Erbil (Rûdaw) - BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi düşürmek ve küresel ticareti güvence altına almak amacıyla tarafsız bir geçiş mekanizması kurulmasını teklif etti.
Guterres, "Amacımız acil riskleri azaltmak ve diplomasi için gereken güveni yeniden inşa etmektir" dedi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel enerji ve ticaret trafiğinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanıklığı aşmak için kapsamlı bir çözüm planı sundu.
Bugün yaptığı açıklamada Guterres, bölgedeki seyrüsefer güvenliğini artıracak ve insani ihtiyaçları karşılayacak pratik bir mekanizmanın derhal hayata geçirilebileceğini vurguladı.
"Pratik ve tarafsız bir çözüm"
Genel Sekreter Guterres, mart ayında Hürmüz Boğazı krizine çözüm üretmek amacıyla özel bir çalışma grubu kurduğunu hatırlatarak şunları söyledi:
"Bu özel girişim, BM Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) tarafından denetlenmekte olup; UNCTAD, Uluslararası Denizcilik Örgütü ve Uluslararası Ticaret Odası’nı kapsamaktadır. Bu grup, başlangıçta gübre ve ilgili ham maddelere odaklanan ancak ileride kapsamı genişletilebilecek pratik bir güven inşa etme mekanizması geliştirmiştir."
Egemenlik hakları korunacak
Guterres, önerilen bu mekanizmanın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için bir "lisans" verme yetkisi taşımadığını ve üye devletlerin uluslararası hukuktan doğan haklarını değiştirmediğini altını çizerek belirtti.
Birleşmiş Milletler'in bu süreçte sadece "tarafsız bir kolaylaştırıcı" olarak hareket edeceğini, egemenlik yetkilerinin ise tamamen katılımcı devletlerde kalacağını ifade etti.
"Vazgeçilemez ilk adım"
Girişimin özellikle gıda ve enerji güvenliği tehlikede olan savunmasız ülkeler tarafından desteklendiğini belirten Guterres, taraflara şu çağrıda bulundu:
"Bu mekanizma, seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin tam iadesinin veya siyasi çözümlerin yerini tutmaz; ancak pratik bir ilk adımdır. Çatışmaların ortasında bile risklerin azaltılabileceğinin, sivillerin korunabileceğinin ve temel malların akışının sağlanabileceğinin bir kanıtıdır. Alternatifi ise daha derin bir güvensizlik ve artan insani mağduriyetlerdir."
Seyrüsefer özgürlüğü vurgusu
Açıklamasının sonunda seyrüsefer özgürlüğünün küresel barışın temel taşı olduğunu hatırlatan Guterres, "Seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin engelsiz uygulanması; barış, birlik ve ortak refahın temelidir. Bu hakları korumak, hukuki açıdan insani hareketliliği korumak demektir" ifadelerini kullandı.
