Haber Merkezi - Türkiye ile ABD arasında uzun süre krize neden olan S-400 hava savunma sistemleri ve buna bağlı uygulanan CAATSA yaptırımlarının aşılması için "üçüncü bir ülkeye satış" formülü en güçlü seçenek olarak gündeme geldi. Ankara, Washington ve Moskova hattında yürütülen yoğun diplomasi trafiğinde, S-400’lerin bölgedeki uygun bir Körfez ülkesine devredilmesi planlanıyor.
Gazeteci Hande Fırat’ın bugün Hürriyet’te yayınlanan yazısına göre, S-400 krizini sonlandıracak yol haritasında en kritik başlığı, sistemlerin Türkiye envanterinden çıkarılarak başka bir ülkeye satılması oluşturuyor.
Masadaki en somut senaryo ise bu sistemlerin bir Körfez ülkesine satılması. Bu formülün hayata geçmesi durumunda, ABD’nin yaptırımların kaldırılması için şart koştuğu "S-400’lerin Türkiye topraklarında bulunmaması" kriteri hukuken karşılanmış olacak.
Rusya prensipte itiraz etmiyor
S-400’lerin üçüncü bir tarafa devredilmesi için, savunma sanayii sözleşmelerindeki "son kullanıcı" maddesi gereği üretici ülke olan Rusya’nın onayı gerekiyor. Ankara’nın bu konuda Moskova ile dirsek temasında olduğu ve Rus tarafının söz konusu satış formülüne prensipte itiraz etmediği belirtiliyor. Bu durum, krizin aşılması noktasında diplomatik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
CAATSA kalkarsa F35 yolu açılacak
S-400’lerin elden çıkarılması, yalnızca yaptırımların sona ermesini değil, Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşünün önündeki en büyük siyasi ve hukuki engelin kalkmasını da sağlayacak. ABD yasalarına göre; Türkiye’nin S-400 sistemine sahip olmadığını ve gelecekte Rusya’dan benzer bir sistem almayacağını taahhüt etmesi durumunda, Beyaz Saray’ın Kongre’ye sunacağı sertifikasyon ile CAATSA yaptırımları sona erdirilebiliyor.
İki ülke arasındaki buzların erimeye başladığının en somut göstergesi ise KAAN uçağı için sipariş edilen motorlar oldu. Türkiye’nin 40 adet KAAN üretimi için ihtiyaç duyduğu 80 adet motorun teslimatına ilişkin ABD Kongresi’ndeki itiraz süresi doluyor. Washington’un bu motorlara onay vermesi, savunma sanayii alanında "stratejik dosyalarda yeniden birlikte çalışabiliriz" mesajı olarak okunuyor. S-400’lerin Körfez formülüyle çözülmesi durumunda, bu iş birliğinin F-35 ve F-16 paketleriyle daha ileri bir boyuta taşınması bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını ve F-35'lerin teslim edileceğini duyurmasının ardından Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400'lerin geleceği yeniden gündeme geldi.
Zira ABD, NATO sistemleri ile uyumlu olmadığını belirterek Türkiye’nin S-400’lerden kurtulması şartını koşuyor.
