Erbil (Rûdaw) - Kürt siyasetçi ve Diyarbakır eski Belediye Başkanı Mehdi Zana, 86 yaşında hayatını kaybetti. Zana, bugün Diyarbakır’da düzenlenecek törenlerin ardından Yeniköy Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
Kürt siyasetçi Leyla Zana’nın eşi olan Mehdi Zana, bugün Diyarbakır’da düzenlenecek törenlerin ardından son yolculuğuna uğurlanacak.
Mehdi Zana, 8 yıl önce Rûdaw TV’de Kawa Emin’in sunduğu “Pence Mor” (Parmak İzi) programına konuk olmuş, hayatı ve Kürt siyaseti üzerine 3 bölümden oluşan uzun bir söyleşi vermişti.
Mehdi Zana kimdir?
Mehdi Zana, 20 Aralık 1940’ta Diyarbakır’ın Silvan (Farqin) ilçesinde dünyaya geldi.
Doğumunda soyadı Bilici olan Zana, daha sonra “bilge” anlamına gelen Kürtçe “Zana” soyadını kullanmaya başladı.
Ortaokul yıllarında eğitimini bırakarak terziliğe yönelen Zana, dönemin Kürt aydınlarıyla da terzihanede çalıştığı yıllarda tanıştı. Anı kitabı Bekle Diyarbakır’da siyasal bilinçlenmesinde terzihanenin önemli bir yeri olduğunu anlattı.
Zana, genç yaşlarda siyasete dahil oldu. Devrimci Doğu Kültür Ocakları’nın (DDKO) yöneticileri arasında yer alan Zana, 1963’te Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) katıldı.
TİP’in Silvan şubesinin kuruluş çalışmalarında görev alan Zana, iki yıl boyunca şube başkanlığı yaptı. Bu dönemde Kürt meselesi ve demokratik haklar üzerine yürüttüğü siyasi faaliyetler nedeniyle çeşitli soruşturma ve tutuklamalarla karşılaştı.
Diyarbakır Belediye Başkanlığı
Zana, 1977 yerel seçimlerinde bağımsız aday olarak Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi.
1980’deki askeri darbeye kadar görevini sürdüren Zana, belediye başkanlığı döneminde Kürt kimliği ve Kürtçe konusunda attığı adımlarla dönemin önemli siyasi figürlerinden biri haline geldi.
12 Eylül sonrası tutukluluk yılları
12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından tutuklanan Zana, çeşitli suçlardan hüküm giydi.
Diyarbakır 5 No’lu Askeri Cezaevi başta olmak üzere Diyarbakır, Aydın, Afyon ve Eskişehir cezaevlerinde kaldı.
Farklı dönemlerdeki tutuklulukları toplamda yaklaşık 16 yılı buldu. 12 Eylül sonrasında yaklaşık 11 yıl kesintisiz cezaevinde kaldıktan sonra 1991’de tahliye edildi. Sonraki yıllarda aldığı başka cezalar nedeniyle yeniden cezaevine girdi.
İsveç yılları ve Türkiye’ye dönüşü
Cezaevi yıllarının ardından 1990’ların ortasında İsveç’e giden Zana, yaklaşık 10 yıl burada yaşadı.
Hayatının sonraki döneminde, 1994 yılından itibaren yaklaşık 10 yıl İsveç’te ikamet eden Zana, Ekim 2004’te Türkiye’ye döndü.
Türkiye’ye dönüşünün ardından hakkında yürütülen davalar kapsamında gözaltına alınan Zana, daha sonra serbest bırakıldı.
Leyla Zana ile evliliği
Eski DEP Milletvekili Şükran Zana’nın kardeşi olan Mehdi Zana, eski HDP Milletvekili Leyla Zana ile 1975 yılında evlendi.
Zana, iki çocuk babasıydı.
Kitapları
Siyasi yaşamının yanı sıra anılarını ve siyasi görüşlerini kitaplaştıran Zana’nın Bekle Diyarbakır, Vahşetin Günlüğü – Diyarbakır Zindanlarından, Sevgili Leyla – Uzun Bir Sürgündü O Gece ve Zelâl Yeniden Doğuş adlı eserleri bulunuyor.
