Haber Merkezi - Suriye hükümeti ile Lübnan merkezli Hizbullah temsilcilerinin, taraflar arasındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye'de yüz yüze görüştüğü öne sürüldü.
Reuters'a konuşan altı kaynak, bunun taraflar arasında bilinen ilk temas olduğunu aktardı. Aralarında iki Suriyeli, bir ABD'li ve Hizbullah'a yakın üst düzey bir Lübnanlı yetkilinin bulunduğu kaynaklar, Suriyeli yetkililerle İran destekli militan örgütün geçen ay en az bir kez gizlice bir araya geldiğini söyledi.
Hizbullah, Suriye'deki iç savaş sırasında devrik Devlet Başkanı Beşar Esad hükümetini korumak için bu ülkeye çok sayıda savaşçı göndermişti. Esad'ın 2024'ün sonlarında devrilmesinin ardından da Suriye'nin yeni yönetimi ile Hizbullah arasındaki gerilim yükseldi. Şam, grubu Suriye üzerinden silah aktarmakla suçlarken ABD de Suriye ordusunu Lübnan'a asker göndererek Hizbullah'la savaşmaya teşvik etti.
Görüşmeye Türkiye arabuluculuk etti
Altı kaynağa göre, geçen ay yapılan görüşmeye Hizbullah temsilcileri ile Suriyeli istihbarat ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri katıldı. Görüşme, gerilimi düşürmek amacıyla Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının girişimiyle üzerine gerçekleşti.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın önemli müttefiki Türkiye, kendisini Suriye'nin yeniden inşası ve istikrara kavuşturulmasında kilit bir bölgesel paydaş olarak konumlandırıyor.
Kaynakların tamamı, isimleinin haberde kullanılmasını istemedi. Suriye Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Dışişleri ve Savunma bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığı, henüz konuya ilişkin bir açıklamada bulunmadı. Hizbullah'ın basın ofisi ise herhangi bir yorum yapmayı reddetti.
Karşılıklı güvenlik kaygıları masadaydı
ABD'li, Suriyeli ve Lübnanlı kaynağa göre görüşme, iki taraf arasındaki gerilim noktalarının çözülmesine odaklandı ve olumlu geçti.
Suriyeli yetkililerden biri, iki tarafın birbirine karşı düşmanlık beslemediği konusunda hemfikir olduğunu söyledi. Aynı yetkiliye göre Suriye, Hizbullah'ı silahsızlandırmak için Lübnan'a askeri müdahalede bulunmayacağı güvencesini verdi. Suriyeli yetkililer, bunun karşılığında Hizbullah'tan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerinin durdurulmasına yardımcı olmasını ve özellikle güney Suriye'de kalan uyuyan hücrelerini dağıtmasını istedi.
Suriyeli yetkili, Hizbullah temsilcilerinin silah kaçakçılığını durdurma ve Suriye merkezli hücreleri dağıtma talebine doğrudan yanıt vermediğini ancak Suriye'nin iç işlerine karışmama sözü verdiğini aktardı.
Lübnanlı kaynak da iki tarafın güvenlik konularında "çok yol kat ettiğini" söyledi. Hem Suriyeli yetkili hem de Lübnanlı kaynaklar, görüşmede nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve herhangi bir duyuru yapılmasının planlanmadığını ifade etti. Lübnanlı kaynak, iki taraf arasında Türkiye üzerinden temasların yaklaşık iki ay önce başladığını da sözlerine ekledi.
Reuters, Eylül ayındaki görüşmenin Türkiye'nin hangi kentinde yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve öncesinde ya da sonrasında başka görüşmelerin olup olmadığını doğrulayamadı.
Tahran hayal kırıklığına uğradı
Daha önce hem Hizbullah hem de Suriye hükümeti diyaloğa açık olduklarının sinyalini vermişti. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani Temmuz ayında Şam'ın grupla görüşmeye açık olduğunu söylemişti. Bir ay sonra Hizbullah lideri Naim Kasım ise televizyondan yaptığı konuşmada, grubun Suriye yönetimiyle görüşmeye itirazı olmadığını açıklamıştı.
Görüşmelerde Hizbullah'ın başlıca destekçisi İran ise yer almadı. Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah'ın görüşmeye İran'ın bilgisi dahilinde katıldığını ancak Tahran'ın görüşmelere doğrudan taraf olamamaktan dolayı hayal kırıklığı yaşadığını söyledi. Kaynak, Şara'nın şimdilik İran'la doğrudan ilişki kurulması yönündeki her türlü fikri reddettiğini de sözlerine ekledi.
