Haber Merkezi - Suriye Geçici Yönetimin Cumhurbaşkanı Ahmet Şara, New York’ta katıldığı bir söyleşide 13 sayılı genelge ile Kürtlerin haklarının güvence altına alındığını ve anayasada da yer alacağını söyledi.
Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Şara’nın 26 Ocak 2026 tarihinde imzaladığı 13 sayılı genelge Kürtlere hangi hakları tanıyor?
Suriye Arap Haber Ajansı (SANA) tarafından duyurulan kararnamede, on yıllardır süregelen ayrımcı uygulamaları sonlandırarak tüm etnik yapıları kapsayan yeni bir Suriye kimliği inşa etmeyi hedeflendiği belirtildi.
Resmi makamlarca ilan edilen tarihi kararnamede öne çıkan başlıklar şu şekilde sıralandı:
-Kürtler Suriye’nin asli unsuru ilan edildi: Kürt halkının, Suriye toplumunun ayrılmaz ve temel bir parçası olduğu vurgulanarak, kültürel ve dilsel kimliklerinin birleşik Suriye ulusal kimliğinin zenginliği olarak kabul edildiği bildirildi.
- Vatandaşlık sorununa son: 1962 yılında yapılan Haseke nüfus sayımı sonrasında Kürtlere yönelik uygulanan tüm ayrımcı ve istisnai yasalar bütünüyle iptal edildi. Ülkede yaşayan ve kayıt dışı (maktum) konumda bulunanlar dahil olmak üzere tüm Kürt kökenli vatandaşlara koşulsuz Suriye vatandaşlığı ve tam hak eşitliği tanınması hükme bağlandı.
-Kürtçe ulusal dil kabul edildi ancak sadece 2 saat seçmeli ders olarak: Kürtçe, ulusal dillerden biri olarak kabul edilerek Kürt nüfusunun yoğunlukta olduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda seçmeli ders veya kültürel faaliyet olarak müfredata dahil edilmesinin önü açıldı.
-Newroz resmi tatil ilan edildi: Baharın gelişi ve Kürt kültürünün sembolü olan 21 Mart Nevruz Bayramı, Suriye genelinde resmi ve ücretli tatil olarak ilan edildi.
-Ayrımcılığa Karşı Yasal Güvence: Etnik, mezhepsel veya dilsel temelli her türlü ayrımcılık kesin bir dille yasaklanırken, devlet medyasında kapsayıcı ve birleştirici bir dil kullanılması zorunlu kılındı.
Siyasi analistler, Ahmet Şara liderliğindeki geçiş yönetiminin attığı bu adımı, Suriye'de toplumsal barışın tesisi ve uluslararası meşruiyet arayışı açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.
13 sayılı kararnamenin yayımlandığı dönemde, Suriye geçici yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında askeri ve idari entegrasyonu sağlayan resmi bir anlaşma imzalandı.
Aslında süreç, tarafların güç mücadelesi ve müzakereleriyle şekillenen iki kritik aşamadan oluştu:
Ocak 2026: Ateşkes ve Entegrasyon Anlaşması
Ocak 2026'da Şam güçleri ile DSG arasında yaşanan şiddetli çatışmaların (Şam'ın Deyrizor ve Rakka'yı kontrol altına almasının) ardından taraflar masaya oturdu. 18-29 Ocak 2026 tarihleri arasında imzalanan anlaşmayla şu kararlar alındı:
-Silahlı Güçlerin Devri: DSG'nin askeri unsurlarının aşamalı olarak Suriye merkezi ordusuna entegre edilmesi.
-Stratejik Noktaların Teslimi: Petrol-gaz sahalarının, sınır kapılarının ve kritik bölgelerin kontrolünün Şam yönetimine devredilmesi.
-Sivil Haklar: Ahmed Şara'nın çıkardığı 13 sayılı kararname, bu entegrasyon sürecinin sivil ve hukuki ayağını oluşturdu.
Ağustos 2026: DSG'nin Tamamen Feshedilmesi ve Yeni Görevler
Ocak ayında başlayan bu entegrasyon süreci, Ağustos 2026 itibarıyla tamamen sonuçlandı.
-DSG Resmi Olarak Dağıldı: DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi, 2026 Ağustos ayında yaptığı resmi açıklamayla askeri, güvenlik ve idari kurumların devlet yapılarına entegrasyonunun bütünüyle tamamlandığını ve DSG'nin feshedildiğini duyurdu.
-Orduya Katılım: Binlerce eski DSG mensubu Suriye ordusuna bağlı tugaylara kaydedildi; kadın birlikleri (YPJ) ise İçişleri Bakanlığı bünyesindeki güvenlik güçlerine dahil edildi.
-Mazlum Abdi'ye Yeni Görev: DSG'nin lağvedilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, yayımladığı yeni bir kararnameyle Mazlum Abdi'yi Cumhurbaşkanlığı Danışmanı olarak atadı. Ayrıca süreç dahilinde üst düzey Kürt isimler savunma bakan yardımcılığı ve valilik gibi kritik görevlere getirildi.
Şara'nın Kürt haklarına yönelik çıkardığı 13 sayılı kararname, DSG'nin silah bırakarak devlet mekanizmasına ve Suriye ordusuna resmi olarak entegre olmasını sağlayan büyük uzlaşının en önemli hukuki parça olarak tanımlanıyor.
Suriye’de geçici yönetimin yayımladığı 13 sayılı kararname, ülkedeki Kürt vatandaşların hukuki, dilsel ve kültürel haklarının bir kısmını güvence altına alırken, bu süreç Suriye Demokratik Güçleri'nin merkezi orduya entegrasyonu ve silah bırakmasıyla sonuçlandı.
