Haber Merkezi - Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) tarafından Ankara'da düzenlenen “Ortadoğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı Programı”nda konuştu.
Kurtulmuş, konuşmasında çözüm sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kurtulmuş, sürecin ortaya çıkışından bugüne kadar izlenen yöntem ve bölgesel gelişmeler hakkında açıklamalar yaptı.
Sürecin Türkiye'nin kendi siyasi iradesi ve toplumsal birikimiyle şekillendiğini belirten Kurtulmuş, bunun başka ülkelerin başkentlerinde hazırlanan bir proje olmadığının altını çizdi.
'Türkiye modeli tamamen milli bir modeldir'
Kurtulmuş, sürecin en önemli özelliklerinden birinin Türkiye'nin kendi iç inisiyatifleri ve siyasi dinamikleriyle ortaya çıkması olduğunu söyledi.
Türkiye'nin yaklaşık bir asırdır yaşadığı terör sorununa ilişkin tecrübelerinin, tarihsel ve kültürel birikiminin sürecin temelini oluşturduğunu belirten Kurtulmuş, şöyle konuştu:
“Başka ülkelerin başkentlerinde pişirilen bir proje olarak Türkiye siyasetinin ya da Türkiye kamuoyunun gündemine gelmiş bir proje değildir. Kendi tecrübemiz, Türkiye'de yaşanmış olan yaklaşık bir asrın yarısını işgal eden terör dolayısıyla yaşanmış tecrübeler ve toplumsal birikimimiz, tarihsel tecrübemiz, kültürel birikimlerimiz esas alınmıştır. Başkalarının değil, bu milletin neye ihtiyacı olduğu fikrinden hareketle tamamıyla kendi dinamiklerimizden kaynaklanan bir süreç yönetilmiştir ve yönetilmeye devam ediyor. Diyebiliriz ki Türkiye modeli bu özelliğiyle tamamıyla milli bir modeldir.”
Sürecin yalnızca siyasi partilerin programları ve dar siyasi kalıplar içerisinde değerlendirilmediğini ifade eden Kurtulmuş, Türkiye'nin genel çıkarlarının ve milli menfaatlerinin esas alındığını kaydetti.
“Siyaset üstü” ifadesini tercih etmediğini belirten Kurtulmuş, hiçbir toplumsal meselenin siyasetin dışında değerlendirilemeyeceğini ancak bu sürecin dar parti kalıpları içerisinde ele alınmaması gerektiğini söyledi.
'Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesine start verilmiştir'
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yüzyılını geride bıraktığını hatırlatan Kurtulmuş, terör meselesinin Cumhuriyet'in ilk asrındaki en büyük sorun olduğunu dile getirdi.
Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye hedefinin aynı zamanda Cumhuriyet'in ikinci asrına ilişkin büyük bir proje olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Türkiye'nin birinci asrını geride bıraktık. Türkiye Cumhuriyeti'nin birinci asrının şüphesiz kime sorarsak soralım en büyük sorunu terör meselesiydi. Şimdi açıklıkla diyoruz ki Türkiye'nin en büyük meselesini ortadan kaldırmak için bir araya gelen bu irade, ortaya koyduğu bu projeyle de Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesine start vermiştir, başlangıç vermiştir.”
'Sürecin üçüncü gözü TBMM'dir'
Kurtulmuş, Türkiye modelini diğer örneklerden ayıran özelliklerden birinin de sürece dışarıdan herhangi bir müdahalenin veya gözlemcinin dahil edilmemesi olduğunu söyledi.
Başka devletlerin ya da sivil toplum kuruluşlarının sürece üçüncü göz olarak katılmadığını belirten Kurtulmuş, sürecin kontrolünün TBMM ve Türkiye'nin kurumlarında olduğunu vurguladı.
Kurtulmuş, “Bu süreçte millet adına sürecin sahibi, kontrol eden üçüncü göz, birinci göz ne derseniz deyin, hepsi bizatihi Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir. Milletin kurumlarıdır” ifadelerini kullandı.
'Şeffaflık toplumsal desteği artırdı'
Sürecin kolay ilerlemediğini ve toplumun farklı kesimlerinde farklı yaklaşımların bulunduğunu belirten Kurtulmuş, olası provokasyonlar ve karşılaşılabilecek zorluklar nedeniyle sürecin başından itibaren şeffaf yürütülmesine önem verdiklerini söyledi.
