Mardin (Rûdaw) – Mardin'in Mazıdağı (Şemrex) ilçesine bağlı Dergûzê köyünde yaşayan dengbêj Aweşa, çocuk yaşta berdel olarak evlendirildiği günleri ve yarım asrı aşan sanat yolculuğunu anlattı. Köy düğünlerinin aranan sesi olan Aweşa, dengbêjliğin kendisi için yaşamın ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.
Yedi kız ve üç erkek kardeşten biri olan Aweşa, henüz 13 yaşındayken ağabeyi için berdel olarak evlendirildiğini belirterek, o dönemde yaşananları şöyle anlattı:
"Babam dört kez evlenmişti. Son eşinden olan çocuklarız. Ağabeyimi evlendirmek istiyorlardı. Bir gün ablam, ona uygun bir kız bulduklarını söyledi. Kızın babası ise 'Kızımı vermem, oğluma berdel isterim' dedi. O sırada ben 13 yaşındaydım. Ne olduğunu anlayacak yaşta değildim. Beni berdel yapmışlar ama haberim bile yoktu."
Aweşa, evlendirileceğini halasından öğrendiğini belirterek, "Bana 'Seni o eve verdik' dedi. Ben de 'Zaten arkadaşlarım o evde' diye cevap verdim" ifadelerini kullandı.
"Beni istemeye geldiklerinde oyun oynuyordum"
Çocukluğunun oyunlarla geçtiğini anlatan Aweşa, görücülerin geldiği günü ise şöyle hatırladı:
"Beni istemeye geldiklerinde kapının önünde arkadaşlarımla geleneksel oyun oynuyorduk. Arkadaşlarım 'Seni istemeye geldiler' dedi ama ben oyuna devam ettim. Hiç umursamadım."
Kına gecelerinin aranan sesi oldu
Müzik gruplarının yaygın olmadığı dönemlerde Dergûzê köyündeki düğün ve kına gecelerinde dengbêjlerin klamları eşliğinde eğlenceler düzenlenirdi. O yıllarda köyün en çok aranan kadın dengbêjlerinden biri de Aweşa oldu.
Çocuk yaşta evliliklerin yaygın olduğunu belirten Aweşa, o dönem "hayır" deme şanslarının bulunmadığını söyledi.
"Bizi babamız kime verirse giderdik. O zaman 'hayır' diye bir şey yoktu. Berdel sırasında babam benim dört dişimi altın kaplattı, karşı taraf da kendi gelinlerinin dişlerini yaptırdı. Sonra başıma pembe tülbent örttüler, gözlerime sürme çektiler ve beni ata bindirip kayınpederimin evine götürdüler."
Altın dişlerini yıllar sonra evlerini yaptırmak için bozdurduklarını da sözlerine ekledi.
Hasat bitince İstanbul yolu başlıyor
Dergûzê'de bugün de yaşam tarım etrafında sürüyor. Hasat döneminin sona ermesi ve düğün sezonunun kapanmasının ardından Aweşa, birçok köylü gibi geçimini sağlamak için İstanbul'a gidiyor.
Sonbaharın gelmesiyle memleketinden ayrılan dengbêj, klamlarını bu kez gurbet yollarında söylemeyi sürdürüyor.
