Erbil (Rûdaw) - ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamında Türkiye'ye yapacağı ziyaret öncesinde, Ankara'nın milli muharip uçak KAAN için talep ettiği F110 motorlarının tedarikine ilişkin Washington'dan olumlu bir adım atılması beklentisi arttı.
Ancak uzmanlar, bu sürecin Türkiye'nin F-35 programına dönüşünü kısa vadede çözmesinin zor olduğu görüşünde.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 7-8 Temmuz'da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi öncesinde, Türkiye ile ABD arasındaki savunma işbirliği yeniden gündeme geldi.
Trump, geçen ay yaptığı açıklamada, Türkiye'nin F110 motoru talebi ve F-35 programına dönüşüne ilişkin bir soru üzerine, Erdoğan'ı "çok mutlu edeceğini" söylemişti.
Uzmanlar, Trump'ın Ankara ziyareti sırasında özellikle KAAN projesinde kullanılacak F110 motorlarının satışına onay verilmesinin gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.
İstanbul merkezli Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen, AFP'ye yaptığı değerlendirmede, "KAAN uçağı için yaklaşık 40 adet F110 GE motorunun tedarikine yeşil ışık yakılması muhtemel görünüyor. Daha önce bu alımın önünde engeller vardı ancak bunlar kaldırılabilir" ifadelerini kullandı.
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen KAAN, Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki F-16 savaş uçaklarının yerini almak üzere geliştirilen, düşük görünürlük özelliğine sahip çift motorlu beşinci nesil savaş uçağı olarak öne çıkıyor.
Türkiye Savunma Bakanı Yaşar Güler de daha önce yaptığı açıklamada, KAAN'ın uzun vadede yerli motorla uçacağını ancak bu süreç tamamlanıncaya kadar ABD üretimi motorlara ihtiyaç duyulduğunu belirtmişti.
CAATSA yaptırımları ve F-35 süreci
Öte yandan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, F110 motorlarının satış sürecinin, Türkiye'nin 2017 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından uygulanan yaptırımlar nedeniyle askıya alındığını ifade etmişti.
Fidan, "CAATSA yaptırımları sorunu çözülmeli. ABD hem F-35 meselesinde hem de Kongre onayı bekleyen KAAN motorları konusunda adım atmalı" değerlendirmesinde bulunmuştu.
ABD, S-400 alımının ardından Türkiye'yi 2019 yılında F-35 programından çıkarmış, 2020'de ise CAATSA yaptırımlarını yürürlüğe koymuştu.
"Motor onayı mümkün, F-35 daha zor"
Alman Marshall Fonu (GMF) Ankara Direktörü Özgür Ünlühisarcıklı, F110 motorlarının tedarik edilmesinin KAAN projesi açısından kritik önem taşıdığına işaret ederek, "Bazıları F-35 almamamız ve bu kaynağı KAAN projesine aktarmamız gerektiğini savunuyor. Trump'ın motorların verilmesi yönündeki kararı tam da buna hizmet eder. Çünkü bu motorlar olmadan Türkiye, KAAN'ı seri üretime geçiremez" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, F-35 programına dönüş konusunda ise daha temkinli bir tablo çiziyor.
Sinan Ülgen, Fransa ve Almanya'nın ortak savaş uçağı projesinde yaşanan gecikmeler nedeniyle NATO Zirvesi sırasında İspanya ve bazı Körfez ülkelerinin de KAAN projesine ilgi gösterebileceğini belirtti.
Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Aydın da, "ABD yönetimi bu sorunu aşmak ve F-35'leri Türkiye'ye satmak isteyebilir ancak konu Kongre'ye ulaştığında kararı değiştirmek kolay olmayacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
Eski ABD'li diplomat ve Beyaz Saray yetkilisi Matthew Bryza ise Trump'ın F-35 meselesinde başkanlık yetkisini kullanabileceğini ancak CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için Kongre onayının gerektiğini vurgulayarak, "Bu, Trump'ın ne kadar siyasi sermaye harcayacağına bağlı. Ara seçimler öncesinde ABD'deki Yunan ve Ermeni lobilerinin muhalefeti nedeniyle Trump için ağır bir siyasi bedel doğabilir" ifadelerini kullandı.
.gif&w=3840&q=75)
