Haber Merkezi - CHP Grup Başkanı Özgür Özel’in yeni bir siyasi oluşum için düğmeye basarken, kurulması muhtemel partinin önündeki en büyük mali engel hazine yardımı alamaması olacak. Mevcut yasal mevzuat uyarınca, yeni kurulacak parti Meclis’te güçlü bir grup oluştursa, hatta 90 milletvekili gibi yüksek bir sayıya ulaşsa dahi genel seçime girmeden devletten maddi destek alamayacak.
Cumhuriyet’te yer alan habere göre siyasi kulisleri hareketlendiren "yeni parti" tartışmaları, gözleri 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’na çevirdi.
Yasaya göre, bir siyasi partinin hazine yardımından yararlanabilmesi için parlamentoda temsil edilmesinden ziyade, son yapılan milletvekili genel seçimlerinde sandıktan başarıyla çıkmış olması gerekiyor. Ek 1’inci madde kapsamında, devlet yardımı alabilmek için bir partinin genel seçimlere katılması ve toplam geçerli oyların en az yüzde 3’ünü alması şart koşuluyor.
Özgür Özel liderliğinde kurulacağı iddia edilen parti, 2023 genel seçimlerine kendi adıyla katılmadığı için bu hukuki zeminden yoksun bulunuyor. Bu durum, milletvekili transferleri yoluyla TBMM’nin en büyük gruplarından birine sahip olunsa dahi, ilk genel seçime kadar devlet hazinesinden tek bir kuruş yardım alınamayacağı anlamına geliyor.
Sistem seçim başarısına endekslendi
Türkiye’de siyasi partilere yapılan mali yardımların tarihi, 1965 yılına kadar uzanırken sistem zaman içerisinde köklü değişikliklere uğradı. 1995 yılında Anayasa’nın 68. maddesinde yapılan düzenlemeyle "yeterli ve hakça mali yardım" ilkesi anayasal bir güvenceye kavuşturulmuş, 2014 yılında ise yardım için gerekli oy oranı yüzde 7’den yüzde 3’e indirilmişti.
Ancak tüm bu süreçte sistem, Meclis’teki temsil gücünden ziyade seçmenin sandıkta gösterdiği iradeyi temel alan bir yapıya büründü. Mevcut düzenleme uyarınca; transferlerle sandalye sayısını artırmak veya Meclis’te grup kurmak, Hazine yardımı hakkı doğuran unsurlar arasından çıkarıldı. Dolayısıyla, olası yeni oluşumun ilk genel seçime kadar faaliyetlerini yalnızca üye aidatları, gönüllü bağışlarla yapması gerekecek.
Gözler ilk genel seçimde
Söz konusu yeni partinin devlet yardımından yararlanabilmesi ancak ve ancak katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde yüzde 3 barajını aşmasıyla mümkün olacak. Bu başarının elde edilmesi durumunda dahi, yardım ödemeleri seçimi takip eden bütçe döneminden itibaren başlayacak. Sonuç olarak, Ankara kulislerinde konuşulan "90 vekil" formülü siyasi bir gövde gösterisi anlamı taşısa da, partinin finansal sürdürülebilirliği noktasında yasal engeller nedeniyle bir çözüm sunmuyor.
