Haber Merkezi - Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye'de 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’si internet kullanıyor. Çocukların yüzde 69,8’i sosyal medyada vakit geçirirken, ekran başında geçirilen süre arttıkça kitap okuma, ders çalışma, aile ve arkadaşlarla zaman geçirme süreleri azalıyor. Araştırmada çocukların yüzde 10,2’sinin siber zorbalığa maruz kaldığı da ortaya çıktı.
TÜİK, 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'nın sonuçlarını açıkladı. Araştırma, dijital teknolojilerin çocukların günlük yaşamında önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyarken, uzun ekran süresinin çocukların eğitim ve sosyal yaşamı üzerindeki etkilerine de dikkat çekti.
Araştırmaya göre, internet kullanım oranı 6-10 yaş grubundaki çocuklarda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 olarak kaydedildi.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53'ü hafta içi, yüzde 63,4'ü ise hafta sonu günde en az iki saatini internette geçiriyor.
Çocukların internet kullanım amaçları arasında yüzde 86,2 ile video izlemek ilk sırada yer alıyor. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip ediyor. Çevrim içi ders veya kurslara katılım oranı ise yüzde 17,9'da kaldı.
Çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu kullanıyor
Araştırmada ilk kez kapsamı 6-17 yaş grubuna genişletilen cep telefonu kullanımına ilişkin veriler de paylaşıldı.
Buna göre, söz konusu yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullandığını belirtti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 oldu.
Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4'ü telefonlarını düzenli olarak kullandığını ifade etti.
Telefon kullanım amaçları yaş gruplarına göre farklılık gösterdi. 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama ilk sırada yer alırken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinme öne çıktı.
Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonlarını en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 48 olarak hesaplandı.
Çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor.
Erkek çocuklarda sosyal medya kullanım oranı yüzde 71,4, kız çocuklarında ise yüzde 68,1 oldu. Yaş gruplarına göre bakıldığında bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4 olarak kaydedildi.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı ise yüzde 68,1 oldu. Erkek çocukların yüzde 77,4'ü, kız çocuklarının yüzde 58,2'si dijital oyun oynadığını bildirdi.
Dijital oyun oynama oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 olarak hesaplandı. Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7'si düzenli olarak oyun oynadığını belirtti.
Ekran süresi arttıkça kitap okuma ve ders çalışma azalıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de ekran başında geçirilen sürenin çocukların günlük yaşamına etkileri oldu.
Çocukların yüzde 48,3'ü ekran karşısında geçirdiği süre nedeniyle daha az kitap okuduğunu belirtti. Çocukların yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını, yüzde 33'ü ise ailesiyle daha az vakit geçirdiğini ifade etti.
Ekran süresinin sosyal yaşama etkileri de araştırmaya yansıdı. Çocukların yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü ve daha az oyun oynadığını, yüzde 25,4'ü ise daha az uyuduğunu söyledi.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ü yapay zeka kullanıyor
2026 yılı araştırmasında ilk kez üretken yapay zeka kullanımına ilişkin veriler de incelendi.
Buna göre, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ü üretken yapay zeka kullandığını belirtti. Kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 60,6, kız çocuklarında ise yüzde 65,5 olarak kaydedildi.
Çocukların yapay zeka kullanım amaçları arasında yüzde 88,1 ile örgün eğitim ilk sırada yer aldı. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zeka kullanmayan çocuklara bunun nedenleri sorulduğunda, yüzde 68,9'u yapay zekanın varlığından haberdar olmadığını belirtti. Çocukların yüzde 21,1'i ihtiyaç duymadığını, yüzde 18,7'si nasıl kullanılacağını bilmediğini, yüzde 16,1'i ise gizlilik ve güvenlik endişelerini gerekçe gösterdi.
Her 10 çocuktan biri siber zorbalığa maruz kalıyor
Araştırmada çocukların dijital ortamda karşılaştığı risklere ilişkin veriler de paylaşıldı.
Buna göre, çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını belirtti. Siber zorbalık yaptığını söyleyen çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı arkadaşı veya akranı olduğunu ifade etti.
Çocukların siber zorbalığa en fazla maruz kaldığı dijital ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları, yüzde 20,6 ile cep telefonu aramaları ve yüzde 16,3 ile sohbet odaları izledi.
Siber zorbalık türlerinde ise yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi öne çıktı. Çocuklar hakkında incitici mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılması yüzde 20,3, asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması ise yüzde 15,8 olarak kaydedildi.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 60,4'ü, bu durumun kendi davranışlarından kaynaklandığını düşündüğünü belirtti. Fiziksel özellikler veya dış görünüş yüzde 33,1, ailelerinin nereli olduğu ya da kökenleri yüzde 4,4, maddi durum yüzde 2,4 ve engellilik durumu yüzde 1,7 oranında nedenler arasında gösterildi.
Kız çocukları siber zorbalıktan daha fazla etkileniyor
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadığını bildirdi.
Bu çocuklara yaşadıklarının okula devam durumlarını etkileyip etkilemediği sorulduğunda, yüzde 7,8'i olumlu ya da olumsuz yönde etkilendiğini belirtti.
Bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarında ise yüzde 10,5 olarak hesaplandı.
Araştırma, dijital teknolojilerin çocukların yaşamında giderek daha fazla yer tuttuğunu ortaya koyarken, ekran süresi, sosyal medya ve yapay zeka kullanımının yanı sıra siber zorbalığın da çocukların eğitim ve sosyal yaşamı açısından önemli bir konu olduğunu gösterdi.