TBMM'de akademisyenler, kanaat önderleri, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, hukukçular ve üniversite hocalarının görüşlerine başvurulduğunu kaydeden Kurtulmuş, bu görüşlerin tutanak altına alındığını ve farklı düşüncelerin dikkate alındığını ifade etti.
Sürecin toplumun gözü önünde yürütüldüğünü belirten Kurtulmuş, şeffaflığın toplumsal desteğin artmasına katkı sağladığını söyledi.
'Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge birbirinden ayrı düşünülemez'
Konuşmasında bölgesel gelişmelere de değinen Kurtulmuş, Türkiye'nin iç huzurunu komşu ülkelerin güvenliği ve istikrarından ayrı görmediklerini belirtti.
Terörsüz Türkiye hedefinin aynı zamanda terörsüz bölge hedefiyle birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, bölgedeki terör örgütlerinin silahsızlandırılmasının bütün ülkelerin yararına olduğunu söyledi.
Kurtulmuş, “İç huzurumuzu komşularımızın huzurundan, komşularımızın selametinden ve esenliğinden ayrı görmüyoruz” dedi.
Bu yaklaşımın “Terörsüz Türkiye, terörsüz bölge” ifadesiyle bir hedef haline getirildiğini belirten Kurtulmuş, bölgedeki silahlı yapıların ortadan kaldırılmasıyla yeni bir döneme geçilmesinin amaçlandığını kaydetti.
Suriye'de PYD'nin entegrasyon süreci
Suriye'deki gelişmelere de değinen Kurtulmuş, Suriye'deki yeni yönetim ile PYD arasındaki entegrasyon sürecinin büyük ölçüde sorunsuz ilerlemesini bölge barışı açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
PYD'nin Suriye devletinin resmi unsurları arasına dahil olmasının zaman alacağını belirten Kurtulmuş, buna rağmen tarafların bu yöndeki niyetlerini ortaya koymasının ve adımların atılmasının Terörsüz Türkiye sürecine de doğrudan katkı sağladığını söyledi.
Irak'taki silahsızlanma adımları
Kurtulmuş, Irak'ta da silahsızlanma konusunda olumlu gelişmeler yaşandığını ifade etti.
Geçtiğimiz ay Irak Meclis Başkanı'nın Türkiye'ye yaptığı ziyareti hatırlatan Kurtulmuş, görüşmede Terörsüz Bölge hedefinin Irak'ın da milli siyaseti olarak benimsendiğinin kendisine aktarıldığını söyledi.
Irak'ta silahlı grupların silahlarını teslim etmesi ve merkezi hükümet dışında meşru bir silahlı gücün kalmaması yönünde çalışmalar başlatıldığını belirten Kurtulmuş, bu adımların olumlu ilerlediğini kaydetti.
Kurtulmuş, özellikle Şengal'de (Sincar) PYD, PKK ve KCK yapılanmasının bir unsurunun silahlarını devretmesini önemli bir gelişme olarak nitelendirdi.
'Hiçbir ülke tek başına terörden kurtulamaz'
Bölge ülkelerinin terör sorunundan birbirlerinden bağımsız şekilde kurtulamayacağını vurgulayan Kurtulmuş, Suriye, Irak, Lübnan ve Türkiye'de yaşanan gelişmelerin birbirini doğrudan etkilediğini söyledi.
Terör örgütlerinin etnik, ideolojik veya dini gerekçelerle ortaya çıkmasının sonucu değiştirmediğini belirten Kurtulmuş, devletin meşru otoritesi dışında hiçbir silahlı yapının bölgede varlık göstermemesi gerektiğini ifade etti.
Kurtulmuş, şu değerlendirmede bulundu:
“Bu bölgede hiçbir ülkenin tek başına terörden kendisini kurtarması mümkün değildir. Yakın tarihimizdeki bölgenin terörle ağır imtihanı bunu bize öğretmiştir. Suriye'deki herhangi bir terör örgütünün doğrudan Lübnan'a ya da Irak'a etkilerini gayet iyi biliyoruz. Aynı şekilde Irak'taki bir terör örgütünün doğrudan Türkiye'ye etkilerinin neler olduğunu geçmişte büyük ve acı tecrübelerle yaşamış, öğrenmiş olduk.”
Bölgedeki bütün ülkelerin terörden uzaklaşmasının Türkiye ve komşu ülkeler açısından büyük katkı sağlayacağını belirten TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, terörsüz bölge hedefinin yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda bir gereklilik olduğunu vurguladı.
