerçeve yasanın uygulanması ve izleme komisyonunun bir an önce kurulması gerektiğini söyledi.
İzleme Komisyonu'nun yalnızca süreci takip eden bir yapı olmaması gerektiğini ifade eden Bakırhan, komisyonun taraflarla görüşmesi, kamuoyunu bilgilendirmesi, sivil toplumun sürece katılımını sağlaması ve toplumsal barışın inşasına katkıda bulunması gerektiğini dile getirdi.
Bakırhan, Kurtulmuş'un öneri ve eleştirilerine olumlu yaklaştığını belirterek, "Önümüzdeki günlerde İzleme Komisyonu'nun kurulmasını ve çalışmalarına başlamasını bekliyoruz. Emin olun, biraz önce saydıklarım eğer yerine getirilirse, sağlanırsa zor görünen kolaylaşacak, uzak görünen yakınlaşacaktır" dedi.
"Zincir marketler kazanıyor, herkes kaybediyor"
Konuşmasının ekonomi bölümünde zincir marketleri eleştiren Bakırhan, bu işletmelerin küçük esnafı ve yerel üreticiyi olumsuz etkilediğini savundu.
Zincir marketlerin işçi hakları, istihdam ve üretim üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Bakırhan, Siirt ziyaretinde karşılaştığı durumu örnek gösterdi.
Bakırhan, "Daha geçen gün Siirt'e gittik. Biz oradayken yoğurdu gidip bakkallardan, köyde mayalanmış yoğurdu alıyorduk. O bakkalların çoğu kapanmış, yerine üç harfli marketler açılmış. Zincir market nereye açılsa işçi sömürüsü en yüksek seviyeye çıkıyor. O bölgedeki esnaf perişan oluyor. Size söyledim, işte bir kentin örneğini. Bu bir tesadüf mü? Bir tesadüf değil, bir tercihtir. Niye? Zincirler, zincir marketler kazanıyor. Geriye kalan herkes kaybediyor" ifadelerini kullandı.
Zincir marketlerin milyarlarca lira kâr elde etmelerine rağmen yeterince vergi ödemediklerini ileri süren Bakırhan, küçük esnaf ve ücretli çalışanların vergi yükü altında kaldığını söyledi.
"Yorgunluktan bayılan çalışanlar var"
Zincir marketlerdeki çalışma koşullarını da eleştiren Bakırhan, uzun çalışma saatleri, düşük ücret, fazla mesai, mobbing ve iş güvencesizliği gibi sorunlara dikkat çekti.
İşçilerin molalarının dahi kısıtlandığını savunan Bakırhan, bazı çalışanların 14-15 saat çalıştırıldığını ve içme suyu gibi temel ihtiyaçlarının bile karşılanmadığını söyledi.
Bir zincir markette çalışan işçilerin eylemine değinen Bakırhan, çalışanların ücretsiz su ve yemek ücretlerinde iyileştirme talep ettiğini aktardı.
Çalışanların uzun süre ayakta tutulduğunu belirten Bakırhan, kasa başında uykusuzluk ve yorgunluk nedeniyle bayılan bir işçiyi de hatırlattı.
Bakırhan, "Emin olun, bunlar ilkel sömürü zamanlarında bile yoktu. Bunlara, 'Allah'tan korkun' diyeceğim ama zaten korkuları olsa çalışanlara su verirlerdi. Allah belanızı versin diyeyim en iyisi. İşçi bir bardak içme suyu istiyor. Bu aşağılık sömürü düzeni sürerken peki devletimiz ne yapıyor? Seyrediyor" dedi.


