Erbil (Rûdaw) - Suriye hükümetinin Rojava’da Kürtçe eğitime ilişkin aldığı yeni karar, bölgedeki öğretmen, öğrenci ve vatandaşların tepkisine neden oldu.
Öğretmen ve öğrenciler, eğitim programlarında Kürtçenin daha geniş yer almasını ve tüm derslerin Kürtçe okutulmasını talep ediyor.
Suriye hükümeti, 27 Ağustos’ta Rojava’da Kürtçe eğitime ilişkin bazı düzenlemeler açıkladı. Karara göre Kürtçe, Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde zorunlu ders olacak.
Öğrencilere haftada 3 saat Kürtçe dil dersi, 1 saat de Kürtçe etkinlik dersi verilecek.
Öğretmenlerden Kürtçe eğitim çağrısı
Kamışlo’da görev yapan öğretmen Leyla Derwîş, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Kürtçenin bilimsel ve akademik eğitim için yeterli olduğunu belirtti.
Derwîş, "Biz öğretmeniz. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi kavramların hepsi matematiksel terimlerdir. Kürtçede bunları ifade edebilecek imkanımız, bilincimiz ve bilgimiz var. Her şeyi Kürtçe anlatabiliriz" dedi.
Öğretmen Muhammed Haco da edebi ve bilimsel alanlarda Kürtçe eğitim yapılabileceğini ifade ederek, "Edebi ve bilimsel tüm konular Kürtçede mevcuttur; matematik de var, fen bilimleri de. Bu kararlarda ne Kürtlerin hakları gözetilmiş ne de Kürtçeye hakkı verilmiştir. Bu nedenle Kürt toplumu bunu kabul etmeyecektir" diye konuştu.
Haco, bilimsel derslerin Arapça, edebi derslerin ise Kürtçe okutulmasına ilişkin düzenlemeyi de eleştirerek, "Bugün Kürtçe resmidir ve tüm bilimsel ve edebi bölümler bu dille okunabilir" ifadelerini kullandı.
Öğrenciler tüm derslerin Kürtçe okutulmasını istiyor
Birinci sınıf öğrencisi Simîn İbrahim de eğitim hayatının tamamının Kürtçe olmasını istediğini belirterek, "Kendi dilimizde, ana dilimizde okumak istiyoruz. Tüm derslerimizin Kürtçe olmasını istiyoruz" dedi.
Rojava Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi Narin Hasan ise bilimsel derslerin Arapça, edebi derslerin Kürtçe okutulması kararını doğru bulmadığını söyledi.
Hasan, "Biz yıllardır bilimsel dersleri Kürtçe görüyoruz. Latin harfleri ve Kürtçe zaten uyumlu. Neden Arapçaya çevirmek istediklerini anlamıyorum" ifadelerini kullandı.
Suriye yönetimi: Amaç dilsel ve kültürel hakları korumak
Tepkilere konu olan düzenleme, Suriye Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman Turku’nun 27 Ağustos’ta 13 sayılı kararnamenin uygulama yönetmeliklerinde yaptığı değişikliğe dayanıyor.
Suriye Eğitim Bakanlığı, düzenlemenin amacının "dilsel ve kültürel hakları korumak ve Suriye’deki çeşitliliği güçlendirmek" olduğunu bildirdi.
Yeni düzenlemeye göre Kürtçe, ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerinde onaylanmış müfredatın bir parçası olacak. Haftada 3 saat Kürtçe dil dersi ve 1 saat Kürtçe etkinlik dersi verilecek.
Kürtçe dersi temel ders olarak kabul edilecek ve notu öğrencilerin genel not ortalamasına dahil edilecek.
Uygulamanın ilk yılında öğrenciler, tarih, coğrafya ve felsefe derslerini tercihlerine göre Kürtçe veya Arapça okuyabilecek ve sınavlarını bu dillerden birinde yapabilecek.
Müfredat Geliştirme Ulusal Merkezi de tüm eğitim kademeleri için Kürtçe ders kitapları ve programları hazırlamakla görevlendirilecek.
Kürtçe eğitimin statüsü görüşmelerin gündeminde
Öte yandan Mazlum Abdi, DSG’nin feshedilmesine ilişkin 25 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, Suriye yönetimi ile Rojava arasındaki görüşmelerde Kürtçe eğitim ile Kürtçenin ülkedeki statüsünün önemli gündem maddeleri arasında yer aldığını belirtmişti.
