Haber Merkezi – Uluslararası ilişkiler uzmanı Mehmet Alaca, Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin yarın Ankara'ya gerçekleştireceği ziyaretin hem zamanlaması hem de gündemindeki başlıklar nedeniyle kritik önem taşıdığını söyledi.
Rûdaw TV’de Hevidar Zana’nın sunduğu bültene konuk olan Alaca, Zeydi'nin geniş bir heyetle Türkiye'ye geleceğini belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yapacağı görüşmede enerji, PKK'nin silahsızlandırılması süreci, Kalkınma Yolu Projesi ve su yönetimi gibi stratejik konuların ele alınacağını ifade etti.
"Ziyaretin zamanlaması dikkat çekici"
Alaca, ziyaretin bölgesel gelişmeler açısından önemli bir dönemde gerçekleştiğini belirterek, İran'ın Irak üzerindeki nüfuzunun tartışıldığı ve bölgede çatışmaların sürdüğü bir süreçte Zeydi'nin diplomatik temaslarını hızlandırdığına dikkat çekti.
Irak Başbakanı'nın ilk yurt dışı ziyaretini ABD'ye, ikinci ziyaretini İran'a yaptığını hatırlatan Alaca, "Yarın Ankara'ya geliyor, ardından da Suudi Arabistan'a gidecek. Bu durum Türkiye'nin Irak açısından bölgesel jeopolitikte vazgeçilmez bir aktör olduğunun göstergesi" dedi.
"Enerji anlaşması öncelikli gündem"
Türkiye ile Irak arasında 1973 yılında imzalanan petrol anlaşmasının bugün sona erdiğini anımsatan Alaca, tarafların henüz yeni bir anlaşma üzerinde uzlaşamadığını söyledi.
Ankara ziyaretinde kapsamlı bir enerji anlaşmasının tamamlanmasının zor göründüğünü belirten Alaca, BOTAŞ ile Irak'ın devlet petrol şirketi SOMO arasında bir yıllık geçici bir anlaşma imzalanmasının beklendiğini ifade etti.
Alaca, bunun yanı sıra daha kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşmasının çerçevesinin de görüşüleceğini kaydetti.
PKK'nin silah bırakma süreci masada olacak
Görüşmenin önemli başlıklarından birinin de PKK'nin silah bırakma süreci olacağını dile getiren Alaca, son iki yılda Bağdat'ın bu konuda daha fazla sorumluluk üstlenmeye başladığını söyledi.
Silahsızlanma sonrasında örgüt üyelerinin geleceği, boşaltılan bölgelerde oluşabilecek güvenlik boşluklarının önlenmesi ve Erbil ile Bağdat arasında ortak bir mekanizma oluşturulmasının gündemde olacağını belirten Alaca, Mahmur Kampı ve Şengal’deki durumun da çözüm bekleyen başlıklar arasında yer aldığını ifade etti.
Alaca, şu ifadeleri kullandı:
“Biliyorsunuz PKK’nın silahsızlanma süreciyle ilgili bir gündem yürüyor. Türkiye’de bununla ilgili mecliste, parlamentoda bir yasa çerçevesi, bir yasa taslağı görüşülecek. Muhtemelen ikinci gündem PKK’nın silahsızlandırılması ve sonrasındaki süreçle ilgili olacak. Ya biliyorsunuz bu süreç iki yıldır devam ediyor. Yani PKK meselesinde uzun yıllardır Bağdat yönetimi önemli oranda inisiyatif almaktan kaçınıyordu. Bunu bir Kürt problemi ve Kürtlerin Türkiye ile problemi olarak tanımlayıp genelde PKK meselesini Erbil’in sırtına atıyordu, Erbil’in omuzlarına yüklüyordu. Ancak son iki yıldır Irak da bu anlamda bir inisiyatif almaya karar verdi.
Orada örgütün silahsızlanması sonrasında militanların geleceğine dair ortak bir karar alınması lazım. Militanların bir kısmı Türkiye’ye gelecek, bir kısmı belki bir süre daha Irak’ta kalacak. Erbil ve Bağdat yönetiminin hem yasal anlamda hem güvenlik anlamında nasıl bir yöntem benimseyeceği önemli. İkincisi, örgütün boşalttığı alanlarda ileride olası bir güvenlik boşluğunun doğmaması için hem Erbil yönetiminin hem Bağdat yönetiminin bir çerçeve belirlemesi, bir mekanizma belirlemesi lazım.
Üçüncüsü de hâlen bu süreçte konuşmadığımız bazı mekanizmalar var. Mesela Mahmur’un geleceğinin ne olacağını henüz bilmiyoruz. Sincar’da PKK’nın varlığına dair sürecin nasıl olacağını bilmiyoruz. Bu konuda da Bağdat’ın da inisiyatif alması lazım. Bugüne kadar Erbil yönetimi daha fazla bu konuda görünür oldu, elini taşın altına koydu; ancak Bağdat’ın da burada bir takım sorumlulukları daha belirgin bir şekilde üstlenmesi lazım.”
"Kalkınma Yolu için somut adımlar bekleniyor"
Alaca'ya göre görüşmelerde Kalkınma Yolu Projesi de önemli yer tutacak.
Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun kısa süre önce Bağdat'a yaptığı ziyareti hatırlatan Alaca, Ankara'daki temaslarda projenin finansman modeli ile sınır kapılarının netleştirilmesine yönelik somut adımların ele alınmasının beklendiğini söyledi.
Bununla birlikte projenin hayata geçirilmesi konusunda temkinli olduğunu belirten Alaca, "İlk aşamada yaklaşık 20 milyar dolarlık finansmana ihtiyaç var. Bu yükü tek başına hiçbir ülkenin karşılaması mümkün görünmüyor. Güçlü siyasi irade ve ekonomik altyapı gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.
Alaca, Kalkınma Yolu'nun ilk etapta bir enerji koridorundan ziyade ticaret ve ulaşım hattı olarak şekilleneceğini, orta vadede ise Irak petrolünün Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınmasına katkı sağlayabilecek bir enerji güzergâhına dönüşebileceğini sözlerine ekledi.
"Su anlaşmasının uygulanması da gündemde"
Alaca, Ankara'daki görüşmelerde su kaynaklarının yönetiminin de ele alınacağını belirterek, eski Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani döneminde varılan çerçeve anlaşmasının uygulanması, finansmanı ve yürürlüğe geçirilmesine ilişkin müzakerelerin yapılmasının beklendiğini söyledi.
.jpg&w=3840&q=75)
